Ngữ văn 10 – Hai tập
Ngữ vănLớp 10Phần 2. Bài 2. Vẻ đẹp của thơ ca

Đọc bài viết tham khảo: Những điệu xanh của mùa xuân

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và phân tích yếu tố nội dung, nghệ thuật hoặc lập luận của Đọc bài viết tham khảo: Những điệu xanh của mùa xuân.
  • Đánh giá có căn cứ, giữ giới hạn của bản tóm giải và tôn trọng quyền tác giả.

Bài giảng

Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

Đọc bài viết tham khảo: Những điệu xanh của mùa xuân – Bài phân tích tham khảo trong SGK, về Mùa xuân xanh của Nguyễn Bính.

Bài tham khảo đọc hệ thống sắc xanh trong bài thơ Mùa xuân xanh của Nguyễn Bính: không gian tự nhiên, cây cỏ, đồng ruộng và dấu hiệu gắn với con người. Mạch hình ảnh đi từ trời, lá tới lúa, cỏ, luỹ tre rồi tới màu xanh ở dải thắt lưng người con gái. Hướng nhìn từ cao xuống thấp đồng thời đưa thiên nhiên tới cuộc chờ gặp người yêu, nên những mảng xanh không chỉ là màu được lặp mà liên kết một thế giới đang sống và một rung động tình cảm. Học liệu không chép bài thơ hoặc lời bình. Trọng tâm luyện viết là nhận ra cách bài phân tích chọn một đầu mối nghệ thuật cụ thể để triển khai, thay vì lần lượt khen từng dòng bằng những từ giống nhau.

Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

Phân tích và đánh giá

Mạch triển khai làm ý niệm về mùa xanh thành các hình ảnh từ trời tới đồng, tre và người. Màu xanh ở cây cỏ làm hiện sức sống tự nhiên; khi xuất hiện ở dải thắt lưng người con gái trong cuộc chờ gặp, nó nối sức xuân với tình cảm lứa đôi. Người viết phân tích sự chuyển ấy rồi đánh giá nét vừa quen thuộc đồng quê vừa mang rung động cá nhân. Không thể coi mọi chỗ dùng xanh đều cùng nghĩa biểu tượng. Bài mẫu có bàn cách tổ chức câu và dòng, nhưng muốn tự kiểm vắt dòng cần văn bản câu chữ đầy đủ; bản tóm giải ở đây không cho phép bịa số lần hoặc vị trí.

Cách đọc, kết nối và giới hạn

Lập luận mới có thể đi từ sự lan toả của sắc xanh trong cảnh đến nét gắn với người, rồi đánh giá sự thống nhất của bức tranh và tâm trạng. Mỗi chặng phải có chi tiết trong nguồn đang dùng. Nếu muốn phân tích âm, vần, vắt dòng, tìm bản hợp pháp trước; không bịa một câu thơ để minh hoạ.

Khái niệm chính

Đầu mối
Hệ thống sắc xanh
Quan hệ
Thiên nhiên nối với cảm xúc con người
Giới hạn
Không khảo sát thi luật khi thiếu nguyên văn

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Nêu cách bài tham khảo giúp thực hiện kiểu viết của bài học, chỉ ra một thao tác và một giới hạn cần giữ.

    Xem lời giải

    Có thể học thao tác chọn một đầu mối nghệ thuật rồi theo dõi sự phát triển: từ trời, lá xuống đồng lúa, cỏ và tre, sắc xanh cuối cùng gắn với dải thắt lưng người được đợi. Bước chuyển làm cảnh không chỉ nhiều màu mà có hướng vào tình yêu; nhận xét về sức sống vì thế gắn căn cứ cụ thể. Người viết mới cần giải thích quan hệ đó thay vì khen từng dòng. Giới hạn là không dùng tóm giải để tự đếm vần hoặc xác định chỗ vắt dòng; muốn nhận xét câu chữ phải đọc bản hợp pháp đầy đủ.

Ghi nhớ

Đầu mối: Hệ thống sắc xanh; Quan hệ: Thiên nhiên nối với cảm xúc con người; Giới hạn: Không khảo sát thi luật khi thiếu nguyên văn.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

    Đọc bài viết tham khảo: Những điệu xanh của mùa xuân – Bài phân tích tham khảo trong SGK, về Mùa xuân xanh của Nguyễn Bính.

    Bài tham khảo đọc hệ thống sắc xanh trong bài thơ Mùa xuân xanh của Nguyễn Bính: không gian tự nhiên, cây cỏ, đồng ruộng và dấu hiệu gắn với con người. Mạch hình ảnh đi từ trời, lá tới lúa, cỏ, luỹ tre rồi tới màu xanh ở dải thắt lưng người con gái. Hướng nhìn từ cao xuống thấp đồng thời đưa thiên nhiên tới cuộc chờ gặp người yêu, nên những mảng xanh không chỉ là màu được lặp mà liên kết một thế giới đang sống và một rung động tình cảm. Học liệu không chép bài thơ hoặc lời bình. Trọng tâm luyện viết là nhận ra cách bài phân tích chọn một đầu mối nghệ thuật cụ thể để triển khai, thay vì lần lượt khen từng dòng bằng những từ giống nhau.

    Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

    Phân tích và đánh giá

    Mạch triển khai làm ý niệm về mùa xanh thành các hình ảnh từ trời tới đồng, tre và người. Màu xanh ở cây cỏ làm hiện sức sống tự nhiên; khi xuất hiện ở dải thắt lưng người con gái trong cuộc chờ gặp, nó nối sức xuân với tình cảm lứa đôi. Người viết phân tích sự chuyển ấy rồi đánh giá nét vừa quen thuộc đồng quê vừa mang rung động cá nhân. Không thể coi mọi chỗ dùng xanh đều cùng nghĩa biểu tượng. Bài mẫu có bàn cách tổ chức câu và dòng, nhưng muốn tự kiểm vắt dòng cần văn bản câu chữ đầy đủ; bản tóm giải ở đây không cho phép bịa số lần hoặc vị trí.

    Cách đọc, kết nối và giới hạn

    Lập luận mới có thể đi từ sự lan toả của sắc xanh trong cảnh đến nét gắn với người, rồi đánh giá sự thống nhất của bức tranh và tâm trạng. Mỗi chặng phải có chi tiết trong nguồn đang dùng. Nếu muốn phân tích âm, vần, vắt dòng, tìm bản hợp pháp trước; không bịa một câu thơ để minh hoạ.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cặp yếu tố – nội dung nào khớp đúng vai trò đã phân biệt trong hồ sơ?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các yếu tố với vai trò/đặc điểm được trình bày trong bản tóm giải.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đọc các nhận định về văn bản và cách sử dụng nguồn.

    ÝĐúngSai
    a)Trong hồ sơ này, Đầu mối được gắn với hệ thống sắc xanh.
    b)Trong hồ sơ này, Quan hệ được gắn với không khảo sát thi luật khi thiếu nguyên văn.
    c)Các lời tóm giải ở đây là nguyên văn toàn bộ tác phẩm hoặc bản dịch trong sách.
    d)Khi đánh giá cần phân biệt điều ngữ liệu cung cấp với suy diễn ngoài căn cứ.
  5. Câu 4Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai cặp đúng theo các yếu tố đã phân biệt trong hồ sơ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu cách bài tham khảo giúp thực hiện kiểu viết của bài học, chỉ ra một thao tác và một giới hạn cần giữ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích luận điểm của mục “Phân tích và đánh giá”: chỉ ra hai chi tiết hoặc quan hệ cụ thể được dùng và giải thích tác dụng, không chỉ kể tên thuật ngữ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Từ mục “Cách đọc, kết nối và giới hạn”, nêu cách đọc có trách nhiệm và một kiểu suy diễn cần tránh; giải thích vì sao.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Viết bản tóm giải ngắn gọn về Đọc bài viết tham khảo: Những điệu xanh của mùa xuân, chỉ dùng thông tin đã cung cấp; phân biệt lời tóm giải với nguyên văn.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay