Truyện nguyên gốc: Chiếc dấu tròn.
Sáng thứ hai,hộp nhãn sách của thư viện trống rỗng. Chiều hôm trước,Hà và Phúc cùng trực. Một bạn đoán Phúc lấy nhãn vì cặp bạn ấy có vệt xanh giống mực trên hộp. Hà suýt kể điều đó với cả lớp,nhưng cô thủ thư hỏi:“Vệt xanh cho biết điều gì,và chưa cho biết điều gì?” Hà bắt đầu ghi lại giờ từng người ra vào.
Trên bàn có một dấu tròn còn hơi ẩm. Hà thử đặt cốc nước vào,nhưng vòng không vừa. Cạnh máy cán nhựa,một ống giấy nhỏ cũng có đáy tròn,vừa đúng dấu. Trong sổ trực,Hà thấy dòng mình đã viết:“Chuyển nhãn vào ống giấy để tránh gió.” Cả hai quên đánh dấu bên ngoài nên tưởng hộp cũ là nơi duy nhất cất nhãn. Phúc lấy ống giấy từ kệ,nhãn vẫn nguyên.
Hà xin lỗi vì đã nghi bạn chỉ từ một vệt màu. Cô thủ thư không khen ai phá án giỏi mà đề nghị nhóm sửa cách ghi sổ. Từ hôm ấy,mỗi vật chuyển chỗ đều có nhãn và dòng xác nhận. Dấu tròn không chỉ dẫn tới nhãn sách;nó dẫn Hà đến việc phân biệt điều nhìn thấy với điều tự đoán.
Cách xây dựng:gieo manh mối dấu tròn và sổ trực trước lời giải;vệt xanh là điều có thể gây nhiễu,không đủ kết tội;thử kích thước và đọc sổ kiểm chứng giả thuyết. Kết thúc đổi cách làm,không biến nghi ngờ thành chiến thắng trước một người khác.
Mẫu minh họa một cách triển khai,không phải khuôn buộc phải chép. Gạch chân câu/chi tiết thể hiện trọng tâm,khoanh bằng chứng hoặc hành động cụ thể,và tìm chỗ kết nối ý. Khi tự làm,thay bằng trải nghiệm và quan sát của chính em.
