Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 6. Giải mã những bí mật

Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Đọc chân dung người thật cần phân biệt dữ kiện,lời người khác kể và nhận xét của tác giả. Một tính từ kính trọng không tự là bằng chứng;phải xem chi tiết nào làm cơ sở. Tác phẩm không phải truyện trinh thám hư cấu dù cùng chủ đề bí mật. Khi liên hệ,không lãng mạn hóa việc thu thập hay tiết lộ thông tin riêng tư;đây là đọc một chân dung lịch sử trong bối cảnh cụ thể.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời”, trọng tâm là bản lĩnh và sự hi sinh thầm lặng của một nhân vật lịch sử. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao văn bản chân dung không nên đọc như một câu chuyện hư cấu hoàn toàn?

    Xem lời giải

    Nó nói về người thật,sự kiện thật nên cần nguồn và độ chính xác;cách kể có nghệ thuật không xóa yêu cầu kiểm chứng.

Ghi nhớ

bản lĩnh và sự hi sinh thầm lặng của một nhân vật lịch sử

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Những hoạt động nào của Phạm Xuân Ẩn được kết hợp để tạo chân dung?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Tên người bên cạnh cuộc đời được gắn với cách nhan đề gợi sự kín đáo.
    b)Văn bản là truyện trinh thám hư cấu chỉ vì nhân vật làm công việc bí mật.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Vì sao văn bản chân dung không nên đọc như một câu chuyện hư cấu hoàn toàn?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: dữ kiện cuộc đời kết hợp lời đánh giá của những người từng biết nhân vật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “bản lĩnh và sự hi sinh thầm lặng của một nhân vật lịch sử” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời” (Nguyễn Thị Ngọc Hải):

    Văn bản khắc họa Phạm Xuân Ẩn qua hoạt động báo chí,cuộc đời tình báo và cách những người từng gặp ông nhìn nhận ông. Các thông tin lịch sử được kết hợp với lời đánh giá để làm hiện lên một con người sống kín đáo,có bản lĩnh và được nhiều đồng nghiệp kính trọng. Nhan đề đặt tên người bên cạnh cuộc đời,gợi sự tương ứng giữa một chữ trong tên và phần công việc ít người biết.

    Nếu một bản giới thiệu chỉ viết “ông rất tài giỏi, đáng kính”, em sẽ yêu cầu bổ sung gì?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay