Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 6. Giải mã những bí mật

Thực hành tiếng Việt trang 15 (Tập hai)

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Các kiểu câu ghép và phương tiện nối các vế câu ghép

Câu ghép có từ hai cụm chủ–vị không bao chứa nhau tạo thành các vế. Ghép đẳng lập đặt các vế trong quan hệ tương đối ngang hàng (bổ sung,tương phản,lựa chọn...);ghép chính phụ gắn quan hệ điều kiện,nguyên nhân,nhượng bộ... Có thể nối bằng quan hệ từ,cặp từ hô ứng hoặc dấu câu,nhưng không chỉ thấy dấu phẩy là kết luận câu ghép.

Cách dùng và tự kiểm tra

Tách vế,xác định chủ–vị từng vế → tìm phương tiện nối → gọi quan hệ ý nghĩa → kiểm tra quan hệ với ngữ cảnh. “Mưa dứt và nắng lên”có hai chủ–vị;“Lan đọc và ghi chép”có một chủ ngữ chung nên không máy móc gọi là hai vế.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân biệt “Lan hát và múa” với “Lan hát còn Mai múa”.

    Xem lời giải

    Câu đầu một chủ ngữ với vị ngữ kết hợp;câu sau hai cụm chủ–vị Lan/hát,Mai/múa,nối bằng còn.

Ghi nhớ

Câu ghép có từ hai cụm chủ–vị không bao chứa nhau tạo thành các vế. Ghép đẳng lập đặt các vế trong quan hệ tương đối ngang hàng (bổ sung,tương phản,lựa chọn...);ghép chính phụ gắn quan hệ điều kiện,nguyên nhân,nhượng bộ... Có thể nối bằng quan hệ từ,cặp từ hô ứng hoặc dấu câu,nhưng không chỉ thấy dấu phẩy là kết luận câu ghép.

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu nào rõ hai cụm chủ–vị?

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Nếu trời mưa,chúng tôi học trong phòng” có quan hệ:

  3. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Ghép từ nối với quan hệ thường biểu thị.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Mọi câu có dấu phẩy đều là câu ghép.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Điền cặp nối điều kiện:“ trời tạnh thì nhóm sẽ đo ngoài sân.”

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích vế câu: “Vì đường ngập nên xe buýt đến muộn.”

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân biệt “Lan hát và múa” với “Lan hát còn Mai múa”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một câu ghép tương phản có hai chủ ngữ khác nhau.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay