Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 6. Chuyện kể về những người anh hùng

Thánh Gióng

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Thánh Gióng.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Thánh Gióng — Tác giả dân gian. Truyền thuyết.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Một cậu bé ở làng Phù Đổng đến ba tuổi vẫn chưa nói, cười như trẻ khác. Khi nghe sứ giả tìm người cứu nước, cậu cất lời xin ngựa, roi và áo giáp sắt, rồi lớn nhanh nhờ cơm áo của dân làng. Ra trận, Gióng dùng sức phi thường đánh giặc; khi roi gãy, bèn nhổ tre tiếp tục chiến đấu. Giặc tan, Gióng lên núi rồi bay về trời, không nhận của cải. Cộng đồng ghi nhớ qua tên đất, đền thờ và lễ hội. Hình tượng người anh hùng lớn lên từ sự góp sức của nhân dân.

Minh họa gợi suy nghĩ, không phải ảnh tư liệu

Đọc sâu từ chi tiết

Cất tiếng đúng lúc
Lời đầu tiên hướng vào việc cứu nước cho thấy lí tưởng cộng đồng được đặt cao hơn chuyện riêng.

Sức mạnh từ dân
Gióng ăn cơm, nhận áo của làng; lớn phi thường không tách người anh hùng khỏi cộng đồng mà phóng đại nguồn lực chung.

Tre và bay trời
Tre là vật gần gũi trở thành vũ khí; kết thúc bay trời tôn vinh công lao và sự không màng lợi riêng. Không diễn giải như hiện tượng vật lí.

Lập luận về nội dung và hình thức

Sức mạnh Gióng tuy kì ảo nhưng có gốc cộng đồng. Cơm áo dân góp làm người anh hùng lớn lên; cây tre gần nhà trở thành phương tiện chống giặc. Lời nói đầu tiên hướng tới cứu nước và kết thúc không nhận lợi riêng kết nối phẩm chất cống hiến. Truyền thuyết nhờ vậy vừa ca ngợi một hình tượng lớn, vừa khẳng định sự góp sức của những người bình thường.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Sức mạnh Gióng tuy kì ảo nhưng có gốc cộng đồng. Cơm áo dân góp làm người anh hùng lớn lên; cây tre gần nhà trở thành phương tiện chống giặc. Lời nói đầu tiên hướng tới cứu nước và kết thúc không nhận lợi riêng kết nối phẩm chất cống hiến. Truyền thuyết nhờ vậy vừa ca ngợi một hình tượng lớn, vừa khẳng định sự góp sức của những người bình thường.

Ghi nhớ

Sức mạnh Gióng tuy kì ảo nhưng có gốc cộng đồng. Cơm áo dân góp làm người anh hùng lớn lên; cây tre gần nhà trở thành phương tiện chống giặc. Lời nói đầu tiên hướng tới cứu nước và kết thúc không nhận lợi riêng kết nối phẩm chất cống hiến. Truyền thuyết nhờ vậy vừa ca ngợi một hình tượng lớn, vừa khẳng định sự góp sức của những người bình thường.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Thánh Gióng — Tác giả dân gian. Truyền thuyết.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Một cậu bé ở làng Phù Đổng đến ba tuổi vẫn chưa nói, cười như trẻ khác. Khi nghe sứ giả tìm người cứu nước, cậu cất lời xin ngựa, roi và áo giáp sắt, rồi lớn nhanh nhờ cơm áo của dân làng. Ra trận, Gióng dùng sức phi thường đánh giặc; khi roi gãy, bèn nhổ tre tiếp tục chiến đấu. Giặc tan, Gióng lên núi rồi bay về trời, không nhận của cải. Cộng đồng ghi nhớ qua tên đất, đền thờ và lễ hội. Hình tượng người anh hùng lớn lên từ sự góp sức của nhân dân.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Gióng cất lời khi nghe điều gì?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai góp cơm áo để Gióng lớn?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Khi roi gãy, Gióng dùng gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Sau chiến thắng, Gióng làm gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Cơm áo dân góp làm nổi nguồn sức mạnh cộng đồng.
    b)Kết thúc bay về trời là chứng cứ khoa học cho khả năng bay của người.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Thánh Gióng. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Em hiểu “góp sức” trong cuộc sống học sinh thế nào? Nêu một việc chung cụ thể, không đồng nhất việc học với đánh giặc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay