Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 3. Yêu thương và chia sẻ

Củng cố, mở rộng

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Củng cố, mở rộng.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Kết nối các văn bản

Cô bé bán diêm: Những lần quẹt diêm tổ chức câu chuyện bằng nhịp hi vọng rồi mất mát. Lò sưởi, bữa ăn và bà không phải ước muốn xa hoa mà là điều tối thiểu của một đứa trẻ. Đối lập giữa phố lạnh và sự đủ đầy bên trong khiến người đọc phải nghĩ về trách nhiệm chăm sóc, không chỉ thương cảm nhất thời. Kết thúc có ánh sáng ước mơ nhưng không xóa bi kịch của một cái chết đáng lẽ cần được ngăn.

Gió lạnh đầu mùa: Câu chuyện không dừng ở hành động cho áo. Tâm lí Sơn vừa vui vừa sợ cho thấy lòng tốt đang lớn lên trong một đứa trẻ chứ không phải lời răn hoàn hảo. Đặc biệt, việc mẹ Hiên trả áo nhắc người đọc rằng người khó khăn vẫn có quyền giữ tự trọng. Cách mẹ Sơn cho vay tiền may áo nối tình thương với sự tế nhị, khiến sự chia sẻ không thành ban ơn.

Con chào mào: Tình yêu thiên nhiên trong bài thơ được thử thách bởi ham muốn giữ riêng. Chiếc lồng tưởng tượng cho thấy ngay một ý định xuất phát từ yêu thích cũng có thể giới hạn sinh vật. Khi chim bay và người nói nhận ra không gian tự do của nó, thái độ chuyển từ nắm giữ sang lắng nghe. Tiếng hót vẫn còn trong tâm hồn chứng tỏ vẻ đẹp có thể được gìn giữ bằng sự cảm nhận, không nhất thiết bằng chiếm hữu.

So sánh cách hai truyện Cô bé bán diêm và Gió lạnh đầu mùa đặt ra nhu cầu được quan tâm của trẻ em.

Đọc mở rộng có phương pháp

Tìm văn bản cùng kiểu từ thư viện hoặc nguồn hợp pháp. Đọc trọn văn bản, lập phiếu có tên, tác giả/nguồn, kiểu văn bản, hai bằng chứng và một nhận xét riêng. Không thay việc đọc bằng chép giới thiệu.

Trọng tâm ngôn ngữ cần vận dụng: cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ. Chia sẻ phiếu, giải thích vì sao chi tiết em chọn quan trọng.

Ghi nhớ

So sánh bằng chi tiết; đọc thêm có nguồn và ghi nhận xét riêng.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Cô bé bán diêm — Han Cri-xti-an An-đéc-xen. Truyện; phần kể dưới đây do người biên soạn tự lược thuật, không chép bản dịch. Bản SGK theo Nguyễn Văn Hải – Vũ Minh Toàn dịch.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Đêm cuối năm, một em bé nghèo bán diêm ngoài đường trong giá lạnh. Em không dám về khi chưa bán được hàng, ngồi nép vào góc tường và đốt từng que để sưởi. Ánh lửa gợi những cảnh em khao khát: hơi ấm, thức ăn, cây thông và người bà yêu thương đã mất. Các cảnh đẹp tắt đi khi diêm tàn, kéo em trở lại cô độc. Em giữ hình ảnh bà bằng những que diêm cuối. Sáng hôm sau, người qua đường thấy em đã chết cóng; một đời nhỏ bé khép lại giữa cuộc sống vẫn tiếp tục.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu chuyện diễn ra vào lúc nào?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Em bé dùng gì để sưởi?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Những hình ảnh trong ánh lửa gắn với điều gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Đọc ngữ liệu

    Gió lạnh đầu mùa — Thạch Lam. Truyện ngắn.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Khi gió lạnh đến, Sơn được mẹ mặc áo ấm. Ra ngoài chơi cùng chị Lan, Sơn thấy Hiên đứng co ro trong chiếc áo rách. Nhớ người em đã mất, Sơn bàn với chị đem áo cũ cho Hiên. Sau niềm vui giúp bạn, hai chị em lo mẹ biết nên tìm lại. Mẹ Hiên mang áo trả vì không muốn tự ý nhận đồ của nhà khác. Mẹ Sơn hiểu chuyện, không phạt nặng mà cho mẹ Hiên vay tiền may áo. Câu chuyện đặt lòng tốt của trẻ bên cạnh sự tự trọng và cách ứng xử tế nhị của người lớn.

  6. Câu 4Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai cùng Sơn ra chơi?

  7. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì khiến Sơn chú ý Hiên?

  8. Câu 6Mức 2Tự luận

    Ai đem áo trả? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Đọc ngữ liệu

    Con chào mào — Mai Văn Phấn. Thơ tự do.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Người nói nhìn một con chào mào có màu sắc nổi bật và tiếng hót đẹp trên cành cao. Ban đầu, người ấy muốn giữ vẻ đẹp cho riêng mình bằng một hình dung về chiếc lồng. Chim vụt bay, người nói cuống theo trong tưởng tượng. Từ mất mát ban đầu, nhận thức dần thay đổi: chim cần thế giới tự do của nó, không gian rộng và nguồn sống tự nhiên. Khi không còn tìm cách chiếm giữ, người nói vẫn cảm được tiếng chim như còn hiện diện trong tâm hồn.

  10. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì hấp dẫn người nói?

  11. Câu 8Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hình dung ban đầu muốn làm gì?

  12. Câu 9Mức 2Tự luận

    Con chim làm gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  13. Câu 10Mức 3Tự luận

    So sánh cách hai truyện Cô bé bán diêm và Gió lạnh đầu mùa đặt ra nhu cầu được quan tâm của trẻ em.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  14. Câu 11Mức 3Tự luận

    Tạo một ví dụ mới minh họa cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ. Giải thích dựa vào từ ngữ hoặc cấu trúc cụ thể.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  15. Câu 12Mức 4Tự luận

    Chọn thêm một văn bản cùng kiểu ngoài các bài đã học. Lập phiếu đọc: tên, tác giả/nguồn, hai chi tiết, nhận xét có lí do và một câu hỏi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay