Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 3. Yêu thương và chia sẻ

Con chào mào

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Con chào mào.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Con chào mào — Mai Văn Phấn. Thơ tự do.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Người nói nhìn một con chào mào có màu sắc nổi bật và tiếng hót đẹp trên cành cao. Ban đầu, người ấy muốn giữ vẻ đẹp cho riêng mình bằng một hình dung về chiếc lồng. Chim vụt bay, người nói cuống theo trong tưởng tượng. Từ mất mát ban đầu, nhận thức dần thay đổi: chim cần thế giới tự do của nó, không gian rộng và nguồn sống tự nhiên. Khi không còn tìm cách chiếm giữ, người nói vẫn cảm được tiếng chim như còn hiện diện trong tâm hồn.

Đọc sâu từ chi tiết

Muốn giữ và được nghe
Mâu thuẫn không ở con chim, mà trong nhu cầu sở hữu của người nói. Chiếc lồng tượng trưng giới hạn do con người áp lên tự nhiên.

Tiếng hót nối hai không gian
Âm thanh lúc gần lúc xa khiến vẻ đẹp không mất chỉ vì không nắm trong tay. Kí ức và sự lắng nghe mở một hình thức gắn bó khác.

Chuyển biến của tình yêu
Từ giữ riêng sang tôn trọng tự do, người nói học cách yêu mà không chiếm hữu. Đây là thay đổi nhận thức, chứ không chỉ là tiếc một con chim bay mất.

Lập luận về nội dung và hình thức

Tình yêu thiên nhiên trong bài thơ được thử thách bởi ham muốn giữ riêng. Chiếc lồng tưởng tượng cho thấy ngay một ý định xuất phát từ yêu thích cũng có thể giới hạn sinh vật. Khi chim bay và người nói nhận ra không gian tự do của nó, thái độ chuyển từ nắm giữ sang lắng nghe. Tiếng hót vẫn còn trong tâm hồn chứng tỏ vẻ đẹp có thể được gìn giữ bằng sự cảm nhận, không nhất thiết bằng chiếm hữu.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Tình yêu thiên nhiên trong bài thơ được thử thách bởi ham muốn giữ riêng. Chiếc lồng tưởng tượng cho thấy ngay một ý định xuất phát từ yêu thích cũng có thể giới hạn sinh vật. Khi chim bay và người nói nhận ra không gian tự do của nó, thái độ chuyển từ nắm giữ sang lắng nghe. Tiếng hót vẫn còn trong tâm hồn chứng tỏ vẻ đẹp có thể được gìn giữ bằng sự cảm nhận, không nhất thiết bằng chiếm hữu.

Ghi nhớ

Tình yêu thiên nhiên trong bài thơ được thử thách bởi ham muốn giữ riêng. Chiếc lồng tưởng tượng cho thấy ngay một ý định xuất phát từ yêu thích cũng có thể giới hạn sinh vật. Khi chim bay và người nói nhận ra không gian tự do của nó, thái độ chuyển từ nắm giữ sang lắng nghe. Tiếng hót vẫn còn trong tâm hồn chứng tỏ vẻ đẹp có thể được gìn giữ bằng sự cảm nhận, không nhất thiết bằng chiếm hữu.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Con chào mào — Mai Văn Phấn. Thơ tự do.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Người nói nhìn một con chào mào có màu sắc nổi bật và tiếng hót đẹp trên cành cao. Ban đầu, người ấy muốn giữ vẻ đẹp cho riêng mình bằng một hình dung về chiếc lồng. Chim vụt bay, người nói cuống theo trong tưởng tượng. Từ mất mát ban đầu, nhận thức dần thay đổi: chim cần thế giới tự do của nó, không gian rộng và nguồn sống tự nhiên. Khi không còn tìm cách chiếm giữ, người nói vẫn cảm được tiếng chim như còn hiện diện trong tâm hồn.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì hấp dẫn người nói?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hình dung ban đầu muốn làm gì?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Con chim làm gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận thức cuối hướng tới điều gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Chiếc lồng ban đầu chỉ là hình dung thể hiện ý muốn giữ riêng vẻ đẹp.
    b)Chim bay mất đồng nghĩa người nói không còn có thể gắn bó với tiếng chim.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Con chào mào. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Em thích một con vật hoang dã. Hãy nêu cách quan sát, tìm hiểu mà không bắt nhốt hoặc phá môi trường sống.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay