Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 3. Yêu thương và chia sẻ

Cô bé bán diêm

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Cô bé bán diêm.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Cô bé bán diêm — Han Cri-xti-an An-đéc-xen. Truyện; phần kể dưới đây do người biên soạn tự lược thuật, không chép bản dịch. Bản SGK theo Nguyễn Văn Hải – Vũ Minh Toàn dịch.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Đêm cuối năm, một em bé nghèo bán diêm ngoài đường trong giá lạnh. Em không dám về khi chưa bán được hàng, ngồi nép vào góc tường và đốt từng que để sưởi. Ánh lửa gợi những cảnh em khao khát: hơi ấm, thức ăn, cây thông và người bà yêu thương đã mất. Các cảnh đẹp tắt đi khi diêm tàn, kéo em trở lại cô độc. Em giữ hình ảnh bà bằng những que diêm cuối. Sáng hôm sau, người qua đường thấy em đã chết cóng; một đời nhỏ bé khép lại giữa cuộc sống vẫn tiếp tục.

Đọc sâu từ chi tiết

Đối lập làm nổi bật thiếu thốn
Bên trong các ngôi nhà là đủ đầy, ngoài phố em lạnh và đói. Đặt hai không gian cạnh nhau khiến cái nghèo không còn là một con số xa lạ.

Những lần sáng–tắt
Mỗi ảo ảnh gắn với một nhu cầu cụ thể. Nhịp xuất hiện rồi tan biến vừa nuôi hi vọng, vừa làm thực tại đau hơn.

Kết thúc hai chiều
Hình ảnh gặp bà theo ước mơ đem chút an ủi, nhưng cái chết vẫn tố cáo sự thiếu chăm sóc. Không nên đọc thành trẻ chết là một giải pháp hạnh phúc.

Lập luận về nội dung và hình thức

Những lần quẹt diêm tổ chức câu chuyện bằng nhịp hi vọng rồi mất mát. Lò sưởi, bữa ăn và bà không phải ước muốn xa hoa mà là điều tối thiểu của một đứa trẻ. Đối lập giữa phố lạnh và sự đủ đầy bên trong khiến người đọc phải nghĩ về trách nhiệm chăm sóc, không chỉ thương cảm nhất thời. Kết thúc có ánh sáng ước mơ nhưng không xóa bi kịch của một cái chết đáng lẽ cần được ngăn.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Những lần quẹt diêm tổ chức câu chuyện bằng nhịp hi vọng rồi mất mát. Lò sưởi, bữa ăn và bà không phải ước muốn xa hoa mà là điều tối thiểu của một đứa trẻ. Đối lập giữa phố lạnh và sự đủ đầy bên trong khiến người đọc phải nghĩ về trách nhiệm chăm sóc, không chỉ thương cảm nhất thời. Kết thúc có ánh sáng ước mơ nhưng không xóa bi kịch của một cái chết đáng lẽ cần được ngăn.

Ghi nhớ

Những lần quẹt diêm tổ chức câu chuyện bằng nhịp hi vọng rồi mất mát. Lò sưởi, bữa ăn và bà không phải ước muốn xa hoa mà là điều tối thiểu của một đứa trẻ. Đối lập giữa phố lạnh và sự đủ đầy bên trong khiến người đọc phải nghĩ về trách nhiệm chăm sóc, không chỉ thương cảm nhất thời. Kết thúc có ánh sáng ước mơ nhưng không xóa bi kịch của một cái chết đáng lẽ cần được ngăn.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Cô bé bán diêm — Han Cri-xti-an An-đéc-xen. Truyện; phần kể dưới đây do người biên soạn tự lược thuật, không chép bản dịch. Bản SGK theo Nguyễn Văn Hải – Vũ Minh Toàn dịch.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Đêm cuối năm, một em bé nghèo bán diêm ngoài đường trong giá lạnh. Em không dám về khi chưa bán được hàng, ngồi nép vào góc tường và đốt từng que để sưởi. Ánh lửa gợi những cảnh em khao khát: hơi ấm, thức ăn, cây thông và người bà yêu thương đã mất. Các cảnh đẹp tắt đi khi diêm tàn, kéo em trở lại cô độc. Em giữ hình ảnh bà bằng những que diêm cuối. Sáng hôm sau, người qua đường thấy em đã chết cóng; một đời nhỏ bé khép lại giữa cuộc sống vẫn tiếp tục.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu chuyện diễn ra vào lúc nào?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Em bé dùng gì để sưởi?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Những hình ảnh trong ánh lửa gắn với điều gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thực tại vào sáng hôm sau là gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Những cảnh hiện lên trong ánh diêm gắn với điều em thiếu trong thực tại.
    b)Cảnh gặp bà trong ước mơ xóa bỏ tính bi kịch của cái chết.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Cô bé bán diêm. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Khi gặp trẻ nhỏ ở ngoài đường trong thời tiết nguy hiểm, em nên làm gì trong khả năng, không tự đưa người lạ đi xa?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay