Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 2. Gõ cửa trái tim

Tri thức ngữ văn

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Tri thức ngữ văn.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Đặc điểm của thơ có yếu tố tự sự và miêu tả

Thơ tổ chức ngôn ngữ theo nhịp, âm thanh, hình ảnh để bộc lộ cảm xúc. Yếu tố kể và tả có thể giúp cảm xúc hiện lên qua một tình huống hoặc cảnh cụ thể; không biến bài thơ thành bản kể thuần túy.

Chủ thể trữ tình: Tiếng nói bộc lộ cảm xúc trong bài thơ.
Yếu tố tự sự: Việc kể một sự việc trong thơ.
Yếu tố miêu tả: Từ ngữ gợi hình dáng, màu sắc, âm thanh hoặc trạng thái.

Cách đọc và mẫu gốc

Đếm tiếng ở từng dòng, nghe nhịp, nhận vần; đồng thời hỏi hình ảnh và sự việc giúp bộc lộ tình cảm nào. Không suy rằng có kể chuyện thì không còn là thơ.

Mẹ hong chiều trên áo
Con mang nắng vào nhà
Gió ngồi bên cửa nhỏ
Nghe câu hát ngân xa.
(Thơ thực hành do người biên soạn viết)

Mỗi dòng 5 tiếng. Nhà và xa hiệp vần ở cuối dòng 2, 4. Hình ảnh gió ngồi nhân hóa thiên nhiên, gợi không gian gia đình thân mật. Việc mẹ hong áo và con trở về là nét tự sự, cảnh cửa nhỏ và tiếng hát làm rõ cảm xúc.

Ghi nhớ

Thơ tổ chức ngôn ngữ theo nhịp, âm thanh, hình ảnh để bộc lộ cảm xúc. Yếu tố kể và tả có thể giúp cảm xúc hiện lên qua một tình huống hoặc cảnh cụ thể; không biến bài thơ thành bản kể thuần túy.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Mẹ hong chiều trên áo
    Con mang nắng vào nhà
    Gió ngồi bên cửa nhỏ
    Nghe câu hát ngân xa.
    (Thơ thực hành do người biên soạn viết)

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn nhận định đúng về thơ có yếu tố tự sự và miêu tả.

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong mẫu thơ gốc, dòng “Mẹ hong chiều trên áo” có mấy tiếng?

  4. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Nối thuật ngữ với nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá cách đọc.

    ÝĐúngSai
    a)Cần dùng chi tiết để giải thích nhận xét
    b)Có thể đồng nhất người nói trong tác phẩm với tác giả trong mọi trường hợp
    c)Nên phân biệt điều văn bản nói và suy luận riêng
  6. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp một quy trình đọc có căn cứ.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Giải thích quan hệ và tác dụng
    2. 2Đối chiếu, điều chỉnh nhận xét
    3. 3Tìm chi tiết hoặc ý chính
    4. 4Xác định kiểu văn bản và tình huống
  7. Câu 6Mức 2Trả lời ngắn

    Thuật ngữ nào được định nghĩa là “Tiếng nói bộc lộ cảm xúc trong bài thơ”?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đọc ngữ liệu gốc sau và phân tích một dấu hiệu của thơ có yếu tố tự sự và miêu tả:

    Mẹ hong chiều trên áo
    Con mang nắng vào nhà
    Gió ngồi bên cửa nhỏ
    Nghe câu hát ngân xa.
    (Thơ thực hành do người biên soạn viết)

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Viết 3–5 câu hoặc một mẫu ngắn theo kiểu vừa học, rồi chỉ ra một đặc điểm.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay