Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 2. Gõ cửa trái tim

Mây và sóng

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Mây và sóng.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Mây và sóng — Ra-bin-đra-nát Ta-go. Thơ có yếu tố đối thoại, tự sự và tưởng tượng; tóm lược bằng lời riêng, không chép bản dịch. Bản SGK do Nguyễn Khắc Phi dịch, có tham khảo bản dịch Đào Xuân Quý.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Em bé kể với mẹ về lời mời đi chơi của những người trên mây và trong sóng. Các cuộc chơi kì thú hấp dẫn em, nhưng em nhớ mẹ đang chờ nên không muốn rời xa. Em nghĩ ra trò chơi ở bên mẹ: hai mẹ con có thể hóa thành những hình tượng của trời và biển ngay trong tình yêu gần gũi. Hai lần mời–đáp tạo những lớp tương ứng. Cảm xúc không phủ nhận niềm vui khám phá; mà cho thấy trí tưởng tượng và tình mẹ có thể làm không gian gia đình trở nên rộng lớn.

Đọc sâu từ chi tiết

Lặp cấu trúc và biến đổi
Hai cuộc đối thoại có nét tương ứng: mời gọi, hỏi cách đi, nhớ mẹ, tự sáng tạo trò chơi. Lặp tạo nhịp, trong khi hình ảnh mới làm cảm xúc phát triển.

Không gian tưởng tượng
Mây và sóng mở ra thế giới xa rộng, hấp dẫn. Khi trở thành trò chơi với mẹ, chúng không mất vẻ đẹp mà mang thêm sự ấm áp.

Lựa chọn của em bé
Em từ chối rời mẹ chứ không từ bỏ mọi khám phá. Cách đọc cực đoan “trẻ không nên đi đâu” bỏ qua sức sáng tạo trong phần cuối.

Lập luận về nội dung và hình thức

Bài thơ tạo nhịp cảm xúc qua hai cuộc mời gọi tương ứng. Em bé thấy thế giới đẹp, hỏi cách đến, rồi nhớ mẹ. Phần tự nghĩ trò chơi là bước sáng tạo: em không chỉ chọn giữa đi hay ở, mà làm một thế giới mới trong quan hệ với mẹ. Vì vậy, tình mẫu tử hiện lên vừa ấm áp vừa giàu tưởng tượng, không phải sự thu mình sợ cuộc sống.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Bài thơ tạo nhịp cảm xúc qua hai cuộc mời gọi tương ứng. Em bé thấy thế giới đẹp, hỏi cách đến, rồi nhớ mẹ. Phần tự nghĩ trò chơi là bước sáng tạo: em không chỉ chọn giữa đi hay ở, mà làm một thế giới mới trong quan hệ với mẹ. Vì vậy, tình mẫu tử hiện lên vừa ấm áp vừa giàu tưởng tượng, không phải sự thu mình sợ cuộc sống.

Ghi nhớ

Bài thơ tạo nhịp cảm xúc qua hai cuộc mời gọi tương ứng. Em bé thấy thế giới đẹp, hỏi cách đến, rồi nhớ mẹ. Phần tự nghĩ trò chơi là bước sáng tạo: em không chỉ chọn giữa đi hay ở, mà làm một thế giới mới trong quan hệ với mẹ. Vì vậy, tình mẫu tử hiện lên vừa ấm áp vừa giàu tưởng tượng, không phải sự thu mình sợ cuộc sống.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Mây và sóng — Ra-bin-đra-nát Ta-go. Thơ có yếu tố đối thoại, tự sự và tưởng tượng; tóm lược bằng lời riêng, không chép bản dịch. Bản SGK do Nguyễn Khắc Phi dịch, có tham khảo bản dịch Đào Xuân Quý.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Em bé kể với mẹ về lời mời đi chơi của những người trên mây và trong sóng. Các cuộc chơi kì thú hấp dẫn em, nhưng em nhớ mẹ đang chờ nên không muốn rời xa. Em nghĩ ra trò chơi ở bên mẹ: hai mẹ con có thể hóa thành những hình tượng của trời và biển ngay trong tình yêu gần gũi. Hai lần mời–đáp tạo những lớp tương ứng. Cảm xúc không phủ nhận niềm vui khám phá; mà cho thấy trí tưởng tượng và tình mẹ có thể làm không gian gia đình trở nên rộng lớn.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Em bé kể chuyện với ai?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Những lời mời đến từ đâu?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Vì sao em không đi theo lời mời? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Em giải quyết mong muốn vui chơi thế nào?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Hai lượt mời gọi có cấu trúc tương ứng và dẫn đến trò chơi bên mẹ.
    b)Em bé từ chối lời mời vì không còn muốn vui chơi hay tưởng tượng.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Mây và sóng. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Đề xuất một trò chơi tưởng tượng với người thân, kèm cách tôn trọng thời gian và sự đồng ý của họ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay