Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 2. Gõ cửa trái tim

Bức tranh của em gái tôi

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Bức tranh của em gái tôi.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Bức tranh của em gái tôi — Tạ Duy Anh. Truyện ngắn, kể từ điểm nhìn người anh.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Người anh quen coi em gái Kiều Phương như một đứa trẻ nghịch. Khi tài hội họa của em được phát hiện, anh thấy mình kém cỏi và xa cách em. Em vẫn dành tình yêu cho anh, vẽ một bức tranh thể hiện người anh bằng cái nhìn trong sáng. Khi đứng trước tranh, anh chuyển qua ngỡ ngàng, hãnh diện rồi xấu hổ: em nhìn thấy ở anh điều tốt đẹp mà cách cư xử của anh chưa xứng. Sự bao dung không được giảng bằng lời mà đặt anh trước hình ảnh của chính mình.

Đọc sâu từ chi tiết

Điểm nhìn có giới hạn
Người anh kể nên ta thấy sự ghen tị từ bên trong, nhưng không phải mọi nhận xét ban đầu của anh đều đúng. Người đọc cần đối chiếu với hành động của em.

Bức tranh như một tấm gương
Tranh không đơn giản chụp ngoại hình. Nó làm hiện khoảng cách giữa cái tôi anh đang sống và hình ảnh tốt đẹp trong tình thương của em.

Diễn biến cảm xúc
Ngỡ ngàng, hãnh diện, xấu hổ là một chuỗi nhận thức. Xấu hổ không chỉ vì thua tài mà vì nhận ra lòng ích kỉ trước sự trong sáng.

Lập luận về nội dung và hình thức

Bức tranh trở thành điểm gặp giữa tài năng và tình thương. Người anh tưởng mình bị bỏ lại, nhưng hình ảnh em vẽ cho thấy anh vẫn được yêu quý. Sự chuyển từ hãnh diện sang xấu hổ buộc anh đối diện chính mình. Nhờ ngôi kể thứ nhất, người đọc không chỉ biết “ghen tị là xấu” mà thấy nó nảy sinh, chi phối và có thể được vượt qua như thế nào.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Bức tranh trở thành điểm gặp giữa tài năng và tình thương. Người anh tưởng mình bị bỏ lại, nhưng hình ảnh em vẽ cho thấy anh vẫn được yêu quý. Sự chuyển từ hãnh diện sang xấu hổ buộc anh đối diện chính mình. Nhờ ngôi kể thứ nhất, người đọc không chỉ biết “ghen tị là xấu” mà thấy nó nảy sinh, chi phối và có thể được vượt qua như thế nào.

Ghi nhớ

Bức tranh trở thành điểm gặp giữa tài năng và tình thương. Người anh tưởng mình bị bỏ lại, nhưng hình ảnh em vẽ cho thấy anh vẫn được yêu quý. Sự chuyển từ hãnh diện sang xấu hổ buộc anh đối diện chính mình. Nhờ ngôi kể thứ nhất, người đọc không chỉ biết “ghen tị là xấu” mà thấy nó nảy sinh, chi phối và có thể được vượt qua như thế nào.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bức tranh của em gái tôi — Tạ Duy Anh. Truyện ngắn, kể từ điểm nhìn người anh.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Người anh quen coi em gái Kiều Phương như một đứa trẻ nghịch. Khi tài hội họa của em được phát hiện, anh thấy mình kém cỏi và xa cách em. Em vẫn dành tình yêu cho anh, vẽ một bức tranh thể hiện người anh bằng cái nhìn trong sáng. Khi đứng trước tranh, anh chuyển qua ngỡ ngàng, hãnh diện rồi xấu hổ: em nhìn thấy ở anh điều tốt đẹp mà cách cư xử của anh chưa xứng. Sự bao dung không được giảng bằng lời mà đặt anh trước hình ảnh của chính mình.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Người kể là ai?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Kiều Phương có tài gì?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Khi tài em được khen, anh có xu hướng gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tranh của em giúp anh nhận ra điều gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Sự xấu hổ trước tranh cho thấy người anh bắt đầu tự nhìn lại.
    b)Tranh làm người anh xác nhận rằng thái độ ghen tị trước đó hoàn toàn đúng.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Bức tranh của em gái tôi. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Em thấy buồn khi em hoặc bạn được khen còn mình không được khen. Hãy nêu cách xử lí cảm xúc mà không hạ thấp người khác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay