NeoEdu
Ngữ văn 12
Ngữ vănLớp 12Bài 3. Lập luận trong văn bản nghị luận

Tri thức ngữ văn

Mục tiêu bài học

  • Vận dụng được luận cứ, thao tác lập luận, tính nhất quán vào nhiệm vụ cụ thể.
  • Tạo sản phẩm có căn cứ và tự chỉnh sửa theo tiêu chí.

Bài giảng

Công cụ và giới hạn sử dụng

Luận cứ. Lí lẽ và bằng chứng nâng đỡ một ý kiến cần được chứng minh. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Thao tác lập luận. Giải thích, phân tích, so sánh, bình luận, bác bỏ được phối hợp theo nhiệm vụ. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Tính nhất quán. Kết luận phù hợp tiền đề và không đánh tráo nghĩa của khái niệm khi triển khai. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Thực hành có hướng dẫn

Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

Lập luận nguyên gốc: “Một lớp thử đọc sách trước giờ học trong một tuần và có 12 bạn nói thấy tập trung hơn. Vì vậy, mọi học sinh cả nước chắc chắn sẽ học tốt hơn nếu áp dụng.” Chưa có số người toàn lớp hoặc phép đo thành tích.

Phân tích hoàn chỉnh: Kết luận vượt mẫu và thay tự báo cáo bằng thành tích học tập. Có thể nói trong nhóm được hỏi có 12 phản hồi tích cực, chưa đủ khẳng định quan hệ nhân quả hoặc mức đại diện quốc gia.

Sản phẩm vận dụng hoàn chỉnh:
Sau một tuần thử đọc sách trước giờ học ở một lớp, có 12 bạn cho biết thấy tập trung hơn. Kết quả tự báo cáo này gợi lí do để tiếp tục tìm hiểu, chưa chứng minh mọi học sinh học tốt hơn. Tôi bỏ phạm vi cả nước vì không có mẫu đại diện. Tôi cũng thay kết quả học tập bằng cảm nhận tập trung, đúng điều được hỏi. Chưa biết sĩ số hoặc phép đo, nên không tính tỉ lệ, mức tăng hay quan hệ nhân quả.

Khái niệm chính

Luận cứ
Lí lẽ và bằng chứng nâng đỡ một ý kiến cần được chứng minh.
Thao tác lập luận
Giải thích, phân tích, so sánh, bình luận, bác bỏ được phối hợp theo nhiệm vụ.
Tính nhất quán
Kết luận phù hợp tiền đề và không đánh tráo nghĩa của khái niệm khi triển khai.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết lại kết luận của lập luận để đúng phạm vi rồi giải thích hai điều đã sửa.

    Xem lời giải

    Sau một tuần thử đọc sách trước giờ học ở một lớp, có 12 bạn cho biết thấy tập trung hơn. Kết quả tự báo cáo này gợi lí do để tiếp tục tìm hiểu, chưa chứng minh mọi học sinh học tốt hơn. Tôi bỏ phạm vi cả nước vì không có mẫu đại diện. Tôi cũng thay kết quả học tập bằng cảm nhận tập trung, đúng điều được hỏi. Chưa biết sĩ số hoặc phép đo, nên không tính tỉ lệ, mức tăng hay quan hệ nhân quả.

Ghi nhớ

Luận cứ → Thao tác lập luận → Tính nhất quán: vận dụng vào dữ kiện, giải thích tác dụng và tự kiểm tra giới hạn kết luận.

Dễ nhầm

  • Không coi ví dụ giả định là dữ kiện thực tế; không chép định nghĩa thay cho thao tác.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

    Lập luận nguyên gốc: “Một lớp thử đọc sách trước giờ học trong một tuần và có 12 bạn nói thấy tập trung hơn. Vì vậy, mọi học sinh cả nước chắc chắn sẽ học tốt hơn nếu áp dụng.” Chưa có số người toàn lớp hoặc phép đo thành tích.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với nội dung sử dụng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách làm nào phù hợp nhất khi xử lí ngữ liệu này?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá hai cách dùng mô hình học tập.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể phân tích mối quan hệ giữa chi tiết đã nêu và mục đích diễn đạt.
    b)Mọi chi tiết giả định trong ngữ liệu đều là kết quả nghiên cứu đã công bố.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình tạo một sản phẩm có căn cứ: từ xác định nhiệm vụ đến chỉnh sửa.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Tổ chức nhận định và giải thích bằng dữ kiện.
    2. 2Xác định nhiệm vụ và người đọc hoặc người nghe.
    3. 3Chọn dữ kiện phù hợp, ghi rõ phạm vi nguồn.
    4. 4Đối chiếu tiêu chí để sửa diễn đạt, nguồn và kết luận.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Dùng khái niệm “Luận cứ” giải thích một chi tiết của ngữ liệu; chỉ rõ chi tiết, không chỉ chép định nghĩa.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Đề xuất một cách diễn đạt hoặc một thao tác làm rõ vấn đề trong ngữ liệu. Giải thích lợi ích và điều cần tránh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn phản hồi 4–6 câu cho người đang học bài này: nêu một phát hiện có căn cứ và một giới hạn cần giữ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Viết lại kết luận của lập luận để đúng phạm vi rồi giải thích hai điều đã sửa.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay