Địa lí 12
Địa líLớp 12Phần 4. Địa lí các vùng kinh tế – xã hội

Bài 31. Sử dụng hợp lí tự nhiên để phát triển kinh tế ở Đồng bằng sông Cửu Long

Mục tiêu bài học

  • Giải thích được nội dung cốt lõi của sử dụng hợp lí tự nhiên để phát triển kinh tế ở đồng bằng sông cửu long.
  • Sử dụng chứng cứ và kĩ năng địa lí để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, nêu giới hạn kết luận.

Bài giảng

Kiến thức và cơ chế địa lí

Theo bản in chỉnh lí 2026, vùng gồm Cần Thơ và 4 tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau sau 2025; không còn danh sách 13 đơn vị cũ như phạm vi hiện hành. Vùng có đồng bằng thấp, mạng sông kênh, đất phù sa, đất phèn mặn, vùng nước ngọt lợ mặn và biển, là thế mạnh lúa, thủy sản, cây ăn quả và du lịch. Sách dẫn dân số 2024 khoảng 15,8 triệu theo phạm vi chỉnh lí. Hạn chế là mùa khô thiếu nước, mặn, sạt lở, sụt lún, ô nhiễm và biến đổi dòng chảy.

Đọc chứng cứ, vận dụng và giới hạn

Sử dụng hợp lí phải theo tiểu vùng sinh thái và mùa, phối hợp nước–đất–sinh kế, không cố ngọt hóa hay thâm canh giống nhau mọi nơi. Lúa chất lượng, rau quả và thủy sản cần nước phù hợp, giống, chế biến, chuỗi lạnh và thị trường; mô hình lúa–tôm phù hợp một số vùng luân phiên mặn ngọt nhưng không phải công thức cho toàn đồng bằng. Du lịch dựa sông nước, vườn, sinh thái và văn hóa cần bảo tồn và lợi ích cộng đồng. Khai thác nước ngầm và cát phải trong giới hạn chuyên môn; biến đổi khí hậu không là nguyên nhân duy nhất của mọi sạt lở, mặn hoặc lún.

Khái niệm chính

Đất phèn
Đất có quá trình axit hóa gắn vật liệu chứa lưu huỳnh
Xâm nhập mặn
Nước mặn lan vào vùng nước đất chịu tác động
Thích ứng
Điều chỉnh sinh kế và quản lí trước rủi ro

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vùng mô hình 100 ha,60 ha lúa,25 ha cây quả,15 ha thủy sản. Tỉ trọng cây quả bao nhiêu %?

    Xem lời giải

    25/100 × 100=25%.

  2. Ví dụ 2

    Vì sao không khuyến nghị tăng vụ lúa ở mọi vùng chịu mặn mùa khô?

    Xem lời giải

    Nước và đất khác nhau theo tiểu vùng; ép thêm vụ có thể thiếu nước, tích muối và tăng chi phí. Cần lịch mặn, nguồn ngọt, giống, thị trường và phương án sinh kế phù hợp, có thể chuyển mùa hoặc mô hình ở nơi được đánh giá. Không suy từ một mô hình thành giải pháp toàn vùng.

Ghi nhớ

Cần xét mặn ngọt theo mùa và tiểu vùng; Sụt lún có thể có nhiều nguyên nhân.

Dễ nhầm

  • Lúa–tôm phù hợp mọi đất mọi nơi
  • Mọi sạt lở chỉ do nước biển dâng

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Theo bản in chỉnh lí 2026, vùng gồm Cần Thơ và 4 tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau sau 2025; không còn danh sách 13 đơn vị cũ như phạm vi hiện hành. Vùng có đồng bằng thấp, mạng sông kênh, đất phù sa, đất phèn mặn, vùng nước ngọt lợ mặn và biển, là thế mạnh lúa, thủy sản, cây ăn quả và du lịch. Sách dẫn dân số 2024 khoảng 15,8 triệu theo phạm vi chỉnh lí. Hạn chế là mùa khô thiếu nước, mặn, sạt lở, sụt lún, ô nhiễm và biến đổi dòng chảy.

    Sử dụng hợp lí phải theo tiểu vùng sinh thái và mùa, phối hợp nước–đất–sinh kế, không cố ngọt hóa hay thâm canh giống nhau mọi nơi. Lúa chất lượng, rau quả và thủy sản cần nước phù hợp, giống, chế biến, chuỗi lạnh và thị trường; mô hình lúa–tôm phù hợp một số vùng luân phiên mặn ngọt nhưng không phải công thức cho toàn đồng bằng. Du lịch dựa sông nước, vườn, sinh thái và văn hóa cần bảo tồn và lợi ích cộng đồng. Khai thác nước ngầm và cát phải trong giới hạn chuyên môn; biến đổi khí hậu không là nguyên nhân duy nhất của mọi sạt lở, mặn hoặc lún.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách tiếp cận đúng với sản xuất đồng bằng là gì?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận định đúng về sử dụng hợp lí tự nhiên để phát triển kinh tế ở đồng bằng sông cửu long.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá từng nhận định; không suy từ một nhân tố thành nguyên nhân duy nhất.

    ÝĐúngSai
    a)Cần xét mặn ngọt theo mùa và tiểu vùng
    b)Sụt lún có thể có nhiều nguyên nhân
    c)Lúa–tôm phù hợp mọi đất mọi nơi
    d)Mọi sạt lở chỉ do nước biển dâng
  5. Câu 4Mức 1Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với đặc trưng phân biệt.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ cho mô tả: Đất có quá trình axit hóa gắn vật liệu chứa lưu huỳnh: ; Nước mặn lan vào vùng nước đất chịu tác động: .

  7. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Vùng mô hình 100 ha,60 ha lúa,25 ha cây quả,15 ha thủy sản. Tỉ trọng cây quả bao nhiêu %?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Vì sao không khuyến nghị tăng vụ lúa ở mọi vùng chịu mặn mùa khô?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Lúa–tôm phù hợp mọi đất mọi nơi”. Hãy sửa nhận định, giải thích và nêu một ví dụ hoặc điều kiện giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay