Ngữ văn 11
Ngữ vănLớp 11Bài 7. Ghi chép và tưởng tượng trong kí

Thảo luận, tranh luận về một vấn đề trong đời sống

Mục tiêu bài học

  • Vận dụng được luận điểm nói, lắng nghe chủ động, phản hồi có căn cứ vào nhiệm vụ cụ thể.
  • Tạo sản phẩm có căn cứ và tự chỉnh sửa theo tiêu chí.

Bài giảng

Công cụ và giới hạn sử dụng

Luận điểm nói. Ý chính được phát biểu sớm, có dấu hiệu chuyển ý để người nghe theo dõi. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Lắng nghe chủ động. Ghi luận điểm, bằng chứng và câu hỏi thay vì chỉ chờ đến lượt nói. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Phản hồi có căn cứ. Nhắc đúng ý người nói trước khi hỏi, bổ sung hoặc phản biện, không công kích cá nhân. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Thời lượng gợi ý: 3–5 phút trình bày, 2 phút hỏi đáp. Bản viết là kịch bản tập nói, không phải tệp âm thanh; bài này không giả định có bản thu. Khi dùng bảng, đọc tên biến, đơn vị và phạm vi số liệu; không đọc mọi ô.

Thực hành có hướng dẫn

Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

Đối tượng nguyên gốc: nhóm bốn bạn thống nhất mỗi tuần đọc một văn bản tự chọn; nhật kí gồm thông tin xuất xứ, một phát hiện, một câu hỏi và phản hồi của bạn. Không cung cấp số liệu chứng minh hiệu quả toàn trường.

Kịch bản hoàn chỉnh để tập nói:
Kịch bản trao đổi nguyên gốc — thiết kế nhóm, không phải báo cáo hiệu quả thực nghiệm.

Người điều phối: Có nên dùng nhật kí đọc bốn mục trong nhóm bốn bạn? Ta cùng xét lợi ích, gánh nặng và cách thử, không biến một lựa chọn thành quy định áp cho toàn trường.

Hà: Tôi ủng hộ. Nguồn, một phát hiện, một câu hỏi và phản hồi giúp người đọc giữ dấu vết suy nghĩ. Mỗi tuần một văn bản có thể vừa sức; phát hiện phải gắn chi tiết chứ không sao chép bài mẫu.

Minh: Tôi lo mẫu cứng làm mất hứng thú và biến việc đọc thành điền phiếu. Có người đọc chậm hơn; buộc ai cũng cùng số trang hoặc công khai mọi nhật kí sẽ không công bằng. Mô tả bốn bạn hiện chưa chứng minh cách này hiệu quả.

Hà: Tôi tiếp nhận điểm ấy. Mình có thể giữ bốn chức năng nhưng cho ghi ngắn, sơ đồ hoặc đoạn văn, và chỉ chia sẻ phần đồng ý. Đọc chậm không đồng nghĩa kém suy nghĩ. Tôi chỉ đề xuất thử với mục tiêu xem lời nhận xét có căn cứ rõ hơn, chưa khẳng định tăng năng lực của mọi người.

Minh: Tôi đồng ý thử tự nguyện nếu thống nhất thời lượng và không chấm bằng số trang. Cuối hai tuần, mỗi bạn chọn một trang đầu và một trang sau để tự xem nguồn, chi tiết, câu hỏi có rõ hơn không; vẫn cần nhận giới hạn của nhóm nhỏ.

Người điều phối: Ta thống nhất thử linh hoạt, giữ nguồn và phản hồi tôn trọng. Khác biệt còn lại là mức mẫu hóa; sẽ xem sản phẩm và ý kiến từng người rồi điều chỉnh. Không công bố một tỉ lệ tiến bộ vì chưa đo và chưa triển khai. Cảm ơn hai bạn đã sửa đề xuất thay vì lặp lại ý ban đầu.

Lượt hỏi đáp mở rộng:
Người nghe: Bạn đề xuất nhật kí đọc. Hoạt động của nhóm bốn bạn có đủ chứng minh cách này nâng hiệu quả đọc của toàn trường không?

Người trả lời: Chưa đủ, cảm ơn bạn đã chỉ ra giới hạn. Ngữ liệu chỉ mô tả cách tổ chức, không cung cấp kết quả trước và sau hay dữ liệu của toàn trường. Tôi đề xuất thử trong nhóm với tiêu chí rõ như ghi xuất xứ đúng, phát hiện có căn cứ và câu hỏi được phản hồi; sau đó xem sản phẩm thực tế trước khi điều chỉnh. Ngay cả khi nhóm tiến bộ, vẫn cần dữ liệu và điều kiện của nhóm khác trước khi khái quát.

Khái niệm chính

Luận điểm nói
Ý chính được phát biểu sớm, có dấu hiệu chuyển ý để người nghe theo dõi.
Lắng nghe chủ động
Ghi luận điểm, bằng chứng và câu hỏi thay vì chỉ chờ đến lượt nói.
Phản hồi có căn cứ
Nhắc đúng ý người nói trước khi hỏi, bổ sung hoặc phản biện, không công kích cá nhân.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Xử lí trọn vẹn tình huống đã cho.

    Xem lời giải

    Kịch bản trao đổi nguyên gốc — thiết kế nhóm, không phải báo cáo hiệu quả thực nghiệm.

    Người điều phối: Có nên dùng nhật kí đọc bốn mục trong nhóm bốn bạn? Ta cùng xét lợi ích, gánh nặng và cách thử, không biến một lựa chọn thành quy định áp cho toàn trường.

    Hà: Tôi ủng hộ. Nguồn, một phát hiện, một câu hỏi và phản hồi giúp người đọc giữ dấu vết suy nghĩ. Mỗi tuần một văn bản có thể vừa sức; phát hiện phải gắn chi tiết chứ không sao chép bài mẫu.

    Minh: Tôi lo mẫu cứng làm mất hứng thú và biến việc đọc thành điền phiếu. Có người đọc chậm hơn; buộc ai cũng cùng số trang hoặc công khai mọi nhật kí sẽ không công bằng. Mô tả bốn bạn hiện chưa chứng minh cách này hiệu quả.

    Hà: Tôi tiếp nhận điểm ấy. Mình có thể giữ bốn chức năng nhưng cho ghi ngắn, sơ đồ hoặc đoạn văn, và chỉ chia sẻ phần đồng ý. Đọc chậm không đồng nghĩa kém suy nghĩ. Tôi chỉ đề xuất thử với mục tiêu xem lời nhận xét có căn cứ rõ hơn, chưa khẳng định tăng năng lực của mọi người.

    Minh: Tôi đồng ý thử tự nguyện nếu thống nhất thời lượng và không chấm bằng số trang. Cuối hai tuần, mỗi bạn chọn một trang đầu và một trang sau để tự xem nguồn, chi tiết, câu hỏi có rõ hơn không; vẫn cần nhận giới hạn của nhóm nhỏ.

    Người điều phối: Ta thống nhất thử linh hoạt, giữ nguồn và phản hồi tôn trọng. Khác biệt còn lại là mức mẫu hóa; sẽ xem sản phẩm và ý kiến từng người rồi điều chỉnh. Không công bố một tỉ lệ tiến bộ vì chưa đo và chưa triển khai. Cảm ơn hai bạn đã sửa đề xuất thay vì lặp lại ý ban đầu.

    Lượt hỏi đáp mở rộng:
    Người nghe: Bạn đề xuất nhật kí đọc. Hoạt động của nhóm bốn bạn có đủ chứng minh cách này nâng hiệu quả đọc của toàn trường không?

    Người trả lời: Chưa đủ, cảm ơn bạn đã chỉ ra giới hạn. Ngữ liệu chỉ mô tả cách tổ chức, không cung cấp kết quả trước và sau hay dữ liệu của toàn trường. Tôi đề xuất thử trong nhóm với tiêu chí rõ như ghi xuất xứ đúng, phát hiện có căn cứ và câu hỏi được phản hồi; sau đó xem sản phẩm thực tế trước khi điều chỉnh. Ngay cả khi nhóm tiến bộ, vẫn cần dữ liệu và điều kiện của nhóm khác trước khi khái quát.

Ghi nhớ

Luận điểm nói → Lắng nghe chủ động → Phản hồi có căn cứ: vận dụng vào dữ kiện, giải thích tác dụng và tự kiểm tra giới hạn kết luận.

Dễ nhầm

  • Không coi ví dụ giả định là dữ kiện thực tế; không chép định nghĩa thay cho thao tác.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

    Đối tượng nguyên gốc: nhóm bốn bạn thống nhất mỗi tuần đọc một văn bản tự chọn; nhật kí gồm thông tin xuất xứ, một phát hiện, một câu hỏi và phản hồi của bạn. Không cung cấp số liệu chứng minh hiệu quả toàn trường.

    Kịch bản tập nói nguyên gốc, không phải bản thu hoặc hoạt động đã thực hiện:
    Kịch bản trao đổi nguyên gốc — thiết kế nhóm, không phải báo cáo hiệu quả thực nghiệm.

    Người điều phối: Có nên dùng nhật kí đọc bốn mục trong nhóm bốn bạn? Ta cùng xét lợi ích, gánh nặng và cách thử, không biến một lựa chọn thành quy định áp cho toàn trường.

    Hà: Tôi ủng hộ. Nguồn, một phát hiện, một câu hỏi và phản hồi giúp người đọc giữ dấu vết suy nghĩ. Mỗi tuần một văn bản có thể vừa sức; phát hiện phải gắn chi tiết chứ không sao chép bài mẫu.

    Minh: Tôi lo mẫu cứng làm mất hứng thú và biến việc đọc thành điền phiếu. Có người đọc chậm hơn; buộc ai cũng cùng số trang hoặc công khai mọi nhật kí sẽ không công bằng. Mô tả bốn bạn hiện chưa chứng minh cách này hiệu quả.

    Hà: Tôi tiếp nhận điểm ấy. Mình có thể giữ bốn chức năng nhưng cho ghi ngắn, sơ đồ hoặc đoạn văn, và chỉ chia sẻ phần đồng ý. Đọc chậm không đồng nghĩa kém suy nghĩ. Tôi chỉ đề xuất thử với mục tiêu xem lời nhận xét có căn cứ rõ hơn, chưa khẳng định tăng năng lực của mọi người.

    Minh: Tôi đồng ý thử tự nguyện nếu thống nhất thời lượng và không chấm bằng số trang. Cuối hai tuần, mỗi bạn chọn một trang đầu và một trang sau để tự xem nguồn, chi tiết, câu hỏi có rõ hơn không; vẫn cần nhận giới hạn của nhóm nhỏ.

    Người điều phối: Ta thống nhất thử linh hoạt, giữ nguồn và phản hồi tôn trọng. Khác biệt còn lại là mức mẫu hóa; sẽ xem sản phẩm và ý kiến từng người rồi điều chỉnh. Không công bố một tỉ lệ tiến bộ vì chưa đo và chưa triển khai. Cảm ơn hai bạn đã sửa đề xuất thay vì lặp lại ý ban đầu.

    Lượt hỏi đáp mở rộng:
    Người nghe: Bạn đề xuất nhật kí đọc. Hoạt động của nhóm bốn bạn có đủ chứng minh cách này nâng hiệu quả đọc của toàn trường không?

    Người trả lời: Chưa đủ, cảm ơn bạn đã chỉ ra giới hạn. Ngữ liệu chỉ mô tả cách tổ chức, không cung cấp kết quả trước và sau hay dữ liệu của toàn trường. Tôi đề xuất thử trong nhóm với tiêu chí rõ như ghi xuất xứ đúng, phát hiện có căn cứ và câu hỏi được phản hồi; sau đó xem sản phẩm thực tế trước khi điều chỉnh. Ngay cả khi nhóm tiến bộ, vẫn cần dữ liệu và điều kiện của nhóm khác trước khi khái quát.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với nội dung sử dụng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách làm nào phù hợp nhất khi xử lí ngữ liệu này?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá hai cách dùng mô hình học tập.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể phân tích mối quan hệ giữa chi tiết đã nêu và mục đích diễn đạt.
    b)Mọi chi tiết giả định trong ngữ liệu đều là kết quả nghiên cứu đã công bố.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình tạo một sản phẩm có căn cứ: từ xác định nhiệm vụ đến chỉnh sửa.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Chọn dữ kiện phù hợp, ghi rõ phạm vi nguồn.
    2. 2Xác định nhiệm vụ và người đọc hoặc người nghe.
    3. 3Đối chiếu tiêu chí để sửa diễn đạt, nguồn và kết luận.
    4. 4Tổ chức nhận định và giải thích bằng dữ kiện.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Soạn lời mở đầu và hai dấu hiệu chuyển ý cho bài trình bày về nhật kí đọc trong nhóm nhỏ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Lập phiếu nghe gồm luận điểm, một bằng chứng và một câu hỏi kiểm tra phạm vi; dùng ngữ liệu đã cho.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một lượt hỏi và một lượt trả lời có phản hồi thực chất về giới hạn nguồn hoặc bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Thực hiện bài nói hoặc cuộc trao đổi hoàn chỉnh theo chủ đề đã cho; nếu nộp chữ, nộp toàn bộ kịch bản và một lượt hỏi đáp. Người nghe chấm theo tiêu chí, không chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay