Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 3. Hồn nước nằm trong tiếng mẹ cha

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống của học sinh hiện nay)

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Hiểu nhiệm vụ và chọn chất liệu

Xác định một vấn đề học sinh có thể tác động,phân tích nguyên nhân đa chiều,đề xuất giải pháp có bước,người hỗ trợ và cách kiểm tra. Không quy mọi khó khăn học tập thành lỗi phẩm chất.

Đề thực hành nguyên gốc: Giảm trì hoãn bài tập bằng kế hoạch vừa sức. Xác định người đọc/người nghe,phạm vi và thông điệp. Ghi dữ kiện thật vào một bên,ý kiến hoặc sáng tạo vào bên kia;không dùng số liệu bịa để tạo vẻ thuyết phục.

Lập kế hoạch,thực hiện,chỉnh sửa

Xác định trọng tâm → chọn hai hoặc ba ý có quan hệ → tìm dẫn chứng hoặc chi tiết → tạo bản nháp → kiểm tra theo tiêu chí. Với bài viết,cần bảo đảm nội dung đúng yêu cầu,mạch rõ và người tiếp nhận hiểu được lí do. Nếu dùng lời người khác,ghi nguồn và phân biệt với lời của mình.

Mẫu nguyên gốc và cách đọc mẫu

Việc trì hoãn bài tập không chỉ là chuyện “lười”. Một bạn có thể chưa hiểu yêu cầu,bị thông báo điện thoại ngắt quãng hoặc đặt mục tiêu quá lớn. Tuy vậy,giải thích nguyên nhân không có nghĩa bỏ trách nhiệm. Theo tôi,lớp cần thử một cách hỗ trợ cụ thể:chia bài khó thành các bước có sản phẩm kiểm tra được. Trước hết,mỗi bạn ghi yêu cầu và thời hạn thật,đánh dấu điều chưa hiểu để hỏi thầy cô. Tiếp đó,chọn một bước ngắn như đọc đề và viết ba dữ kiện,thay vì tự ép hoàn thành cả bài ngay. Trong thời gian ấy,tắt thông báo không cần thiết và để điện thoại ngoài tầm với nếu không dùng cho việc học. Cuối ngày,kiểm tra việc đã làm chứ không chỉ đếm giờ ngồi bàn. Có ý kiến cho rằng lập kế hoạch chỉ tạo thêm việc. Điều đó có thể đúng nếu kế hoạch quá rườm rà;vì vậy,chỉ cần ba mục ưu tiên và một khoảng dự phòng. Sau một tuần,người học tự so sánh số việc nộp đúng hạn và mức mệt mỏi để điều chỉnh. Với khó khăn kéo dài,cần trao đổi với người lớn đáng tin thay vì tự gán nhãn bản thân kém cỏi. Giải quyết trì hoãn là rèn một thói quen có thể thay đổi,không phải cuộc thi xem ai bận nhất.

Mẫu minh họa một cách triển khai,không phải khuôn buộc phải chép. Gạch chân câu/chi tiết thể hiện trọng tâm,khoanh bằng chứng hoặc hành động cụ thể,và tìm chỗ kết nối ý. Khi tự làm,thay bằng trải nghiệm và quan sát của chính em.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Giảm trì hoãn bài tập bằng kế hoạch vừa sức

    Xem lời giải

    Việc trì hoãn bài tập không chỉ là chuyện “lười”. Một bạn có thể chưa hiểu yêu cầu,bị thông báo điện thoại ngắt quãng hoặc đặt mục tiêu quá lớn. Tuy vậy,giải thích nguyên nhân không có nghĩa bỏ trách nhiệm. Theo tôi,lớp cần thử một cách hỗ trợ cụ thể:chia bài khó thành các bước có sản phẩm kiểm tra được. Trước hết,mỗi bạn ghi yêu cầu và thời hạn thật,đánh dấu điều chưa hiểu để hỏi thầy cô. Tiếp đó,chọn một bước ngắn như đọc đề và viết ba dữ kiện,thay vì tự ép hoàn thành cả bài ngay. Trong thời gian ấy,tắt thông báo không cần thiết và để điện thoại ngoài tầm với nếu không dùng cho việc học. Cuối ngày,kiểm tra việc đã làm chứ không chỉ đếm giờ ngồi bàn. Có ý kiến cho rằng lập kế hoạch chỉ tạo thêm việc. Điều đó có thể đúng nếu kế hoạch quá rườm rà;vì vậy,chỉ cần ba mục ưu tiên và một khoảng dự phòng. Sau một tuần,người học tự so sánh số việc nộp đúng hạn và mức mệt mỏi để điều chỉnh. Với khó khăn kéo dài,cần trao đổi với người lớn đáng tin thay vì tự gán nhãn bản thân kém cỏi. Giải quyết trì hoãn là rèn một thói quen có thể thay đổi,không phải cuộc thi xem ai bận nhất.

Ghi nhớ

Xác định một vấn đề học sinh có thể tác động,phân tích nguyên nhân đa chiều,đề xuất giải pháp có bước,người hỗ trợ và cách kiểm tra. Không quy mọi khó khăn học tập thành lỗi phẩm chất.

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Tự luận

    Với nhiệm vụ “Giảm trì hoãn bài tập bằng kế hoạch vừa sức.”, hãy chỉ rõ sản phẩm cần tạo, người tiếp nhận và một giới hạn phải giữ. Không tạo sản phẩm hoàn chỉnh ở câu này.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  2. Câu 2Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Cho nhiệm vụ “Giảm trì hoãn bài tập bằng kế hoạch vừa sức.”. Sắp xếp kế hoạch làm việc sau từ chuẩn bị đến hoàn thiện.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Xin phản hồi về xem sản phẩm đã hoàn thành và sửa sản phẩm trước chia sẻ.
    2. 2Đọc yêu cầu “Giảm trì hoãn bài tập bằng kế hoạch vừa sức.” và xác định người nhận.
    3. 3Tạo bản nháp hoặc tập trình bày; kiểm tra ghi yêu cầu và hạn nộp.
    4. 4Lập bảng chất liệu cần dùng: Ghi yêu cầu và hạn nộp, Chia bài khó thành bước ngắn, Xem sản phẩm đã hoàn thành.
  3. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Việc trì hoãn bài tập không chỉ là chuyện “lười”. Một bạn có thể chưa hiểu yêu cầu,bị thông báo điện thoại ngắt quãng hoặc đặt mục tiêu quá lớn. Tuy vậy,giải thích nguyên nhân không có nghĩa bỏ trách nhiệm. Theo tôi,lớp cần thử một cách hỗ trợ cụ thể:chia bài khó thành các bước có sản phẩm kiểm tra được. Trước hết,mỗi bạn ghi yêu cầu và thời hạn thật,đánh dấu điều chưa hiểu để hỏi thầy cô. Tiếp đó,chọn một bước ngắn như đọc đề và viết ba dữ kiện,thay vì tự ép hoàn thành cả bài ngay. Trong thời gian ấy,tắt thông báo không cần thiết và để điện thoại ngoài tầm với nếu không dùng cho việc học. Cuối ngày,kiểm tra việc đã làm chứ không chỉ đếm giờ ngồi bàn. Có ý kiến cho rằng lập kế hoạch chỉ tạo thêm việc. Điều đó có thể đúng nếu kế hoạch quá rườm rà;vì vậy,chỉ cần ba mục ưu tiên và một khoảng dự phòng. Sau một tuần,người học tự so sánh số việc nộp đúng hạn và mức mệt mỏi để điều chỉnh. Với khó khăn kéo dài,cần trao đổi với người lớn đáng tin thay vì tự gán nhãn bản thân kém cỏi. Giải quyết trì hoãn là rèn một thói quen có thể thay đổi,không phải cuộc thi xem ai bận nhất.

    Ghép thành phần hoặc hành động trong nhiệm vụ với vai trò.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Việc trì hoãn bài tập không chỉ là chuyện “lười”. Một bạn có thể chưa hiểu yêu cầu,bị thông báo điện thoại ngắt quãng hoặc đặt mục tiêu quá lớn. Tuy vậy,giải thích nguyên nhân không có nghĩa bỏ trách nhiệm. Theo tôi,lớp cần thử một cách hỗ trợ cụ thể:chia bài khó thành các bước có sản phẩm kiểm tra được. Trước hết,mỗi bạn ghi yêu cầu và thời hạn thật,đánh dấu điều chưa hiểu để hỏi thầy cô. Tiếp đó,chọn một bước ngắn như đọc đề và viết ba dữ kiện,thay vì tự ép hoàn thành cả bài ngay. Trong thời gian ấy,tắt thông báo không cần thiết và để điện thoại ngoài tầm với nếu không dùng cho việc học. Cuối ngày,kiểm tra việc đã làm chứ không chỉ đếm giờ ngồi bàn. Có ý kiến cho rằng lập kế hoạch chỉ tạo thêm việc. Điều đó có thể đúng nếu kế hoạch quá rườm rà;vì vậy,chỉ cần ba mục ưu tiên và một khoảng dự phòng. Sau một tuần,người học tự so sánh số việc nộp đúng hạn và mức mệt mỏi để điều chỉnh. Với khó khăn kéo dài,cần trao đổi với người lớn đáng tin thay vì tự gán nhãn bản thân kém cỏi. Giải quyết trì hoãn là rèn một thói quen có thể thay đổi,không phải cuộc thi xem ai bận nhất.

    Xét cách thực hiện nhiệm vụ.

    ÝĐúngSai
    a)Chưa hiểu đề có thể góp phần gây trì hoãn.
    b)Mọi trường hợp trì hoãn đều chỉ do lười.
  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Lập dàn ý cụ thể cho đề: Giảm trì hoãn bài tập bằng kế hoạch vừa sức. Nêu trọng tâm và ba ý triển khai.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ mẫu sau,chỉ ra một chi tiết hoặc lí lẽ có hiệu quả và giải thích.

    Việc trì hoãn bài tập không chỉ là chuyện “lười”. Một bạn có thể chưa hiểu yêu cầu,bị thông báo điện thoại ngắt quãng hoặc đặt mục tiêu quá lớn. Tuy vậy,giải thích nguyên nhân không có nghĩa bỏ trách nhiệm. Theo tôi,lớp cần thử một cách hỗ trợ cụ thể:chia bài khó thành các bước có sản phẩm kiểm tra được. Trước hết,mỗi bạn ghi yêu cầu và thời hạn thật,đánh dấu điều chưa hiểu để hỏi thầy cô. Tiếp đó,chọn một bước ngắn như đọc đề và viết ba dữ kiện,thay vì tự ép hoàn thành cả bài ngay. Trong thời gian ấy,tắt thông báo không cần thiết và để điện thoại ngoài tầm với nếu không dùng cho việc học. Cuối ngày,kiểm tra việc đã làm chứ không chỉ đếm giờ ngồi bàn. Có ý kiến cho rằng lập kế hoạch chỉ tạo thêm việc. Điều đó có thể đúng nếu kế hoạch quá rườm rà;vì vậy,chỉ cần ba mục ưu tiên và một khoảng dự phòng. Sau một tuần,người học tự so sánh số việc nộp đúng hạn và mức mệt mỏi để điều chỉnh. Với khó khăn kéo dài,cần trao đổi với người lớn đáng tin thay vì tự gán nhãn bản thân kém cỏi. Giải quyết trì hoãn là rèn một thói quen có thể thay đổi,không phải cuộc thi xem ai bận nhất.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tạo bài viết hoàn chỉnh về đề: Giảm trì hoãn bài tập bằng kế hoạch vừa sức. Với bài nghị luận hoặc thuyết minh,viết khoảng400–500chữ;với thơ,đoạn cảm nghĩ hoặc sản phẩm đa phương thức,giữ đúng hình thức riêng nêu ở hướng dẫn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nêu một điểm chưa rõ trong bản nháp hoặc phần trình bày của em,đưa phiên bản sửa và giải thích tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay