Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 10. Địa lí – Chương 3. Địa lí các vùng kinh tế – xã hội

Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Nam Trung Bộ tích hợp: phạm vi và vị trí; Tự nhiên, dân cư và văn hoá.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Nam Trung Bộ tích hợp: phạm vi và vị trí

Theo TT 17/2025 Phụ lục II, nội dung là vùng Nam Trung Bộ, tích hợp Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; nhan đề bài in hiện hành dùng “Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”. Phạm vi cập nhật sau sắp xếp 2025 gồm Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Lâm Đồng. Giáp Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Lào, Cam-pu-chia và Biển Đông. Không chia hai tiểu phần thành hai vùng bắt buộc riêng hoặc dùng tỉnh cũ như đơn vị hiện hành.

Tự nhiên, dân cư và văn hoá

Phía tây là cao nguyên với đất badan, khí hậu phân hoá độ cao, rừng và thuỷ năng; phía đông là đồng bằng ven biển hẹp, vịnh, biển đảo, ngư trường. Thế mạnh gồm cây lâu năm, thuỷ điện, bô-xít, thuỷ sản, cảng, năng lượng tái tạo và du lịch. Hạn kéo dài, thiếu nước, cháy rừng, bão lũ, xói mòn là hạn chế. Dân cư tập trung ở ven biển, đô thị, thưa hơn vùng núi; nhiều cộng đồng Kinh, Chăm, Ê Đê, Gia Rai, Ba Na, Mnông, Cơ Ho cùng sinh sống. Di sản Hội An, Mỹ Sơn (nay thuộc Đà Nẵng) và không gian cồng chiêng cần giới thiệu gắn chủ thể.

Đọc bảng các ngành thế mạnh

Dữ liệu SGK hiện hành tổng hợp theo phạm vi mới, năm 2024: diện tích cà phê 678,6 nghìn ha (92,7% cả nước), hồ tiêu 74,0 nghìn ha (67,4%), cao su 285,2 nghìn ha (31,4%). Thuỷ sản khai thác 1 249,3 nghìn tấn, nuôi trồng 165,9 nghìn tấn. Cà phê thể hiện chuyên canh mạnh, thuỷ sản khai thác lớn hơn nuôi; không so trực tiếp ha với tấn. Bô-xít - a-lu-min Tân Rai, Nhân Cơ hiện thuộc Lâm Đồng; thuỷ điện, gió, mặt trời cùng phát triển. Du lịch biển kết hợp cao nguyên, di sản và cộng đồng; cảng nối nội địa với thị trường.

Môi trường và liên kết không gian

Mất rừng làm tăng xói mòn, giảm khả năng giữ nước; khai khoáng cần xử lí chất thải và phục hồi đất; mở rộng cây lâu năm phải gắn nước, thị trường và đa dạng sinh học. Kết nối cao nguyên - duyên hải giúp nguyên liệu tới chế biến, cảng, dịch vụ; nhưng phải quản lí tác động thượng - hạ lưu. Không khẳng định khai thác bô-xít không có rủi ro hay thuỷ điện chỉ có lợi. Giải pháp cần quy hoạch, giám sát môi trường, sinh kế cộng đồng và bảo vệ văn hoá.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích sự hỗ trợ giữa cao nguyên và duyên hải trong phát triển Nam Trung Bộ, kèm vấn đề môi trường.

    Xem lời giải

    Cao nguyên có đất badan, cây lâu năm, rừng, thuỷ năng; duyên hải có cảng, chế biến, thuỷ sản và dịch vụ. Giao thông đông - tây giúp nông sản tới cơ sở chế biến, cảng và thị trường; du lịch có thể kết hợp biển với cảnh quan, văn hoá cao nguyên. Nhưng mất rừng, dùng nước quá mức hoặc vận hành hồ thiếu phối hợp tác động hạ lưu; khai khoáng và du lịch có nguy cơ ô nhiễm. Cần quản lí lưu vực, tiết kiệm nước, bảo vệ rừng, xử lí chất thải và tham vấn cộng đồng. Không đánh giá liên kết chỉ bằng số đường mới.

Ghi nhớ

Cao nguyên phía tây: Cây lâu năm, thuỷ năng, rừng; Duyên hải phía đông: Cảng biển, thuỷ sản, du lịch biển; Liên kết đông - tây: Nối nguyên liệu, chế biến, cửa ngõ biển.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

    Nam Trung Bộ tích hợp: phạm vi và vị trí

    Theo TT 17/2025 Phụ lục II, nội dung là vùng Nam Trung Bộ, tích hợp Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; nhan đề bài in hiện hành dùng “Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”. Phạm vi cập nhật sau sắp xếp 2025 gồm Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Lâm Đồng. Giáp Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Lào, Cam-pu-chia và Biển Đông. Không chia hai tiểu phần thành hai vùng bắt buộc riêng hoặc dùng tỉnh cũ như đơn vị hiện hành.

    Tự nhiên, dân cư và văn hoá

    Phía tây là cao nguyên với đất badan, khí hậu phân hoá độ cao, rừng và thuỷ năng; phía đông là đồng bằng ven biển hẹp, vịnh, biển đảo, ngư trường. Thế mạnh gồm cây lâu năm, thuỷ điện, bô-xít, thuỷ sản, cảng, năng lượng tái tạo và du lịch. Hạn kéo dài, thiếu nước, cháy rừng, bão lũ, xói mòn là hạn chế. Dân cư tập trung ở ven biển, đô thị, thưa hơn vùng núi; nhiều cộng đồng Kinh, Chăm, Ê Đê, Gia Rai, Ba Na, Mnông, Cơ Ho cùng sinh sống. Di sản Hội An, Mỹ Sơn (nay thuộc Đà Nẵng) và không gian cồng chiêng cần giới thiệu gắn chủ thể.

    Đọc bảng các ngành thế mạnh

    Dữ liệu SGK hiện hành tổng hợp theo phạm vi mới, năm 2024: diện tích cà phê 678,6 nghìn ha (92,7% cả nước), hồ tiêu 74,0 nghìn ha (67,4%), cao su 285,2 nghìn ha (31,4%). Thuỷ sản khai thác 1 249,3 nghìn tấn, nuôi trồng 165,9 nghìn tấn. Cà phê thể hiện chuyên canh mạnh, thuỷ sản khai thác lớn hơn nuôi; không so trực tiếp ha với tấn. Bô-xít - a-lu-min Tân Rai, Nhân Cơ hiện thuộc Lâm Đồng; thuỷ điện, gió, mặt trời cùng phát triển. Du lịch biển kết hợp cao nguyên, di sản và cộng đồng; cảng nối nội địa với thị trường.

    Môi trường và liên kết không gian

    Mất rừng làm tăng xói mòn, giảm khả năng giữ nước; khai khoáng cần xử lí chất thải và phục hồi đất; mở rộng cây lâu năm phải gắn nước, thị trường và đa dạng sinh học. Kết nối cao nguyên - duyên hải giúp nguyên liệu tới chế biến, cảng, dịch vụ; nhưng phải quản lí tác động thượng - hạ lưu. Không khẳng định khai thác bô-xít không có rủi ro hay thuỷ điện chỉ có lợi. Giải pháp cần quy hoạch, giám sát môi trường, sinh kế cộng đồng và bảo vệ văn hoá.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Danh sách nào đúng phạm vi cập nhật của vùng?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Nam Trung Bộ trong chương trình hiện hành chỉ có duyên hải.
    b)Cao nguyên và duyên hải có thể hỗ trợ nguyên liệu-cảng.
    c)Mất rừng, sử dụng nước thượng nguồn có thể ảnh hưởng hạ lưu.
    d)Diện tích cà phê và sản lượng cá có thể cộng trực tiếp.
  5. Câu 4Mức 2Trả lời ngắn

    Từ 1 249,3 nghìn tấn khai thác và 165,9 nghìn tấn nuôi, tính tổng thuỷ sản năm 2024 theo bảng SGK. Đơn vị nghìn tấn.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân tích sự hỗ trợ giữa cao nguyên và duyên hải trong phát triển Nam Trung Bộ, kèm vấn đề môi trường.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Tự nhiên, dân cư và văn hoá” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục Cao nguyên phía tây, Duyên hải phía đông, Liên kết đông - tây; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Phân tích sự hỗ trợ giữa cao nguyên và duyên hải trong phát triển Nam Trung Bộ, kèm vấn đề môi trường.”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay