Lịch sử và Địa lí lớp 9 · Phần 10: Địa lí – Chương 3. Địa lí các vùng kinh tế – xã hội

Hồ sơ học tập nguyên gốc — Vùng Trung du và miền núi phía Bắc

Vị trí và phạm vi hiện hành

Theo bản SGK cập nhật và phạm vi sau sắp xếp cấp tỉnh năm 2025, vùng gồm Cao Bằng, Tuyên Quang, Lào Cai, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Phú Thọ, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La. Vùng giáp Trung Quốc, Lào, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ; cửa khẩu và các trục giao thông tạo điều kiện giao lưu, có ý nghĩa quốc phòng. Không dùng danh sách tỉnh trước sáp nhập mà ghi như hiện tại.

Phân hoá tự nhiên, thế mạnh và dân cư

Tây Bắc có địa hình cao, dãy hướng tây bắc - đông nam, tiềm năng thuỷ điện trên sông Đà; Đông Bắc có nhiều cánh cung, chịu mùa đông lạnh rõ hơn. Khoáng sản, rừng, khí hậu cận nhiệt và vùng cao, đồng cỏ, cảnh quan tạo thế mạnh thuỷ điện, khai khoáng, chè, cây ăn quả, gia súc và du lịch. Địa hình chia cắt, lũ quét, sạt lở, rét gây khó khăn. Nhiều dân tộc cư trú đan xen; dân cư và chất lượng sống không đồng đều, cần hạ tầng, y tế, giáo dục phù hợp.

Kinh tế và sơ đồ tư duy đã điền

Trung tâm sơ đồ là “Thế mạnh vùng”. Nhánh địa hình - nước → thuỷ điện Sơn La, Lai Châu, Hoà Bình (nay thuộc Phú Thọ); nhánh đất - khí hậu → chè và cây cận nhiệt, ôn đới; nhánh đồng cỏ → chăn nuôi gia súc; nhánh khoáng sản → khai khoáng có kiểm soát; nhánh cảnh quan - văn hoá → du lịch cộng đồng. Mỗi nhánh thêm hạn chế: an toàn hồ đập, xói mòn, rét, ô nhiễm và sức chứa du lịch. Không chỉ vẽ tên tài nguyên mà thiếu quan hệ với hoạt động kinh tế.