Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 10. Địa lí – Chương 3. Địa lí các vùng kinh tế – xã hội

Thực hành: Tìm hiểu vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Nguồn và phân loại; Báo cáo mẫu đủ ba giai đoạn.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Nguồn và phân loại

Căn cứ nội dung sách và định hướng Chiến lược phòng chống thiên tai 379/QĐ-TTg, Chiến lược biến đổi khí hậu 896/QĐ-TTg. Phân biệt hiểm hoạ như bão, lũ với rủi ro còn phụ thuộc mức phơi bày và khả năng ứng phó. Biến đổi khí hậu là thay đổi dài hạn, không kết luận từ một ngày mưa; muốn nêu xu hướng phải có chuỗi dữ liệu và nguồn chuyên môn.

Báo cáo mẫu đủ ba giai đoạn

Trước thiên tai: theo dõi bản tin chính thức, lập phương án sơ tán, bảo vệ rừng, kiểm tra nhà và hạ tầng bằng người có chuyên môn. Trong thiên tai: tuân lệnh sơ tán, ngắt nguồn điện theo hướng dẫn người phụ trách, tránh dòng nước, cầu tràn, điểm sạt lở. Sau thiên tai: chỉ trở lại khi được phép, kiểm tra an toàn, vệ sinh nước theo khuyến cáo y tế, khôi phục sinh kế. Đây là kế hoạch mẫu, không báo cáo một đợt khảo sát đã thực hiện.

Thích ứng và giảm nhẹ

Thích ứng gồm lịch thời vụ phù hợp, trữ nước an toàn, hạ tầng chịu rủi ro, bảo vệ rừng, phục hồi sinh thái và cảnh báo. Giảm nhẹ biến đổi khí hậu gồm tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, bảo vệ bể hấp thụ carbon. Hai nhóm có thể giao nhau nhưng không đồng nhất. Sản phẩm nhóm: bảng hiểm hoạ – nơi có nguy cơ – người chịu tác động – biện pháp – đơn vị phối hợp; không tự vẽ bản đồ cảnh báo thay cơ quan chức năng.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết đoạn phân biệt thích ứng với giảm nhẹ, dùng trường hợp Bắc Trung Bộ.

    Xem lời giải

    Điều chỉnh mùa vụ, chuẩn bị sơ tán và nâng khả năng chịu bão lũ giúp giảm thiệt hại trước tác động khí hậu, nên thuộc thích ứng. Tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và duy trì rừng hấp thụ carbon góp phần hạn chế nguyên nhân biến đổi, nên thuộc giảm nhẹ. Bảo vệ rừng có thể vừa giảm xói mòn, điều tiết nước vừa giữ carbon, nên hỗ trợ cả hai. Cần nêu cơ chế từng biện pháp và trách nhiệm thực hiện, không dùng một trận bão để kết luận xu thế khí hậu.

Ghi nhớ

Phòng ngừa: Chuẩn bị trước thiên tai; Ứng phó: Hành động an toàn khi thiên tai xảy ra; Khắc phục: Phục hồi sau khi bảo đảm an toàn.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Thực hành: Tìm hiểu vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ

    Nguồn và phân loại

    Căn cứ nội dung sách và định hướng Chiến lược phòng chống thiên tai 379/QĐ-TTg, Chiến lược biến đổi khí hậu 896/QĐ-TTg. Phân biệt hiểm hoạ như bão, lũ với rủi ro còn phụ thuộc mức phơi bày và khả năng ứng phó. Biến đổi khí hậu là thay đổi dài hạn, không kết luận từ một ngày mưa; muốn nêu xu hướng phải có chuỗi dữ liệu và nguồn chuyên môn.

    Báo cáo mẫu đủ ba giai đoạn

    Trước thiên tai: theo dõi bản tin chính thức, lập phương án sơ tán, bảo vệ rừng, kiểm tra nhà và hạ tầng bằng người có chuyên môn. Trong thiên tai: tuân lệnh sơ tán, ngắt nguồn điện theo hướng dẫn người phụ trách, tránh dòng nước, cầu tràn, điểm sạt lở. Sau thiên tai: chỉ trở lại khi được phép, kiểm tra an toàn, vệ sinh nước theo khuyến cáo y tế, khôi phục sinh kế. Đây là kế hoạch mẫu, không báo cáo một đợt khảo sát đã thực hiện.

    Thích ứng và giảm nhẹ

    Thích ứng gồm lịch thời vụ phù hợp, trữ nước an toàn, hạ tầng chịu rủi ro, bảo vệ rừng, phục hồi sinh thái và cảnh báo. Giảm nhẹ biến đổi khí hậu gồm tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, bảo vệ bể hấp thụ carbon. Hai nhóm có thể giao nhau nhưng không đồng nhất. Sản phẩm nhóm: bảng hiểm hoạ – nơi có nguy cơ – người chịu tác động – biện pháp – đơn vị phối hợp; không tự vẽ bản đồ cảnh báo thay cơ quan chức năng.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hành động đúng khi có lệnh sơ tán là gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Một ngày mưa chưa đủ chứng minh biến đổi khí hậu.
    b)Khi có lệnh sơ tán, học sinh nên ở lại đo mực lũ.
    c)Thích ứng và giảm nhẹ luôn là cùng một khái niệm.
    d)Bảo vệ rừng có thể hỗ trợ cả thích ứng và giữ carbon.
  5. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thông tin hoàn thành cặp: Ứng phó → .

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Viết đoạn phân biệt thích ứng với giảm nhẹ, dùng trường hợp Bắc Trung Bộ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Báo cáo mẫu đủ ba giai đoạn” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục Phòng ngừa, Ứng phó, Khắc phục; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Viết đoạn phân biệt thích ứng với giảm nhẹ, dùng trường hợp Bắc Trung Bộ.”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay