Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 10. Địa lí – Chương 3. Địa lí các vùng kinh tế – xã hội

Vùng Đông Nam Bộ

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Phạm vi và thế mạnh; Dân cư và các ngành thế mạnh.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Phạm vi và thế mạnh

Theo phạm vi cập nhật sau sắp xếp 2025, vùng gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh; giáp Nam Trung Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, Cam-pu-chia và biển. Địa hình tương đối bằng, đất badan và đất xám, khí hậu cận xích đạo, nguồn nước, biển và dầu khí tạo thế mạnh đa ngành. Mùa khô thiếu nước, ô nhiễm và sức ép đô thị là hạn chế. Không lấy số tỉnh cũ áp cho vùng hiện hành.

Dân cư và các ngành thế mạnh

Dân cư, lao động, thị trường và đô thị hoá phát triển; thu hút di cư tạo nguồn nhân lực nhưng đòi nhà ở, trường học, y tế. Công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, cơ khí, hoá chất, thực phẩm gắn mạng khu công nghiệp và đầu tư. Dịch vụ tài chính, logistics, thương mại, du lịch có vai trò lớn; nông nghiệp phát triển cao su, cây ăn quả, chăn nuôi theo điều kiện; kinh tế biển gồm cảng, dầu khí, du lịch, thuỷ sản. Khu cảng Cái Mép - Thị Vải hiện thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Vị thế Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố là trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ, giáo dục và cửa ngõ quốc tế quan trọng, kết nối sản xuất với dịch vụ. Sau sắp xếp 2025, phạm vi mở rộng nên không so nguyên số dân, diện tích cũ - mới như tăng trưởng tự nhiên. Nâng chất lượng phát triển cần giao thông công cộng, chống ngập, nhà ở, xử lí chất thải, đào tạo và liên kết vùng; không chỉ mở rộng đô thị bằng mọi giá.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích vai trò Thành phố Hồ Chí Minh với phát triển vùng kèm hai sức ép cần giải quyết.

    Xem lời giải

    Thành phố tập trung thị trường, tài chính, dịch vụ, khoa học, đào tạo và cửa ngõ quốc tế, giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn, nhân lực, công nghệ và đầu ra. Mạng cảng, sân bay, giao thông nối các địa phương trong vùng và vùng lân cận, lan toả hoạt động sản xuất. Tuy nhiên thu hút dân, công nghiệp và vận tải gây sức ép nhà ở - hạ tầng, môi trường - ngập. Cần phối hợp giao thông, nước, nhà ở và đào tạo theo không gian vùng. Vai trò trung tâm không có nghĩa lợi ích tự lan đều nếu thiếu chính sách phối hợp.

Ghi nhớ

Đồng Nai: Địa phương hiện hành của vùng; Cái Mép - Thị Vải: Cụm cảng hiện thuộc Thành phố Hồ Chí Minh; Liên kết vùng: Kết nối sản xuất, thị trường và dịch vụ.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Vùng Đông Nam Bộ

    Phạm vi và thế mạnh

    Theo phạm vi cập nhật sau sắp xếp 2025, vùng gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh; giáp Nam Trung Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, Cam-pu-chia và biển. Địa hình tương đối bằng, đất badan và đất xám, khí hậu cận xích đạo, nguồn nước, biển và dầu khí tạo thế mạnh đa ngành. Mùa khô thiếu nước, ô nhiễm và sức ép đô thị là hạn chế. Không lấy số tỉnh cũ áp cho vùng hiện hành.

    Dân cư và các ngành thế mạnh

    Dân cư, lao động, thị trường và đô thị hoá phát triển; thu hút di cư tạo nguồn nhân lực nhưng đòi nhà ở, trường học, y tế. Công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, cơ khí, hoá chất, thực phẩm gắn mạng khu công nghiệp và đầu tư. Dịch vụ tài chính, logistics, thương mại, du lịch có vai trò lớn; nông nghiệp phát triển cao su, cây ăn quả, chăn nuôi theo điều kiện; kinh tế biển gồm cảng, dầu khí, du lịch, thuỷ sản. Khu cảng Cái Mép - Thị Vải hiện thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

    Vị thế Thành phố Hồ Chí Minh

    Thành phố là trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ, giáo dục và cửa ngõ quốc tế quan trọng, kết nối sản xuất với dịch vụ. Sau sắp xếp 2025, phạm vi mở rộng nên không so nguyên số dân, diện tích cũ - mới như tăng trưởng tự nhiên. Nâng chất lượng phát triển cần giao thông công cộng, chống ngập, nhà ở, xử lí chất thải, đào tạo và liên kết vùng; không chỉ mở rộng đô thị bằng mọi giá.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Khi so số dân Thành phố Hồ Chí Minh trước và sau sắp xếp, phải chú ý gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Sắp xếp địa giới làm thay đổi phạm vi thống kê dân số.
    b)Toàn bộ dân số tăng sau sáp nhập đều là tăng tự nhiên.
    c)Cái Mép-Thị Vải nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
    d)Vai trò trung tâm tự bảo đảm lợi ích lan đều tới mọi người.
  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thẻ giả định: trước mở địa giới thành phố có 10 triệu dân, sau mở có 15 triệu. Kết luận nào có căn cứ?

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân tích vai trò Thành phố Hồ Chí Minh với phát triển vùng kèm hai sức ép cần giải quyết.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Dân cư và các ngành thế mạnh” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục Đồng Nai, Cái Mép - Thị Vải, Liên kết vùng; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Phân tích vai trò Thành phố Hồ Chí Minh với phát triển vùng kèm hai sức ép cần giải quyết.”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay