Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 8. Nhà văn và trang viết

Xe đêm

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu Xe đêm qua đặc điểm truyện; truyện lồng truyện.
  • Phân tích chi tiết và giải thích quan hệ giữa hình thức với ý nghĩa.

Bài giảng

Định hướng đọc và bản tóm lược nguyên gốc

Côn-xtan-tin Pau-xtốp-xki — truyện; truyện lồng truyện.

Bản tóm lược nguyên gốc: Trong chuyến xe đêm, nhân vật An-đéc-xen gặp những người mới quen và dùng trí tưởng tượng để nói về những khả năng đẹp đẽ trong cuộc đời họ. Vẻ ngoài vụng về, nhút nhát không che khuất tâm hồn nhạy cảm và lòng nhân hậu. Câu chuyện ông kể về việc đem niềm vui đến một đứa trẻ cho thấy trí tưởng tượng có thể làm kí ức tuổi thơ ấm áp hơn. Tác giả lồng chuyện trong chuyện để khắc họa một nhà văn qua khả năng nhìn ra điều kì diệu từ đời sống. Những lời hình dung tương lai không phải lời tiên tri có kiểm chứng; mà bộc lộ mong ước, tình thương của người kể. Văn bản gợi mối liên hệ giữa sáng tạo nghệ thuật và năng lực nâng đỡ con người.

Đây không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Khi học ngôn từ, nhịp và trích dẫn, hãy đối chiếu bản sách hợp pháp.

Phân tích bằng chứng cụ thể

Ngoại hình vụng về đối lập tâm hồn giàu có: Giá trị nhân vật không nằm ở vẻ ngoài.

Hình dung tương lai người mới gặp: Tưởng tượng bộc lộ sự quan tâm và niềm hi vọng dành cho người khác.

Chuyện đem vui cho trẻ được lồng vào chuyến xe: Kết cấu làm rõ sức tác động của tưởng tượng trong đời sống.

Câu hỏi trọng tâm

Có thể coi những hình dung của An-đéc-xen là dự báo chắc chắn không?

Không. Chúng thể hiện khả năng sáng tạo, mong muốn điều tốt và cách nhìn nhân ái. Đọc như tiên tri sẽ làm mất ý nghĩa nghệ thuật và nhầm tưởng tượng với thông tin thực chứng.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Có thể coi những hình dung của An-đéc-xen là dự báo chắc chắn không?

    Xem lời giải

    Không. Chúng thể hiện khả năng sáng tạo, mong muốn điều tốt và cách nhìn nhân ái. Đọc như tiên tri sẽ làm mất ý nghĩa nghệ thuật và nhầm tưởng tượng với thông tin thực chứng.

Ghi nhớ

Không. Chúng thể hiện khả năng sáng tạo, mong muốn điều tốt và cách nhìn nhân ái. Đọc như tiên tri sẽ làm mất ý nghĩa nghệ thuật và nhầm tưởng tượng với thông tin thực chứng.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Xe đêm

    Côn-xtan-tin Pau-xtốp-xki — truyện; truyện lồng truyện.

    Bản tóm lược nguyên gốc: Trong chuyến xe đêm, nhân vật An-đéc-xen gặp những người mới quen và dùng trí tưởng tượng để nói về những khả năng đẹp đẽ trong cuộc đời họ. Vẻ ngoài vụng về, nhút nhát không che khuất tâm hồn nhạy cảm và lòng nhân hậu. Câu chuyện ông kể về việc đem niềm vui đến một đứa trẻ cho thấy trí tưởng tượng có thể làm kí ức tuổi thơ ấm áp hơn. Tác giả lồng chuyện trong chuyện để khắc họa một nhà văn qua khả năng nhìn ra điều kì diệu từ đời sống. Những lời hình dung tương lai không phải lời tiên tri có kiểm chứng; mà bộc lộ mong ước, tình thương của người kể. Văn bản gợi mối liên hệ giữa sáng tạo nghệ thuật và năng lực nâng đỡ con người.

    Đây là bản tóm lược và diễn giải do người biên soạn viết mới, không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Các câu hỏi chỉ yêu cầu dữ kiện trong ngữ liệu này và kiến thức được cung cấp.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dựa thông tin tác giả, thể loại và cách tổ chức được giới thiệu trong ngữ liệu, chọn dạng văn bản phù hợp.

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết với ý nghĩa phân tích.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhân vật nhà văn trong chuyến xe đêm là ai?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Đọc bản tóm lược độc lập.

    Phân tích chi tiết: Hình dung tương lai người mới gặp. Viết 3–5 câu, không chỉ gọi tên tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Đối chiếu hai chi tiết/đặc điểm: “Ngoại hình vụng về đối lập tâm hồn giàu có” và “Chuyện đem vui cho trẻ được lồng vào chuyến xe”. Chúng góp phần vào ý nghĩa chung theo hai cách khác nhau ra sao? Không thêm sự kiện ngoài bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dựa trên ngữ liệu tóm lược dưới đây, trả lời bằng một đoạn có bằng chứng.

    Có thể coi những hình dung của An-đéc-xen là dự báo chắc chắn không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Một bạn dùng riêng chi tiết “Ngoại hình vụng về đối lập tâm hồn giàu có” để giải thích toàn bộ tác phẩm. Hãy nêu điều chi tiết ấy làm rõ và một phần ý nghĩa còn cần đối chiếu với “Chuyện đem vui cho trẻ được lồng vào chuyến xe”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 6–8 câu về một ý nghĩa em rút ra từ bản tóm lược sau; phân biệt điều văn bản cho thấy và liên hệ riêng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay