Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 8. Nhà văn và trang viết

Thực hành tiếng Việt trang 66

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Kiến thức: Thành phần tình thái, cảm thán

Thành phần biệt lập không tham gia nòng cốt sự việc nhưng biểu thị thái độ, tổ chức giao tiếp hoặc bổ sung. Tình thái thể hiện mức tin cậy, cách đánh giá: có lẽ, chắc, hình như. Cảm thán bộc lộ cảm xúc: ôi, chao ôi. Bỏ đi, câu còn thông tin sự việc cơ bản, nhưng sắc thái đổi.

Phân tích ngữ cảnh mới

“Có lẽ, mưa sắp tạnh.” Thành phần tình thái?

**Lí giải: ** Biểu thị phỏng đoán, chưa chắc chắn.

“Chắc hẳn, bạn đã đọc.” Tình thái gợi độ tin cậy cao hay thấp hơn có lẽ?

**Lí giải: ** Chắc hẳn thường thể hiện tin tưởng mạnh hơn có lẽ.

“Ôi, cảnh ấy đẹp quá!” Thành phần cảm thán?

**Lí giải: ** Bộc lộ cảm xúc.

Bỏ có lẽ trong câu đầu có làm mất toàn bộ nòng cốt không?

**Lí giải: ** Còn mưa sắp tạnh; nhưng mức độ cam kết thay đổi.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết ba câu cùng sự việc bằng hình như, có lẽ, chắc hẳn; rồi giải thích vì sao không thể coi từ tình thái là chứng cứ.

    Xem lời giải

    “Hình như Lan đã đến.” “Có lẽ Lan đã đến.” “Chắc hẳn Lan đã đến.” Độ tin biểu thị khác nhau, tùy ngữ cảnh; không từ nào tự thay được quan sát hoặc thông tin xác minh.

Ghi nhớ

Thành phần biệt lập không tham gia nòng cốt sự việc nhưng biểu thị thái độ, tổ chức giao tiếp hoặc bổ sung. Tình thái thể hiện mức tin cậy, cách đánh giá: có lẽ, chắc, hình như. Cảm thán bộc lộ cảm xúc: ôi, chao ôi. Bỏ đi, câu còn thông tin sự việc cơ bản, nhưng sắc thái đổi.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Thành phần biệt lập không tham gia nòng cốt sự việc nhưng biểu thị thái độ, tổ chức giao tiếp hoặc bổ sung. Tình thái thể hiện mức tin cậy, cách đánh giá: có lẽ, chắc, hình như. Cảm thán bộc lộ cảm xúc: ôi, chao ôi. Bỏ đi, câu còn thông tin sự việc cơ bản, nhưng sắc thái đổi.

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    “Có lẽ, mưa sắp tạnh.” Thành phần tình thái?

    **Lí giải: ** Biểu thị phỏng đoán, chưa chắc chắn.

    “Chắc hẳn, bạn đã đọc.” Tình thái gợi độ tin cậy cao hay thấp hơn có lẽ?

    **Lí giải: ** Chắc hẳn thường thể hiện tin tưởng mạnh hơn có lẽ.

    “Ôi, cảnh ấy đẹp quá!” Thành phần cảm thán?

    **Lí giải: ** Bộc lộ cảm xúc.

    Bỏ có lẽ trong câu đầu có làm mất toàn bộ nòng cốt không?

    **Lí giải: ** Còn mưa sắp tạnh; nhưng mức độ cam kết thay đổi.

  2. Câu 1Mức 1Trả lời ngắn

    “Có lẽ, mưa sắp tạnh.” Thành phần tình thái? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Chắc hẳn, bạn đã đọc.” Tình thái gợi độ tin cậy cao hay thấp hơn có lẽ?

  4. Câu 3Mức 2Trả lời ngắn

    “Ôi, cảnh ấy đẹp quá!” Thành phần cảm thán? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bỏ có lẽ trong câu đầu có làm mất toàn bộ nòng cốt không?

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Viết ba câu cùng sự việc bằng hình như, có lẽ, chắc hẳn; rồi giải thích vì sao không thể coi từ tình thái là chứng cứ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Giải thích vì sao cần xét ngữ cảnh khi dùng kiến thức thành phần tình thái, cảm thán. Nêu một ví dụ từ các câu sau.

    “Có lẽ, mưa sắp tạnh.” Thành phần tình thái?
    “Chắc hẳn, bạn đã đọc.” Tình thái gợi độ tin cậy cao hay thấp hơn có lẽ?
    “Ôi, cảnh ấy đẹp quá!” Thành phần cảm thán?
    Bỏ có lẽ trong câu đầu có làm mất toàn bộ nòng cốt không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Sửa lời báo “Chắc chắn Lan đã đến” khi người nói chỉ mới nghe tiếng chân, chưa nhìn thấy ai. Thêm một thành phần tình thái thích hợp và giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sửa một lỗi do dùng máy móc kiến thức thành phần tình thái, cảm thán: nêu câu sai/cách hiểu sai, tạo ngữ cảnh rồi sửa có lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay