Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 3. Lời sông núi

Thực hành tiếng Việt trang 64

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Kiến thức: Đoạn diễn dịch, quy nạp

Diễn dịch: câu chủ đề ở đầu, các câu sau triển khai. Quy nạp: các câu cụ thể đi trước, câu chủ đề khái quát ở cuối. Câu đầu/cuối chỉ là câu chủ đề khi thực sự bao quát nội dung, không chỉ vì vị trí.

Phân tích ngữ cảnh mới

“Giữ sách là giữ cơ hội đọc cho người sau. Một trang rách làm bạn mất thông tin. Một vết bẩn che dòng chữ.” Câu chủ đề ở đầu hay cuối?

**Lí giải: ** Câu đầu bao quát hai lí do sau.

Đoạn trên thuộc kiểu nào?

**Lí giải: ** Từ nhận định chung đến chi tiết.

“Lan nhặt giấy sau buổi học. Minh tắt quạt khi ra về. Những việc nhỏ ấy thể hiện trách nhiệm.” Câu khái quát ở đâu?

**Lí giải: ** Câu cuối tổng hợp hai việc.

Đoạn trên thuộc kiểu nào?

**Lí giải: ** Từ việc cụ thể đến kết luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết hai đoạn 3 câu cùng chủ đề tiết kiệm nước, một diễn dịch, một quy nạp.

    Xem lời giải

    Diễn dịch: “Tiết kiệm nước bắt đầu từ thói quen nhỏ. Em khóa vòi khi không dùng. Em báo người lớn khi thấy rò rỉ.” Quy nạp: đưa hai câu việc làm lên trước, kết bằng câu chủ đề; có thể sửa từ nối để mạch tự nhiên.

Ghi nhớ

Diễn dịch: câu chủ đề ở đầu, các câu sau triển khai. Quy nạp: các câu cụ thể đi trước, câu chủ đề khái quát ở cuối. Câu đầu/cuối chỉ là câu chủ đề khi thực sự bao quát nội dung, không chỉ vì vị trí.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Diễn dịch: câu chủ đề ở đầu, các câu sau triển khai. Quy nạp: các câu cụ thể đi trước, câu chủ đề khái quát ở cuối. Câu đầu/cuối chỉ là câu chủ đề khi thực sự bao quát nội dung, không chỉ vì vị trí.

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    “Giữ sách là giữ cơ hội đọc cho người sau. Một trang rách làm bạn mất thông tin. Một vết bẩn che dòng chữ.” Câu chủ đề ở đầu hay cuối?

    **Lí giải: ** Câu đầu bao quát hai lí do sau.

    Đoạn trên thuộc kiểu nào?

    **Lí giải: ** Từ nhận định chung đến chi tiết.

    “Lan nhặt giấy sau buổi học. Minh tắt quạt khi ra về. Những việc nhỏ ấy thể hiện trách nhiệm.” Câu khái quát ở đâu?

    **Lí giải: ** Câu cuối tổng hợp hai việc.

    Đoạn trên thuộc kiểu nào?

    **Lí giải: ** Từ việc cụ thể đến kết luận.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Giữ sách là giữ cơ hội đọc cho người sau. Một trang rách làm bạn mất thông tin. Một vết bẩn che dòng chữ.” Câu chủ đề ở đầu hay cuối?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Đọc đoạn nguyên gốc: “Giữ sách là giữ cơ hội đọc cho người sau. Một trang rách làm bạn mất thông tin. Một vết bẩn che dòng chữ.” Đoạn thuộc kiểu tổ chức nào?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Lan nhặt giấy sau buổi học. Minh tắt quạt khi ra về. Những việc nhỏ ấy thể hiện trách nhiệm.” Câu khái quát ở đâu?

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Đọc đoạn nguyên gốc: “Lan nhặt giấy sau buổi học. Minh tắt quạt khi ra về. Những việc nhỏ ấy thể hiện trách nhiệm.” Đoạn thuộc kiểu tổ chức nào?

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Viết hai đoạn 3 câu cùng chủ đề tiết kiệm nước, một diễn dịch, một quy nạp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Giải thích vì sao cần xét ngữ cảnh khi dùng kiến thức đoạn diễn dịch, quy nạp. Nêu một ví dụ từ các câu sau.

    “Giữ sách là giữ cơ hội đọc cho người sau. Một trang rách làm bạn mất thông tin. Một vết bẩn che dòng chữ.” Câu chủ đề ở đầu hay cuối?
    Đoạn trên thuộc kiểu nào?
    “Lan nhặt giấy sau buổi học. Minh tắt quạt khi ra về. Những việc nhỏ ấy thể hiện trách nhiệm.” Câu khái quát ở đâu?
    Đoạn trên thuộc kiểu nào?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Biến đoạn diễn dịch sau thành quy nạp: “Đọc có câu hỏi giúp ta chủ động. Ta dự đoán khi gặp chi tiết lạ. Ta kiểm tra dự đoán ở phần sau.”

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sửa một lỗi do dùng máy móc kiến thức đoạn diễn dịch, quy nạp: nêu câu sai/cách hiểu sai, tạo ngữ cảnh rồi sửa có lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay