Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 3. Lời sông núi

Thực hành đọc: Chiếu dời đô

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu Thực hành đọc: Chiếu dời đô qua đặc điểm chiếu; nghị luận trung đại.
  • Phân tích chi tiết và giải thích quan hệ giữa hình thức với ý nghĩa.

Bài giảng

Định hướng đọc và bản tóm lược nguyên gốc

Lý Công Uẩn — chiếu; nghị luận trung đại.

Bản tóm lược nguyên gốc: Văn bản trình bày quyết định dời đô bằng một hệ thống lí lẽ. Người viết nhắc tiền lệ lịch sử để đặt việc thay đổi kinh đô vào mục tiêu lâu dài, xem xét hạn chế của chỗ cũ rồi phân tích lợi thế của Đại La về vị trí, địa thế và điều kiện cư dân. Lời kết hướng tới sự đồng thuận, cho thấy cách kết hợp quyền quyết định với việc nêu lí do. Phân tích không chỉ kể rằng nhà vua chọn một nơi mới; mà phải nhận ra mạch từ bài học chung đến tình hình cụ thể và lựa chọn. Các nhận định địa thế thuộc bối cảnh lịch sử, không thay thế bản đồ hiện đại trong những vấn đề quy hoạch hôm nay.

Đây không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Khi học ngôn từ, nhịp và trích dẫn, hãy đối chiếu bản sách hợp pháp.

Phân tích bằng chứng cụ thể

Dẫn tiền lệ: Tạo cơ sở cho luận điểm thay đổi nhằm lợi ích lâu dài.

Phân tích hạn chế và lợi thế: Lựa chọn được lí giải qua tiêu chí, chứ không là ý thích cá nhân.

Lời kết tìm đồng thuận: Kết hợp quyết định với sức thuyết phục hướng người nghe.

Câu hỏi trọng tâm

Vì sao một quyết định có quyền lực vẫn cần lí lẽ?

Lí lẽ làm rõ tiêu chí, lợi ích và tính chính đáng, giúp người nghe hiểu và cùng thực hiện. Mệnh lệnh cho biết phải làm gì, lập luận giải thích vì sao nên làm.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao một quyết định có quyền lực vẫn cần lí lẽ?

    Xem lời giải

    Lí lẽ làm rõ tiêu chí, lợi ích và tính chính đáng, giúp người nghe hiểu và cùng thực hiện. Mệnh lệnh cho biết phải làm gì, lập luận giải thích vì sao nên làm.

Ghi nhớ

Lí lẽ làm rõ tiêu chí, lợi ích và tính chính đáng, giúp người nghe hiểu và cùng thực hiện. Mệnh lệnh cho biết phải làm gì, lập luận giải thích vì sao nên làm.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Thực hành đọc: Chiếu dời đô

    Lý Công Uẩn — chiếu; nghị luận trung đại.

    Bản tóm lược nguyên gốc: Văn bản trình bày quyết định dời đô bằng một hệ thống lí lẽ. Người viết nhắc tiền lệ lịch sử để đặt việc thay đổi kinh đô vào mục tiêu lâu dài, xem xét hạn chế của chỗ cũ rồi phân tích lợi thế của Đại La về vị trí, địa thế và điều kiện cư dân. Lời kết hướng tới sự đồng thuận, cho thấy cách kết hợp quyền quyết định với việc nêu lí do. Phân tích không chỉ kể rằng nhà vua chọn một nơi mới; mà phải nhận ra mạch từ bài học chung đến tình hình cụ thể và lựa chọn. Các nhận định địa thế thuộc bối cảnh lịch sử, không thay thế bản đồ hiện đại trong những vấn đề quy hoạch hôm nay.

    Đây là bản tóm lược và diễn giải do người biên soạn viết mới, không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Các câu hỏi chỉ yêu cầu dữ kiện trong ngữ liệu này và kiến thức được cung cấp.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dựa thông tin tác giả, thể loại và cách tổ chức được giới thiệu trong ngữ liệu, chọn dạng văn bản phù hợp.

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết với ý nghĩa phân tích.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trước khi phân tích Đại La, tác giả nêu gì theo ngữ liệu?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Đọc bản tóm lược độc lập.

    Phân tích chi tiết: Phân tích hạn chế và lợi thế. Viết 3–5 câu, không chỉ gọi tên tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Đối chiếu hai chi tiết/đặc điểm: “Dẫn tiền lệ” và “Lời kết tìm đồng thuận”. Chúng góp phần vào ý nghĩa chung theo hai cách khác nhau ra sao? Không thêm sự kiện ngoài bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dựa trên ngữ liệu tóm lược dưới đây, trả lời bằng một đoạn có bằng chứng.

    Vì sao một quyết định có quyền lực vẫn cần lí lẽ?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Một bạn dùng riêng chi tiết “Dẫn tiền lệ” để giải thích toàn bộ tác phẩm. Hãy nêu điều chi tiết ấy làm rõ và một phần ý nghĩa còn cần đối chiếu với “Lời kết tìm đồng thuận”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 6–8 câu về một ý nghĩa em rút ra từ bản tóm lược sau; phân biệt điều văn bản cho thấy và liên hệ riêng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay