Đọc bài mẫu nguyên gốc dưới đây.Nêu một điểm đạt, một điểm em muốn làm khác, và lí do; không viết lại toàn bộ mẫu.
Bài mẫu nguyên gốc:
Trong Thu điếu, Nguyễn Khuyến làm một không gian rất nhỏ mở ra chiều sâu cảm xúc. Ao, thuyền, lá và tiếng cá đều gần đời sống làng quê, nhưng qua cách tổ chức điểm nhìn, chúng trở thành một thế giới vừa trong trẻo vừa trầm tư. Vẻ tĩnh không phải sự vắng hoàn toàn chuyển động; mà được làm rõ nhờ những vận động rất nhẹ.
Trước hết, tỉ lệ ao nhỏ và thuyền bé tạo cảm giác gần, khép và thân thuộc. Điểm nhìn không đứng yên: người đọc được dẫn từ mặt nước, đường nét gần đến khoảng trời cao, rồi trở lại nơi câu cá. Các sắc xanh không chỉ tô một màu chung; mỗi hình ảnh có độ sáng, độ trong và khoảng cách khác nhau. Khi phân tích, cần đặt lựa chọn từ trong toàn bức tranh, thay vì liệt kê màu rồi kết luận ngay rằng tác giả buồn.
Sóng, lá và âm thanh cuối bài làm vẻ yên sâu hơn. Một chuyển động nhỏ chỉ được cảm nhận rõ khi người quan sát rất chú ý. Tiếng cá không biến ao thu thành nơi náo nhiệt; trái lại, nó cho người đọc nhận ra nền vắng quanh mình. Từ cảnh ấy, ta có thể cảm thấy người câu đang trầm ngâm, nhưng không nên tự thêm một câu chuyện riêng mà bài thơ không kể. Hình thức thất ngôn bát cú tạo khuôn gọn cho những tương quan gần–xa, động–tĩnh được triển khai có trật tự.
Bởi vậy, giá trị của Thu điếu không nằm ở một danh sách cảnh vật mùa thu. Bài thơ cho thấy năng lực nhìn rất tinh vào cái bình dị, đồng thời giữ một khoảng lặng để người đọc suy ngẫm. Muốn hiểu vẻ đẹp ấy, ta phải đi từ chữ và hình ảnh đến cảm xúc, chứ không đặt trước một công thức rồi buộc cảnh phải minh họa.