Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 2. Vẻ đẹp cổ điển

Thực hành tiếng Việt trang 42

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Kiến thức: Từ tượng hình, tượng thanh

Từ tượng hình gợi dáng vẻ, trạng thái; từ tượng thanh mô phỏng âm thanh. Một từ cần xét trong ngữ cảnh; không phải mọi từ láy đều là tượng hình hoặc tượng thanh. Phân tích phải nói gợi hình/âm gì và tác dụng với cảnh, tâm trạng.

Phân tích ngữ cảnh mới

“Dòng suối róc rách.” Từ mô phỏng âm thanh?

**Lí giải: ** Gợi tiếng nước chảy nhỏ, liên tục.

“Bác bước lom khom qua cửa thấp.” Từ gợi dáng?

**Lí giải: ** Gợi dáng cúi thân.

“Mưa lộp bộp trên mái.” Từ tượng thanh?

**Lí giải: ** Mô phỏng tiếng giọt va mái.

“Dáng cây khẳng khiu.” Từ tượng hình?

**Lí giải: ** Gợi thân cành gầy, ít lá.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết 3 câu về sân trường sau mưa, dùng một từ tượng thanh và một từ tượng hình, nêu tác dụng.

    Xem lời giải

    “Nước tí tách từ mái hiên. Một cành cây khẳng khiu nghiêng qua bờ tường. Sân trường dần sáng lên.” Tí tách gợi giọt nhỏ; khẳng khiu làm dáng cành hiện rõ.

Ghi nhớ

Từ tượng hình gợi dáng vẻ, trạng thái; từ tượng thanh mô phỏng âm thanh. Một từ cần xét trong ngữ cảnh; không phải mọi từ láy đều là tượng hình hoặc tượng thanh. Phân tích phải nói gợi hình/âm gì và tác dụng với cảnh, tâm trạng.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Từ tượng hình gợi dáng vẻ, trạng thái; từ tượng thanh mô phỏng âm thanh. Một từ cần xét trong ngữ cảnh; không phải mọi từ láy đều là tượng hình hoặc tượng thanh. Phân tích phải nói gợi hình/âm gì và tác dụng với cảnh, tâm trạng.

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    “Dòng suối róc rách.” Từ mô phỏng âm thanh?

    **Lí giải: ** Gợi tiếng nước chảy nhỏ, liên tục.

    “Bác bước lom khom qua cửa thấp.” Từ gợi dáng?

    **Lí giải: ** Gợi dáng cúi thân.

    “Mưa lộp bộp trên mái.” Từ tượng thanh?

    **Lí giải: ** Mô phỏng tiếng giọt va mái.

    “Dáng cây khẳng khiu.” Từ tượng hình?

    **Lí giải: ** Gợi thân cành gầy, ít lá.

  2. Câu 1Mức 1Trả lời ngắn

    “Dòng suối róc rách.” Từ mô phỏng âm thanh? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    “Bác bước lom khom qua cửa thấp.” Từ gợi dáng? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  4. Câu 3Mức 2Trả lời ngắn

    “Mưa lộp bộp trên mái.” Từ tượng thanh? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  5. Câu 4Mức 2Trả lời ngắn

    “Dáng cây khẳng khiu.” Từ tượng hình? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Viết 3 câu về sân trường sau mưa, dùng một từ tượng thanh và một từ tượng hình, nêu tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Giải thích vì sao cần xét ngữ cảnh khi dùng kiến thức từ tượng hình, tượng thanh. Nêu một ví dụ từ các câu sau.

    “Dòng suối róc rách.” Từ mô phỏng âm thanh?
    “Bác bước lom khom qua cửa thấp.” Từ gợi dáng?
    “Mưa lộp bộp trên mái.” Từ tượng thanh?
    “Dáng cây khẳng khiu.” Từ tượng hình?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    So sánh “Mưa rơi trên mái” với “Mưa lộp bộp trên mái”. Thêm “lộp bộp” cung cấp cảm nhận gì? Đặt một câu có từ tượng hình khác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sửa một lỗi do dùng máy móc kiến thức từ tượng hình, tượng thanh: nêu câu sai/cách hiểu sai, tạo ngữ cảnh rồi sửa có lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay