Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 2. Vẻ đẹp cổ điển

Tri thức ngữ văn trang 39

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và giải thích thơ Đường luật.
  • Vận dụng đặc điểm trên ngữ liệu mới, phân biệt bằng chứng và suy luận.

Bài giảng

Khái niệm trọng tâm: thơ Đường luật

Thất ngôn bát cú có 8 câu, mỗi câu 7 tiếng; thất ngôn tứ tuyệt có 4 câu, mỗi câu 7 tiếng. Vần, nhịp, niêm, luật và đối góp phần tổ chức âm điệu. Bát cú thường có đề–thực–luận–kết; không ép mọi bài vào cách chia cứng nếu mạch nghĩa khác.

Thanh bằng gồm ngang, huyền; thanh trắc gồm sắc, hỏi, ngã, nặng. Trong thất ngôn bát cú Đường luật, vần chân thường ở câu 1, 2, 4, 6, 8 và thường là vần bằng; hai cặp câu 3–4, 5–6 thường đối. Niêm thường xét quan hệ thanh ở tiếng thứ hai các cặp 1–8, 2–3, 4–5, 6–7. Luật bằng/trắc được xác định theo tiếng thứ hai câu đầu và triển khai bằng quy tắc toàn bài. Những mô tả này không có nghĩa mọi biến thể thơ luật đều giống nhau.

Làm mẫu trên ngữ liệu mới

Ngữ liệu nguyên gốc để đếm tiếng: “Chiều xuống ven đê mây lặng trôi”. Có 7 tiếng: Chiều/xuống/ven/đê/mây/lặng/trôi. Một câu 7 tiếng chưa đủ thành bài Đường luật; phải xét toàn bài và quy tắc.

Ghi nhớ

Thất ngôn bát cú có 8 câu, mỗi câu 7 tiếng; thất ngôn tứ tuyệt có 4 câu, mỗi câu 7 tiếng. Vần, nhịp, niêm, luật và đối góp phần tổ chức âm điệu. Bát cú thường có đề–thực–luận–kết; không ép mọi bài vào cách chia cứng nếu mạch nghĩa khác.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/2 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Kiến thức và ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    Thất ngôn bát cú có 8 câu, mỗi câu 7 tiếng; thất ngôn tứ tuyệt có 4 câu, mỗi câu 7 tiếng. Vần, nhịp, niêm, luật và đối góp phần tổ chức âm điệu. Bát cú thường có đề–thực–luận–kết; không ép mọi bài vào cách chia cứng nếu mạch nghĩa khác.

    Thanh bằng gồm ngang, huyền; thanh trắc gồm sắc, hỏi, ngã, nặng. Trong thất ngôn bát cú Đường luật, vần chân thường ở câu 1, 2, 4, 6, 8 và thường là vần bằng; hai cặp câu 3–4, 5–6 thường đối. Niêm thường xét quan hệ thanh ở tiếng thứ hai các cặp 1–8, 2–3, 4–5, 6–7. Luật bằng/trắc được xác định theo tiếng thứ hai câu đầu và triển khai bằng quy tắc toàn bài. Những mô tả này không có nghĩa mọi biến thể thơ luật đều giống nhau.

    Ngữ liệu nguyên gốc để đếm tiếng: “Chiều xuống ven đê mây lặng trôi”. Có 7 tiếng: Chiều/xuống/ven/đê/mây/lặng/trôi. Một câu 7 tiếng chưa đủ thành bài Đường luật; phải xét toàn bài và quy tắc.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo số câu và số tiếng, thất ngôn bát cú có cấu trúc nào?

  3. Câu 2Mức 1Tự luận

    Đếm tiếng câu nguyên gốc “Chiều xuống ven đê mây lặng trôi”. Viết cách ngắt nhịp 4/3.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Trong hai tiếng “đê”, “về”, phần vần giống nhau là gì? Vì sao hai thanh khác nhau vẫn cùng nhóm bằng?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Tự luận

    Với cặp câu nguyên gốc “Nắng rót sân nhà hương bưởi nhẹ / Mưa giăng bến cũ bóng tre mờ”, chỉ hai cặp từ/cụm từ có thể đối chiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Nêu vị trí thông thường của đề, thực, luận, kết trong bài thất ngôn bát cú.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Một bạn chỉ thấy bài có 4 câu, mỗi câu 7 tiếng rồi kết luận chắc chắn là tứ tuyệt Đường luật. Cần kiểm tra thêm gì?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Đúng / Sai nhiều ý

    Xét các nhận định về kiến thức của bài.

    ÝĐúngSai
    a)Ngang và huyền thuộc thanh bằng.
    b)Sắc, hỏi, ngã, nặng thuộc thanh trắc.
    c)Chỉ một câu bảy tiếng đã đủ chứng minh toàn bài Đường luật.
  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Giải thích vì sao phân tích thơ không chỉ liệt kê “có vần, có đối”. Dùng cặp nắng/mưa ở trên để minh họa.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay