NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 8. Hương sắc trăm miền

Bài 9. Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân.
  • Thực hiện luyện từ và câu: liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ.
  • Thực hiện tìm hiểu cách viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc.

Bài giảng

Đọc: Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

Hội thi nấu cơm ở Đồng Vân được trình bày từ nguồn gốc tới các bước thực hiện. Các đội phải phối hợp lấy lửa, chuẩn bị gạo, nước và treo nồi để vừa di chuyển vừa nấu. Không khí thi đua sôi nổi đòi hỏi sự nhanh nhẹn, khéo léo và phân công rõ ràng. Phần giới thiệu làm nổi bật truyền thống cộng đồng, không chỉ kể ai thắng. Khi đọc cần xâu chuỗi hoạt động theo trình tự và nhận ra quan hệ giữa từng thành viên với kết quả chung.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân (Theo Minh Nhương) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Lễ hội truyền thống thể hiện tài khéo và tinh thần phối hợp của cộng đồng.

Chi tiết cần chú ý: Hội thi được tổ chức ở làng nào? — Đồng Vân. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: phân công nghĩa là chia công việc cụ thể cho từng người. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Luyện từ và câu: Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ

Lặp lại một từ ngữ quan trọng ở câu sau có thể làm rõ các câu cùng nói về một đối tượng. “Cây bàng đã già. Cây bàng vẫn che mát sân trường.” Việc lặp giữ mạch đoạn; tránh lặp quá nhiều các từ không cần thiết. Không coi lặp từ trong một câu là liên kết giữa hai câu.

Ví dụ phân tích: Chọn từ trung tâm của đoạn để lặp có mục đích. Khi hai câu nói về hai cây khác nhau, không tự thay tất cả bằng cùng một từ nếu làm sai ý.

Viết: Tìm hiểu cách viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc

Đọc mẫu bên dưới theo ba câu hỏi: văn bản nhằm làm gì, các ý được sắp xếp ra sao, chi tiết nào làm ý chính rõ hơn. Chỉ ra mở đầu, phần triển khai và kết thúc; rút ra cách làm, không chép lại mẫu.

Giới thiệu sự việc, thời điểm và người liên quan; chọn một khoảnh khắc làm em xúc động; diễn tả suy nghĩ thay đổi thế nào. Chỉ kể diễn biến cần để người đọc hiểu cảm xúc. Cảm xúc phải tự nhiên và có nguyên nhân, không phóng đại công lao của mình.

Bài mẫu nguyên bản:

Chiều thứ sáu, lớp em cùng dọn góc đọc sách. Lúc đầu, em nghĩ đây chỉ là việc xếp lại vài chồng sách. Nhưng khi bạn An cẩn thận dán một trang rách rồi đưa cho em cuốn truyện đã sửa, em thấy vui khác hẳn. Cuốn sách cũ vẫn có thể đến với một người đọc mới. Chúng em lau từng ngăn, phân loại và ghi lại những cuốn cần bổ sung. Nhìn góc phòng gọn gàng, em tự hào vì đã góp sức, dù phần việc của mình không lớn. Em mong cả lớp giữ thói quen dùng sách nhẹ tay.

Thực hành: Viết đoạn cảm xúc về một việc em tham gia, nêu sự thay đổi trong suy nghĩ trước và sau việc đó.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Các đội phải phối hợp lấy lửa, chuẩn bị gạo, nước và treo nồi để vừa di chuyển vừa nấu. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Lễ hội truyền thống thể hiện tài khéo và tinh thần phối hợp của cộng đồng. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • phân công

    chia công việc cụ thể cho từng người

Ghi nhớ

Lễ hội truyền thống thể hiện tài khéo và tinh thần phối hợp của cộng đồng.

Dễ nhầm

  • Hội thi chủ yếu kiểm tra ai có chiếc nồi đẹp. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hội thi nấu cơm ở Đồng Vân được trình bày từ nguồn gốc tới các bước thực hiện. Các đội phải phối hợp lấy lửa, chuẩn bị gạo, nước và treo nồi để vừa di chuyển vừa nấu. Không khí thi đua sôi nổi đòi hỏi sự nhanh nhẹn, khéo léo và phân công rõ ràng. Phần giới thiệu làm nổi bật truyền thống cộng đồng, không chỉ kể ai thắng. Khi đọc cần xâu chuỗi hoạt động theo trình tự và nhận ra quan hệ giữa từng thành viên với kết quả chung.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân (Theo Minh Nhương) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Hội thi được tổ chức ở làng nào?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Trả lời ngắn

    “Dòng sông rất rộng. Dòng sông ôm lấy xóm nhỏ.” Cụm nào được lặp để liên kết câu?

  7. Câu 6Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Lặp từ để liên kết có tác dụng gì?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm hiểu cách viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc. Viết đoạn cảm xúc về một việc em tham gia, nêu sự thay đổi trong suy nghĩ trước và sau việc đó. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Đọc rõ bản tóm tắt cho một người nghe. Người nghe hỏi: “Hội thi được tổ chức ở làng nào?”. Trả lời bằng câu đủ ý rồi nhắc lại thông điệp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay