NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 8. Hương sắc trăm miền

Bài 10. Những búp chè trên cây cổ thụ

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Những búp chè trên cây cổ thụ.
  • Thực hiện tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc.
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Những búp chè trên cây cổ thụ

Thào A Sùng tự hào về chè cổ thụ ở Tà Xùa nhưng trăn trở vì ít người biết đến. Trong cuộc thi, câu hỏi về loại chè quê hương trở thành dịp để bạn trình bày điều mình hiểu. Bạn nói về cây, hương vị và mong muốn làm kĩ sư nông nghiệp để phát triển chè của bản. Người kể, dù đang thi đua, vẫn cảm nhận và trân trọng niềm say mê ấy. Tình bạn vượt lên việc hơn thua, còn tình quê hương mở thành một ước mơ nghề nghiệp.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Những búp chè trên cây cổ thụ (Theo Nguyễn Hương) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Yêu quê hương có thể bắt đầu từ hiểu sản vật và nuôi ước mơ đóng góp.

Chi tiết cần chú ý: Bạn nhỏ tự hào về chè Tà Xùa tên gì? — Thào A Sùng. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: cổ thụ nghĩa là cây có tuổi đời rất lâu năm. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc

Ghi tự do các ý trả lời ai/cái gì, sự việc nào, chi tiết nào quan trọng, cảm xúc và lí do. Sau đó chọn những ý phục vụ đúng mục đích, gạch bỏ điều lạc đề và xếp thành mạch.

Giới thiệu sự việc, thời điểm và người liên quan; chọn một khoảnh khắc làm em xúc động; diễn tả suy nghĩ thay đổi thế nào. Chỉ kể diễn biến cần để người đọc hiểu cảm xúc. Cảm xúc phải tự nhiên và có nguyên nhân, không phóng đại công lao của mình.

Bài mẫu nguyên bản:

Chiều thứ sáu, lớp em cùng dọn góc đọc sách. Lúc đầu, em nghĩ đây chỉ là việc xếp lại vài chồng sách. Nhưng khi bạn An cẩn thận dán một trang rách rồi đưa cho em cuốn truyện đã sửa, em thấy vui khác hẳn. Cuốn sách cũ vẫn có thể đến với một người đọc mới. Chúng em lau từng ngăn, phân loại và ghi lại những cuốn cần bổ sung. Nhìn góc phòng gọn gàng, em tự hào vì đã góp sức, dù phần việc của mình không lớn. Em mong cả lớp giữ thói quen dùng sách nhẹ tay.

Thực hành: Viết đoạn cảm xúc về một việc em tham gia, nêu sự thay đổi trong suy nghĩ trước và sau việc đó.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Hương sắc trăm miền trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Trong cuộc thi, câu hỏi về loại chè quê hương trở thành dịp để bạn trình bày điều mình hiểu. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Yêu quê hương có thể bắt đầu từ hiểu sản vật và nuôi ước mơ đóng góp. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • cổ thụ

    cây có tuổi đời rất lâu năm

Ghi nhớ

Yêu quê hương có thể bắt đầu từ hiểu sản vật và nuôi ước mơ đóng góp.

Dễ nhầm

  • Tự hào quê hương nghĩa là chỉ muốn thắng bạn trong cuộc thi. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Thào A Sùng tự hào về chè cổ thụ ở Tà Xùa nhưng trăn trở vì ít người biết đến. Trong cuộc thi, câu hỏi về loại chè quê hương trở thành dịp để bạn trình bày điều mình hiểu. Bạn nói về cây, hương vị và mong muốn làm kĩ sư nông nghiệp để phát triển chè của bản. Người kể, dù đang thi đua, vẫn cảm nhận và trân trọng niềm say mê ấy. Tình bạn vượt lên việc hơn thua, còn tình quê hương mở thành một ước mơ nghề nghiệp.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Những búp chè trên cây cổ thụ (Theo Nguyễn Hương) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Bạn nhỏ tự hào về chè Tà Xùa tên gì?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “cây có tuổi đời rất lâu năm”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “cổ thụ” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc. Viết đoạn cảm xúc về một việc em tham gia, nêu sự thay đổi trong suy nghĩ trước và sau việc đó. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Những búp chè trên cây cổ thụ”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay