NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 8. Hương sắc trăm miền

Bài 16. Về thăm Đất Mũi

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Về thăm Đất Mũi.
  • Thực hiện viết chương trình hoạt động (bài viết số 2).
  • Thực hiện nói và nghe: sản vật địa phương.

Bài giảng

Đọc: Về thăm Đất Mũi

Về Đất Mũi, người viết cảm nhận vùng bãi bồi có rừng mắm, rừng đước và nhịp sống mở đất. Phù sa nuôi đất, bộ rễ cây bám vào bùn và giữ lấy không gian giữa rừng với biển. Những cách nói như đất biết thở, cây biết bước làm thiên nhiên hiện lên sống động. Cảm giác thân thuộc trong lần đầu tới nơi xa cho thấy tình yêu Tổ quốc không chỉ dành cho nơi mình đã sống lâu. Cảnh quan gắn với công sức nhiều thế hệ.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Về thăm Đất Mũi (Hoài Anh) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Yêu đất nước còn là trân trọng thiên nhiên và công sức mở mang, gìn giữ đất.

Chi tiết cần chú ý: Hai loại cây đặc trưng được nêu là mắm và cây gì? — đước. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: bãi bồi nghĩa là khoảng đất hình thành do phù sa tích tụ. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Viết chương trình hoạt động (Bài viết số 2)

Từ ý đã chọn, viết bản hoàn chỉnh. Mỗi đoạn giữ một ý chính, dùng chi tiết làm rõ. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu quá dài, ý lặp và chỗ thiếu liên kết. Sửa theo thứ tự nội dung trước, từ và dấu câu sau.

Chương trình hoạt động nêu mục đích, thành phần, thời gian, địa điểm, chuẩn bị, phân công và trình tự. Mỗi việc gắn với người chịu trách nhiệm và sản phẩm. Xét tính khả thi, an toàn và cách xử lí thời tiết. Chương trình là kế hoạch trước khi làm, khác báo cáo viết sau khi làm.

Bài mẫu nguyên bản:

CHƯƠNG TRÌNH ĐỔI SÁCH
Mục đích: chia sẻ sách phù hợp, giữ gìn sách cũ.
Thời gian: 14 giờ–15 giờ thứ sáu, tại lớp 5A.
Chuẩn bị: mỗi bạn mang một cuốn được gia đình đồng ý; nhóm Lan kiểm tra tên và tình trạng.
14 giờ: lớp trưởng nêu quy tắc đổi tự nguyện.
14 giờ 10: từng nhóm giới thiệu sách.
14 giờ 30: đổi sách, ghi người nhận và hẹn ngày trả nếu là mượn.
14 giờ 50: dọn bàn, tổng kết.
Cô giáo giám sát; không trao đổi tiền, không ép bạn đổi. Nếu sách hỏng, báo người phụ trách trước.

Thực hành: Lập chương trình một hoạt động của lớp, có thời gian, người phụ trách, trình tự và phương án an toàn.

Nói và nghe: Sản vật địa phương

Chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu/đề xuất, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nói 1–2 phút, nhìn người nghe, không đọc cả bản viết. Người nghe ghi hai từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu để làm rõ. Nếu khác ý, dùng “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình nghĩ… vì…”.

Bài nói mẫu: Em giới thiệu một món hoặc sản vật địa phương bằng nơi làm, nguyên liệu chính và nét riêng. Em muốn tìm hiểu công sức người làm trước khi nói. Khi chưa biết số liệu, em sẽ hỏi hoặc tra nguồn chứ không tự đặt ra. Giữ vệ sinh và nguồn gốc đáng tin cũng quan trọng.

Đổi vai để mỗi người được nói và nghe. Nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Phù sa nuôi đất, bộ rễ cây bám vào bùn và giữ lấy không gian giữa rừng với biển. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Yêu đất nước còn là trân trọng thiên nhiên và công sức mở mang, gìn giữ đất. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • bãi bồi

    khoảng đất hình thành do phù sa tích tụ

Ghi nhớ

Yêu đất nước còn là trân trọng thiên nhiên và công sức mở mang, gìn giữ đất.

Dễ nhầm

  • Đất bồi lớn lên không cần cây hoặc công sức con người. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Về Đất Mũi, người viết cảm nhận vùng bãi bồi có rừng mắm, rừng đước và nhịp sống mở đất. Phù sa nuôi đất, bộ rễ cây bám vào bùn và giữ lấy không gian giữa rừng với biển. Những cách nói như đất biết thở, cây biết bước làm thiên nhiên hiện lên sống động. Cảm giác thân thuộc trong lần đầu tới nơi xa cho thấy tình yêu Tổ quốc không chỉ dành cho nơi mình đã sống lâu. Cảnh quan gắn với công sức nhiều thế hệ.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Về thăm Đất Mũi (Hoài Anh) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Hai loại cây đặc trưng được nêu là mắm và cây gì?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “khoảng đất hình thành do phù sa tích tụ”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “bãi bồi” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết chương trình hoạt động (Bài viết số 2). Lập chương trình một hoạt động của lớp, có thời gian, người phụ trách, trình tự và phương án an toàn. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói và nghe: Sản vật địa phương. Nghe bài nói mẫu đính kèm, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Sau đó chuẩn bị và trình bày bài nói riêng trong 1–2 phút, đổi vai để hỏi đáp với bạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay