NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 7. Vẻ đẹp cuộc sống

Bài 8. Khu rừng của Mát

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Khu rừng của Mát.
  • Thực hiện viết bài văn tả người (bài viết số 2).
  • Thực hiện nói và nghe: những ý kiến khác biệt.

Bài giảng

Đọc: Khu rừng của Mát

Mát được ông truyền tình yêu và cách chăm sóc trang trại rừng. Sau khi ông mất, Mát hứa giữ gìn cơ nghiệp nhưng một vụ cháy làm cây cối bị hủy hoại. Đau buồn khiến anh gần như bỏ cuộc. Lời động viên của một bà lão giúp anh nhận ra mình còn trẻ và có thể gây dựng lại. Mát tìm cách tận dụng phần còn lại để có vốn phục hồi rừng. Câu chuyện cho thấy đối mặt mất mát cần cả niềm tin lẫn hành động cụ thể.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Khu rừng của Mát (Theo Lô Trân Trân, Thiện Minh dịch) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Không đầu hàng mất mát; nghị lực cần được chuyển thành hành động sáng tạo.

Chi tiết cần chú ý: Biến cố nào phá hủy trang trại? — vụ cháy. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: khôi phục nghĩa là làm cho trở lại trạng thái tốt như trước. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Viết bài văn tả người (Bài viết số 2)

Từ ý đã chọn, viết bản hoàn chỉnh. Mỗi đoạn giữ một ý chính, dùng chi tiết làm rõ. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu quá dài, ý lặp và chỗ thiếu liên kết. Sửa theo thứ tự nội dung trước, từ và dấu câu sau.

Quan sát nét ngoại hình nổi bật cùng lời nói, động tác trong một hoạt động. Chọn chi tiết bộc lộ tính cách, tránh liệt kê chiều cao, tóc, mắt thiếu liên kết. Mở bài giới thiệu quan hệ; thân bài tả diện mạo và việc làm; kết bài nêu tình cảm. Tôn trọng người được tả, không chế giễu ngoại hình.

Bài mẫu nguyên bản:

Bác Tư là người chăm vườn của trường em. Buổi sáng, bác thường đến trước khi tiếng trống vang. Dáng bác hơi gầy, chiếc mũ vải đã nhạt màu che mái tóc hoa râm. Em nhớ nhất đôi bàn tay rám nắng cầm kéo rất chắc nhưng chạm vào lá thì nhẹ. Bác cúi xuống xem từng gốc rồi mới tưới, không vội đổ nước thật nhiều. Thấy chúng em đứng nhìn, bác mỉm cười chỉ cách nhận ra cây đang thiếu nước. Giọng bác chậm, ấm và dễ hiểu. Nhờ bác, bồn hoa trước lớp tươi hơn, còn chúng em học được cách kiên nhẫn với một việc nhỏ.

Thực hành: Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất.

Nói và nghe: Những ý kiến khác biệt

Chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu/đề xuất, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nói 1–2 phút, nhìn người nghe, không đọc cả bản viết. Người nghe ghi hai từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu để làm rõ. Nếu khác ý, dùng “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình nghĩ… vì…”.

Bài nói mẫu: Khi chọn việc làm cho lớp, mỗi bạn có thể đề nghị khác nhau. Em sẽ nghe trọn ý, nhắc lại điều mình hiểu rồi nêu lí do nếu chưa đồng ý. Nhóm nên dùng mục đích chung và điều kiện thực tế để chọn, không chê người có ý kiến khác.

Đổi vai để mỗi người được nói và nghe. Nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Sau khi ông mất, Mát hứa giữ gìn cơ nghiệp nhưng một vụ cháy làm cây cối bị hủy hoại. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Không đầu hàng mất mát; nghị lực cần được chuyển thành hành động sáng tạo. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • khôi phục

    làm cho trở lại trạng thái tốt như trước

Ghi nhớ

Không đầu hàng mất mát; nghị lực cần được chuyển thành hành động sáng tạo.

Dễ nhầm

  • Gặp mất mát lớn thì mọi cố gắng sau đó đều vô ích. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Mát được ông truyền tình yêu và cách chăm sóc trang trại rừng. Sau khi ông mất, Mát hứa giữ gìn cơ nghiệp nhưng một vụ cháy làm cây cối bị hủy hoại. Đau buồn khiến anh gần như bỏ cuộc. Lời động viên của một bà lão giúp anh nhận ra mình còn trẻ và có thể gây dựng lại. Mát tìm cách tận dụng phần còn lại để có vốn phục hồi rừng. Câu chuyện cho thấy đối mặt mất mát cần cả niềm tin lẫn hành động cụ thể.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Khu rừng của Mát (Theo Lô Trân Trân, Thiện Minh dịch) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Biến cố nào phá hủy trang trại?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “làm cho trở lại trạng thái tốt như trước”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “khôi phục” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết bài văn tả người (Bài viết số 2). Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói và nghe: Những ý kiến khác biệt. Nghe bài nói mẫu đính kèm, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Sau đó chuẩn bị và trình bày bài nói riêng trong 1–2 phút, đổi vai để hỏi đáp với bạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay