NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 7. Vẻ đẹp cuộc sống

Bài 4. Hộp quà màu thiên thanh

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Hộp quà màu thiên thanh.
  • Thực hiện lập dàn ý cho bài văn tả người.
  • Thực hiện nói và nghe: nét đẹp học đường.

Bài giảng

Đọc: Hộp quà màu thiên thanh

Các bạn trong lớp chuẩn bị những lá thư tặng cô trong ngày tổng kết. Tân ngồi viết và nhớ lúc mình từng bị muộn học, được cô quan tâm, khuyến khích thay vì chỉ trách phạt. Bạn nhận ra sự tiến bộ của mình gắn với niềm tin cô dành cho học trò. Hôm sau, Tân bỏ thư vào chiếc hộp màu thiên thanh cùng thư của các bạn. Món quà không nằm ở giá trị vật chất mà ở lời biết ơn chân thật và những cố gắng được kể lại.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Hộp quà màu thiên thanh (Nguyễn Thu Hằng) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Lời biết ơn chân thành được tạo nên từ sự thấu hiểu và những việc thật.

Chi tiết cần chú ý: Ai viết lá thư nhớ lại sự quan tâm của cô? — Tân. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: thiên thanh nghĩa là màu xanh sáng của bầu trời. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Lập dàn ý cho bài văn tả người

Chia ý thành mở bài, thân bài, kết bài. Dưới mỗi ý lớn ghi 2–3 chi tiết theo thứ tự sẽ viết. Đọc lại để bỏ ý trùng và bổ sung chỗ thiếu. Dàn ý dùng từ khóa, chưa cần câu hoàn chỉnh.

Quan sát nét ngoại hình nổi bật cùng lời nói, động tác trong một hoạt động. Chọn chi tiết bộc lộ tính cách, tránh liệt kê chiều cao, tóc, mắt thiếu liên kết. Mở bài giới thiệu quan hệ; thân bài tả diện mạo và việc làm; kết bài nêu tình cảm. Tôn trọng người được tả, không chế giễu ngoại hình.

Bài mẫu nguyên bản:

Bác Tư là người chăm vườn của trường em. Buổi sáng, bác thường đến trước khi tiếng trống vang. Dáng bác hơi gầy, chiếc mũ vải đã nhạt màu che mái tóc hoa râm. Em nhớ nhất đôi bàn tay rám nắng cầm kéo rất chắc nhưng chạm vào lá thì nhẹ. Bác cúi xuống xem từng gốc rồi mới tưới, không vội đổ nước thật nhiều. Thấy chúng em đứng nhìn, bác mỉm cười chỉ cách nhận ra cây đang thiếu nước. Giọng bác chậm, ấm và dễ hiểu. Nhờ bác, bồn hoa trước lớp tươi hơn, còn chúng em học được cách kiên nhẫn với một việc nhỏ.

Thực hành: Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất.

Nói và nghe: Nét đẹp học đường

Chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu/đề xuất, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nói 1–2 phút, nhìn người nghe, không đọc cả bản viết. Người nghe ghi hai từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu để làm rõ. Nếu khác ý, dùng “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình nghĩ… vì…”.

Bài nói mẫu: Theo em, nét đẹp học đường thể hiện qua việc chào hỏi, giữ lời hứa và giúp bạn đúng cách. Một lần bạn nghỉ học, nhóm em gửi phần ghi chép để bạn tự học lại, không làm bài hộ. Em mong lớp duy trì góc chia sẻ học liệu và nói lời cảm ơn.

Đổi vai để mỗi người được nói và nghe. Nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Tân ngồi viết và nhớ lúc mình từng bị muộn học, được cô quan tâm, khuyến khích thay vì chỉ trách phạt. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Lời biết ơn chân thành được tạo nên từ sự thấu hiểu và những việc thật. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • thiên thanh

    màu xanh sáng của bầu trời

Ghi nhớ

Lời biết ơn chân thành được tạo nên từ sự thấu hiểu và những việc thật.

Dễ nhầm

  • Quà đắt tiền quan trọng hơn điều học trò muốn nói. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Các bạn trong lớp chuẩn bị những lá thư tặng cô trong ngày tổng kết. Tân ngồi viết và nhớ lúc mình từng bị muộn học, được cô quan tâm, khuyến khích thay vì chỉ trách phạt. Bạn nhận ra sự tiến bộ của mình gắn với niềm tin cô dành cho học trò. Hôm sau, Tân bỏ thư vào chiếc hộp màu thiên thanh cùng thư của các bạn. Món quà không nằm ở giá trị vật chất mà ở lời biết ơn chân thật và những cố gắng được kể lại.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Hộp quà màu thiên thanh (Nguyễn Thu Hằng) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Ai viết lá thư nhớ lại sự quan tâm của cô?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “màu xanh sáng của bầu trời”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “thiên thanh” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Lập dàn ý cho bài văn tả người. Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất. Chỉ viết dàn ý có phân cấp và ít nhất 6 chi tiết.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói và nghe: Nét đẹp học đường. Nghe bài nói mẫu đính kèm, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Sau đó chuẩn bị và trình bày bài nói riêng trong 1–2 phút, đổi vai để hỏi đáp với bạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay