Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 7. Vẻ đẹp cuộc sống

Bài 5. Giỏ hoa tháng Năm

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Giỏ hoa tháng Năm.
  • Thực hiện luyện từ và câu: cách nối các vế câu ghép (tiếp theo).
  • Thực hiện viết đoạn văn tả người.

Bài giảng

Đọc: Giỏ hoa tháng Năm

Trong ngày lễ tháng Năm, trẻ em thường bí mật tặng giỏ hoa cho người quen. Người kể là Xu-di, đang giận Pam vì Pam có thêm bạn, cảm thấy mình bị bỏ rơi nên không muốn tặng hoa. Mẹ giúp em hiểu mỗi người có thể có nhiều tình bạn mà vẫn quý nhau. Suy nghĩ thay đổi, em chọn hoa màu vàng Pam thích rồi nhờ chị mang tới nhà bạn. Việc tặng hoa đánh dấu sự chuyển biến từ muốn giữ bạn cho riêng mình tới biết tôn trọng và chia sẻ.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Giỏ hoa tháng Năm (Theo Minh Hương) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Tình bạn bền đẹp cần tôn trọng, chia sẻ và vượt qua sự ích kỉ.

Chi tiết cần chú ý: Người kể từng giận người bạn tên gì? — Pam. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: tủi thân nghĩa là buồn vì cảm thấy mình bị thiệt thòi hoặc ít được quan tâm. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Luyện từ và câu: Cách nối các vế câu ghép (tiếp theo)

Các vế câu ghép có thể nối trực tiếp bằng dấu câu, bằng kết từ hoặc cặp kết từ. Quan hệ ý nghĩa quyết định lựa chọn: vì... nên...; nếu... thì...; tuy... nhưng... . Phải giữ mỗi vế đủ ý và tránh nối những điều không có quan hệ.

Ví dụ phân tích: “Nếu em chuẩn bị sớm thì em sẽ chủ động hơn” nêu điều kiện và kết quả. Có thể đổi trật tự một số câu nhưng phải điều chỉnh kết từ để vẫn tự nhiên.

Viết: Viết đoạn văn tả người

Từ ý đã chọn, viết bản hoàn chỉnh. Mỗi đoạn giữ một ý chính, dùng chi tiết làm rõ. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu quá dài, ý lặp và chỗ thiếu liên kết. Sửa theo thứ tự nội dung trước, từ và dấu câu sau.

Quan sát nét ngoại hình nổi bật cùng lời nói, động tác trong một hoạt động. Chọn chi tiết bộc lộ tính cách, tránh liệt kê chiều cao, tóc, mắt thiếu liên kết. Mở bài giới thiệu quan hệ; thân bài tả diện mạo và việc làm; kết bài nêu tình cảm. Tôn trọng người được tả, không chế giễu ngoại hình.

Bài mẫu nguyên bản:

Bác Tư là người chăm vườn của trường em. Buổi sáng, bác thường đến trước khi tiếng trống vang. Dáng bác hơi gầy, chiếc mũ vải đã nhạt màu che mái tóc hoa râm. Em nhớ nhất đôi bàn tay rám nắng cầm kéo rất chắc nhưng chạm vào lá thì nhẹ. Bác cúi xuống xem từng gốc rồi mới tưới, không vội đổ nước thật nhiều. Thấy chúng em đứng nhìn, bác mỉm cười chỉ cách nhận ra cây đang thiếu nước. Giọng bác chậm, ấm và dễ hiểu. Nhờ bác, bồn hoa trước lớp tươi hơn, còn chúng em học được cách kiên nhẫn với một việc nhỏ.

Thực hành: Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Người kể là Xu-di, đang giận Pam vì Pam có thêm bạn, cảm thấy mình bị bỏ rơi nên không muốn tặng hoa. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Tình bạn bền đẹp cần tôn trọng, chia sẻ và vượt qua sự ích kỉ. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • tủi thân

    buồn vì cảm thấy mình bị thiệt thòi hoặc ít được quan tâm

Ghi nhớ

Tình bạn bền đẹp cần tôn trọng, chia sẻ và vượt qua sự ích kỉ.

Dễ nhầm

  • Bạn thân chỉ được phép chơi với một người. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Trong ngày lễ tháng Năm, trẻ em thường bí mật tặng giỏ hoa cho người quen. Người kể là Xu-di, đang giận Pam vì Pam có thêm bạn, cảm thấy mình bị bỏ rơi nên không muốn tặng hoa. Mẹ giúp em hiểu mỗi người có thể có nhiều tình bạn mà vẫn quý nhau. Suy nghĩ thay đổi, em chọn hoa màu vàng Pam thích rồi nhờ chị mang tới nhà bạn. Việc tặng hoa đánh dấu sự chuyển biến từ muốn giữ bạn cho riêng mình tới biết tôn trọng và chia sẻ.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Giỏ hoa tháng Năm (Theo Minh Hương) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Người kể từng giận người bạn tên gì?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    trời mưa lớn trận đấu được hoãn.

  7. Câu 6Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Nếu em tập đều thì em sẽ tiến bộ.” Hai vế có quan hệ gì?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết đoạn văn tả người. Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Đọc rõ bản tóm tắt cho một người nghe. Người nghe hỏi: “Người kể từng giận người bạn tên gì?”. Trả lời bằng câu đủ ý rồi nhắc lại thông điệp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay