NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 4. Trên con đường học tập

Bài 24. Tinh thần học tập của nhà Phi-lít

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Tinh thần học tập của nhà Phi-lít.
  • Thực hiện đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện.
  • Thực hiện nói và nghe: lợi ích của tự học.

Bài giảng

Đọc: Tinh thần học tập của nhà Phi-lít

Phi-lít lớn lên trong gia đình coi trọng việc học mỗi ngày. Người cha yêu cầu các thành viên chia sẻ điều mới biết được và cùng tìm hiểu nếu còn thắc mắc. Vì vậy, kiến thức không chỉ nằm trong sách mà còn đến từ trò chuyện, tin tức và quan sát. Gia đình lắng nghe nhau, sử dụng công cụ như bản đồ để làm rõ thông tin. Cách học ấy tạo động lực và biến bữa sinh hoạt gia đình thành cơ hội khám phá chung.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Tinh thần học tập của nhà Phi-lít (Theo Trương Cần) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Một môi trường ham học và biết chia sẻ giúp mỗi người tiến bộ.

Chi tiết cần chú ý: Ai khởi xướng thói quen chia sẻ điều mới học trong gia đình? — người cha. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: nghiền ngẫm nghĩa là suy nghĩ kĩ và lâu để hiểu sâu. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện

Đổi bài với bạn, đánh dấu ba nhóm: đủ ý và đúng mục đích; mạch sắp xếp; dùng từ, câu và chính tả. Ghi một điểm tốt cụ thể và một đề nghị sửa. Viết lại đoạn đã sửa, giải thích vì sao cách mới rõ hơn; không chỉ chép bài lần hai.

Nêu câu chuyện, cảm xúc nổi bật và chi tiết khơi cảm xúc. Giải thích vì sao chi tiết ấy tác động tới mình, liên hệ vừa đủ. Các từ xúc động, vui, buồn cần gắn với bằng chứng, không xếp thành một danh sách. Đoạn có mở ý, triển khai và khép ý rõ.

Bài mẫu nguyên bản:

Câu chuyện tự sáng tác về nhóm kiến chuyển hạt trước cơn mưa khiến em thấy ấm áp. Em thích nhất lúc một bạn đang muốn chơi vẫn dừng lại để lắng nghe lời giải thích. Chi tiết ấy cho thấy hợp tác bắt đầu từ việc coi trọng ý kiến của nhau. Em cũng từng được bạn nhắc kiểm tra đồ trước một chuyến đi, nên hiểu niềm vui khi cả nhóm cùng sẵn sàng. Câu chuyện không có phép lạ, nhưng việc nhỏ và sự đồng lòng đã tạo kết quả tốt. Em muốn tập lắng nghe nhiều hơn trước khi phản đối.

Thực hành: Viết đoạn thể hiện cảm xúc về một câu chuyện; nêu rõ chi tiết và lí do của cảm xúc.

Nói và nghe: Lợi ích của tự học

Chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu/đề xuất, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nói 1–2 phút, nhìn người nghe, không đọc cả bản viết. Người nghe ghi hai từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu để làm rõ. Nếu khác ý, dùng “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình nghĩ… vì…”.

Bài nói mẫu: Tự học giúp em biết đặt câu hỏi và chủ động tìm hiểu điều chưa rõ. Em thường đọc lại bài, viết một câu hỏi rồi thử tự giải trước khi nhờ giúp. Nếu tra mạng, em đối chiếu nguồn và không chia sẻ thông tin riêng. Tự học không có nghĩa là không được hỏi ai.

Đổi vai để mỗi người được nói và nghe. Nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Người cha yêu cầu các thành viên chia sẻ điều mới biết được và cùng tìm hiểu nếu còn thắc mắc. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Một môi trường ham học và biết chia sẻ giúp mỗi người tiến bộ. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • nghiền ngẫm

    suy nghĩ kĩ và lâu để hiểu sâu

Ghi nhớ

Một môi trường ham học và biết chia sẻ giúp mỗi người tiến bộ.

Dễ nhầm

  • Mỗi người nên giữ điều học được, không chia sẻ. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Phi-lít lớn lên trong gia đình coi trọng việc học mỗi ngày. Người cha yêu cầu các thành viên chia sẻ điều mới biết được và cùng tìm hiểu nếu còn thắc mắc. Vì vậy, kiến thức không chỉ nằm trong sách mà còn đến từ trò chuyện, tin tức và quan sát. Gia đình lắng nghe nhau, sử dụng công cụ như bản đồ để làm rõ thông tin. Cách học ấy tạo động lực và biến bữa sinh hoạt gia đình thành cơ hội khám phá chung.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Tinh thần học tập của nhà Phi-lít (Theo Trương Cần) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Ai khởi xướng thói quen chia sẻ điều mới học trong gia đình?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “suy nghĩ kĩ và lâu để hiểu sâu”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “nghiền ngẫm” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện. Viết đoạn thể hiện cảm xúc về một câu chuyện; nêu rõ chi tiết và lí do của cảm xúc. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói và nghe: Lợi ích của tự học. Nghe bài nói mẫu đính kèm, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Sau đó chuẩn bị và trình bày bài nói riêng trong 1–2 phút, đổi vai để hỏi đáp với bạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay