NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 4. Trên con đường học tập

Bài 23. Giới thiệu sách Dế Mèn phiêu lưu kí

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Giới thiệu sách Dế Mèn phiêu lưu kí.
  • Thực hiện luyện từ và câu: luyện tập về dấu gạch ngang.
  • Thực hiện viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện.

Bài giảng

Đọc: Giới thiệu sách Dế Mèn phiêu lưu kí

Bài giới thiệu nêu cuốn Dế Mèn phiêu lưu kí của Tô Hoài, hành trình của nhân vật Dế Mèn cùng thế giới côn trùng sống động. Dế Mèn phải học từ sự bồng bột để trưởng thành qua những lần gặp gỡ và thử thách. Một lời giới thiệu sách có ích cần cho biết tên sách, tác giả, nội dung nổi bật và lí do nên đọc, nhưng không kể hết mọi diễn biến. Người giới thiệu dùng chi tiết tiêu biểu để khơi sự tò mò và tình yêu sách.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Giới thiệu sách Dế Mèn phiêu lưu kí (Huy Quang) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Giới thiệu đúng thông tin và nêu sức hấp dẫn giúp người khác chọn sách.

Chi tiết cần chú ý: Tác giả cuốn sách được giới thiệu là ai? — Tô Hoài. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: phiêu lưu nghĩa là đi nhiều nơi, gặp những điều mới mẻ và thử thách. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Luyện từ và câu: Luyện tập về dấu gạch ngang

Dấu gạch ngang có thể đánh dấu lời nói trực tiếp ở đầu dòng, đánh dấu các ý liệt kê hoặc phần chú thích. Cần xét vị trí và cấu trúc câu để biết tác dụng. Dấu gạch nối trong một số tên phiên âm không có cùng chức năng với dấu gạch ngang của lời thoại.

Ví dụ phân tích: “– Cháu chào bác ạ!”: dấu gạch ngang đầu dòng báo đây là lời nhân vật. “Mai – lớp trưởng – đang trình bày”: hai dấu bao phần chú thích.

Viết: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện

Từ ý đã chọn, viết bản hoàn chỉnh. Mỗi đoạn giữ một ý chính, dùng chi tiết làm rõ. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu quá dài, ý lặp và chỗ thiếu liên kết. Sửa theo thứ tự nội dung trước, từ và dấu câu sau.

Nêu câu chuyện, cảm xúc nổi bật và chi tiết khơi cảm xúc. Giải thích vì sao chi tiết ấy tác động tới mình, liên hệ vừa đủ. Các từ xúc động, vui, buồn cần gắn với bằng chứng, không xếp thành một danh sách. Đoạn có mở ý, triển khai và khép ý rõ.

Bài mẫu nguyên bản:

Câu chuyện tự sáng tác về nhóm kiến chuyển hạt trước cơn mưa khiến em thấy ấm áp. Em thích nhất lúc một bạn đang muốn chơi vẫn dừng lại để lắng nghe lời giải thích. Chi tiết ấy cho thấy hợp tác bắt đầu từ việc coi trọng ý kiến của nhau. Em cũng từng được bạn nhắc kiểm tra đồ trước một chuyến đi, nên hiểu niềm vui khi cả nhóm cùng sẵn sàng. Câu chuyện không có phép lạ, nhưng việc nhỏ và sự đồng lòng đã tạo kết quả tốt. Em muốn tập lắng nghe nhiều hơn trước khi phản đối.

Thực hành: Viết đoạn thể hiện cảm xúc về một câu chuyện; nêu rõ chi tiết và lí do của cảm xúc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Dế Mèn phải học từ sự bồng bột để trưởng thành qua những lần gặp gỡ và thử thách. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Giới thiệu đúng thông tin và nêu sức hấp dẫn giúp người khác chọn sách. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • phiêu lưu

    đi nhiều nơi, gặp những điều mới mẻ và thử thách

Ghi nhớ

Giới thiệu đúng thông tin và nêu sức hấp dẫn giúp người khác chọn sách.

Dễ nhầm

  • Giới thiệu sách phải kể hết kết thúc và mọi chương. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bài giới thiệu nêu cuốn Dế Mèn phiêu lưu kí của Tô Hoài, hành trình của nhân vật Dế Mèn cùng thế giới côn trùng sống động. Dế Mèn phải học từ sự bồng bột để trưởng thành qua những lần gặp gỡ và thử thách. Một lời giới thiệu sách có ích cần cho biết tên sách, tác giả, nội dung nổi bật và lí do nên đọc, nhưng không kể hết mọi diễn biến. Người giới thiệu dùng chi tiết tiêu biểu để khơi sự tò mò và tình yêu sách.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Giới thiệu sách Dế Mèn phiêu lưu kí (Huy Quang) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Tác giả cuốn sách được giới thiệu là ai?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong “– Tớ sẽ giúp cậu!”, dấu gạch ngang có tác dụng gì?

  7. Câu 6Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong “Lan – người bạn cùng bàn – rất kiên nhẫn”, phần giữa hai dấu dùng để làm gì?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện. Viết đoạn thể hiện cảm xúc về một câu chuyện; nêu rõ chi tiết và lí do của cảm xúc. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Đọc rõ bản tóm tắt cho một người nghe. Người nghe hỏi: “Tác giả cuốn sách được giới thiệu là ai?”. Trả lời bằng câu đủ ý rồi nhắc lại thông điệp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay