NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 4. Trên con đường học tập

Bài 22. Từ những câu chuyện ấu thơ

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Từ những câu chuyện ấu thơ.
  • Thực hiện tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện.
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Từ những câu chuyện ấu thơ

Người kể nhớ những câu chuyện đầu đời được nghe từ người thân. Sự tò mò khiến em muốn học chữ rồi tự tìm đọc ngày càng nhiều sách. Qua nhân vật và tình huống, em trải qua những vui buồn mà ngoài đời còn chưa gặp. Các trang sách mở rộng trí tưởng tượng và giúp tình cảm trưởng thành. Hồi ức cá nhân của Nguyễn Nhật Ánh nhấn mạnh mối nối giữa nghe kể chuyện, tự đọc và hình thành một đời sống tinh thần phong phú.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Từ những câu chuyện ấu thơ (Nguyễn Nhật Ánh) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Những câu chuyện nuôi lớn trí tưởng tượng và khả năng đồng cảm.

Chi tiết cần chú ý: Mong muốn tự khám phá truyện thúc đẩy em học điều gì? — học chữ. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: bồi đắp nghĩa là làm cho thêm phong phú, vững bền theo thời gian. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện

Ghi tự do các ý trả lời ai/cái gì, sự việc nào, chi tiết nào quan trọng, cảm xúc và lí do. Sau đó chọn những ý phục vụ đúng mục đích, gạch bỏ điều lạc đề và xếp thành mạch.

Nêu câu chuyện, cảm xúc nổi bật và chi tiết khơi cảm xúc. Giải thích vì sao chi tiết ấy tác động tới mình, liên hệ vừa đủ. Các từ xúc động, vui, buồn cần gắn với bằng chứng, không xếp thành một danh sách. Đoạn có mở ý, triển khai và khép ý rõ.

Bài mẫu nguyên bản:

Câu chuyện tự sáng tác về nhóm kiến chuyển hạt trước cơn mưa khiến em thấy ấm áp. Em thích nhất lúc một bạn đang muốn chơi vẫn dừng lại để lắng nghe lời giải thích. Chi tiết ấy cho thấy hợp tác bắt đầu từ việc coi trọng ý kiến của nhau. Em cũng từng được bạn nhắc kiểm tra đồ trước một chuyến đi, nên hiểu niềm vui khi cả nhóm cùng sẵn sàng. Câu chuyện không có phép lạ, nhưng việc nhỏ và sự đồng lòng đã tạo kết quả tốt. Em muốn tập lắng nghe nhiều hơn trước khi phản đối.

Thực hành: Viết đoạn thể hiện cảm xúc về một câu chuyện; nêu rõ chi tiết và lí do của cảm xúc.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Trên con đường học tập trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Sự tò mò khiến em muốn học chữ rồi tự tìm đọc ngày càng nhiều sách. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Những câu chuyện nuôi lớn trí tưởng tượng và khả năng đồng cảm. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • bồi đắp

    làm cho thêm phong phú, vững bền theo thời gian

Ghi nhớ

Những câu chuyện nuôi lớn trí tưởng tượng và khả năng đồng cảm.

Dễ nhầm

  • Trẻ chỉ nên đọc việc đã trải qua ngoài đời. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Người kể nhớ những câu chuyện đầu đời được nghe từ người thân. Sự tò mò khiến em muốn học chữ rồi tự tìm đọc ngày càng nhiều sách. Qua nhân vật và tình huống, em trải qua những vui buồn mà ngoài đời còn chưa gặp. Các trang sách mở rộng trí tưởng tượng và giúp tình cảm trưởng thành. Hồi ức cá nhân của Nguyễn Nhật Ánh nhấn mạnh mối nối giữa nghe kể chuyện, tự đọc và hình thành một đời sống tinh thần phong phú.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Từ những câu chuyện ấu thơ (Nguyễn Nhật Ánh) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Mong muốn tự khám phá truyện thúc đẩy em học điều gì?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “làm cho thêm phong phú, vững bền theo thời gian”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “bồi đắp” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện. Viết đoạn thể hiện cảm xúc về một câu chuyện; nêu rõ chi tiết và lí do của cảm xúc. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Từ những câu chuyện ấu thơ”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay