Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 5. Chắp cánh ước mơ

Bài 32. Anh Ba

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Anh Ba”.
  • Thực hành Viết thư.
  • Thực hành Đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Anh Ba

Lời tóm tắt mới của bài “Anh Ba” — tác giả/nguồn: Trần Dân Tiên. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Anh Ba ở Sài Gòn muốn ra nước ngoài tìm hiểu cách các nước làm việc, để sau trở về giúp đồng bào. Anh rủ người bạn tên Lê cùng đi. Người bạn lo không đủ tiền, anh chỉ đôi bàn tay và tin có thể lao động để sống, trang trải chuyến đi. Anh Lê ban đầu đồng ý rồi không dám theo vì cuộc đi nhiều mạo hiểm. Người thanh niên ấy về sau được biết là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Câu chuyện làm nổi bật lòng yêu nước, ý chí và tinh thần tự lực.

Minh họa chủ điểm Chắp cánh ước mơ

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Đôi bàn tay là hình ảnh cụ thể cho khả năng lao động, tự làm để vượt thiếu thốn. Không hiểu là tiền tự xuất hiện; niềm tin gắn với hành động và mục đích giúp dân.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Anh Ba muốn tìm hiểu thế giới để giúp đồng bào.
  2. Anh rủ bạn và nêu cách tự lao động trang trải.
  3. Anh vẫn đi dù người bạn không theo.

Viết thư

Thư có phần đầu ghi địa điểm, ngày và lời chào; phần chính thăm hỏi, kể hoặc trao đổi điều cần nói; phần cuối có lời chúc, hẹn và tên người gửi. Lời xưng hô tùy người nhận, nhất quán trong thư. Hỏi han có sự quan tâm thật, không chỉ kể về mình. Bản luyện tập công khai không ghi địa chỉ, điện thoại thật.

**Trọng tâm tiết này:**Viết từ dàn ý, giữ mỗi đoạn một ý chính. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu chưa rõ; tự kiểm tra đủ yêu cầu, liên kết, chữ hoa và dấu câu. Nhờ bạn chỉ một chỗ hiểu rõ nhất, một chỗ cần hỏi lại.

Bài mẫu tự soạn:
Hà Nội, ngày 10 tháng 12 năm 2026
Bà kính yêu!
Dạo này chân bà còn đau không ạ? Cháu mong bà nhớ tập nhẹ theo lời bác sĩ. Tuần qua, cháu cùng lớp làm một góc đọc nhỏ. Cháu phụ xếp sách và viết thẻ mượn. Khi tìm thấy cuốn truyện bà từng kể, cháu nhớ bà nhiều lắm. Nghỉ hè, cháu mong được về đọc cho bà nghe. Cháu chúc bà luôn khỏe.
Cháu của bà,
Lan.

Đọc mở rộng

Đúng yêu cầu phần in sách: đọc câu chuyện về mơ ước. Dùng bài mới dưới đây để tự luyện ngay; sau đó tìm thêm một văn bản cùng thể loại trong sách/thư viện hoặc nguồn người lớn chọn.

Góc sách của Vy

Vy mơ sau này làm người giới thiệu sách. Em tưởng công việc ấy chỉ cần nhớ thật nhiều nhan đề. Cô thư viện hỏi Vy có biết các bạn đang muốn đọc gì không. Vy bắt đầu đặt một hộp câu hỏi nhỏ: bạn thích truyện phiêu lưu hay sách về cây, muốn đọc dài hay ngắn? Mỗi tuần, em chọn hai cuốn, ghi một lời giới thiệu không tiết lộ hết kết thúc. Có cuốn được mượn ít, Vy hỏi lại lí do rồi đổi cách trình bày. Ước mơ còn xa, nhưng em đã học biết lắng nghe người đọc hôm nay.

(Ngữ liệu mới do nhóm biên soạn sáng tác/tổng hợp, không phải văn bản chép từ SGK.)

Ghi phiếu: tên, tác giả/nguồn, ngày đọc; Nhân vật; mơ ước; việc thực hiện; ý nghĩa và cảm nghĩ. Ghi chi tiết bằng lời riêng. Nói cho bạn một điều thú vị/xúc động và trả lời một câu hỏi; mang phiếu chia sẻ với người thân. Không chép toàn văn tác phẩm hiện đại vào phiếu.

Mẫu phiếu có nội dung cụ thể: Phiếu mẫu minh họa (ngày giả định: 6 tháng 9 năm 2026). Tên bài: Góc sách của Vy. Tác giả: nhóm biên soạn; ngữ liệu mới trong học liệu này. Thể loại: truyện về mơ ước. Nhân vật: Vy. Mơ ước: làm người giới thiệu sách. Việc thực hiện: hỏi nhu cầu bạn đọc; chọn hai cuốn mỗi tuần; giới thiệu mà không tiết lộ hết kết thúc; hỏi lại khi ít bạn mượn. Thay đổi nhận thức: không chỉ nhớ nhan đề, cần lắng nghe người đọc. Cảm nghĩ: em thích cách Vy biến ước mơ xa thành những việc nhỏ làm được ngay. Mức yêu thích của người ghi mẫu: 4/5, vì bài có chi tiết rõ để trao đổi. Ngày và mức yêu thích của em cần ghi theo lần đọc, cảm nhận thật.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết thư thăm hỏi một người em quý mến, có kể một việc và lời chúc phù hợp.

    Xem lời giải

    Hà Nội, ngày 10 tháng 12 năm 2026
    Bà kính yêu!
    Dạo này chân bà còn đau không ạ? Cháu mong bà nhớ tập nhẹ theo lời bác sĩ. Tuần qua, cháu cùng lớp làm một góc đọc nhỏ. Cháu phụ xếp sách và viết thẻ mượn. Khi tìm thấy cuốn truyện bà từng kể, cháu nhớ bà nhiều lắm. Nghỉ hè, cháu mong được về đọc cho bà nghe. Cháu chúc bà luôn khỏe.
    Cháu của bà,
    Lan.

Từ vựng

  • đồng bào

    những người cùng một dân tộc, đất nước

  • tự lực

    dựa vào công sức, năng lực của chính mình

  • nhiệt huyết

    sự hăng hái và quyết tâm mạnh

Ghi nhớ

Đôi bàn tay là hình ảnh cụ thể cho khả năng lao động, tự làm để vượt thiếu thốn. Không hiểu là tiền tự xuất hiện; niềm tin gắn với hành động và mục đích giúp dân.

Viết: Thư có phần đầu ghi địa điểm, ngày và lời chào; phần chính thăm hỏi, kể hoặc trao đổi điều cần nói; phần cuối có lời chúc, hẹn và tên người gửi. Lời xưng hô tùy người nhận, nhất quán trong thư. Hỏi han có sự quan tâm thật, không chỉ kể về mình. Bản luyện tập công khai không ghi địa chỉ, điện thoại thật.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Anh Ba” — tác giả/nguồn: Trần Dân Tiên. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Anh Ba ở Sài Gòn muốn ra nước ngoài tìm hiểu cách các nước làm việc, để sau trở về giúp đồng bào. Anh rủ người bạn tên Lê cùng đi. Người bạn lo không đủ tiền, anh chỉ đôi bàn tay và tin có thể lao động để sống, trang trải chuyến đi. Anh Lê ban đầu đồng ý rồi không dám theo vì cuộc đi nhiều mạo hiểm. Người thanh niên ấy về sau được biết là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Câu chuyện làm nổi bật lòng yêu nước, ý chí và tinh thần tự lực.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Anh Ba dự định lấy gì để sống và đi?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Mục đích chuyến đi chỉ là du lịch cho vui.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Anh rủ bạn và nêu cách tự lao động trang trải.
    2. 2Anh vẫn đi dù người bạn không theo.
    3. 3Anh Ba muốn tìm hiểu thế giới để giúp đồng bào.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ bài đọc, dùng ít nhất một chi tiết trong lời tóm tắt để giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phần nào thể hiện sự quan tâm đến người nhận?

    Bài mẫu:
    Hà Nội, ngày 10 tháng 12 năm 2026
    Bà kính yêu!
    Dạo này chân bà còn đau không ạ? Cháu mong bà nhớ tập nhẹ theo lời bác sĩ. Tuần qua, cháu cùng lớp làm một góc đọc nhỏ. Cháu phụ xếp sách và viết thẻ mượn. Khi tìm thấy cuốn truyện bà từng kể, cháu nhớ bà nhiều lắm. Nghỉ hè, cháu mong được về đọc cho bà nghe. Cháu chúc bà luôn khỏe.
    Cháu của bà,
    Lan.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết thư thăm hỏi một người em quý mến, có kể một việc và lời chúc phù hợp.

    Yêu cầu thể loại: Thư có phần đầu ghi địa điểm, ngày và lời chào; phần chính thăm hỏi, kể hoặc trao đổi điều cần nói; phần cuối có lời chúc, hẹn và tên người gửi. Lời xưng hô tùy người nhận, nhất quán trong thư. Hỏi han có sự quan tâm thật, không chỉ kể về mình. Bản luyện tập công khai không ghi địa chỉ, điện thoại thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc ngữ liệu mới rồi lập phiếu, trình bày hoặc trao đổi với bạn.

    Góc sách của Vy

    Vy mơ sau này làm người giới thiệu sách. Em tưởng công việc ấy chỉ cần nhớ thật nhiều nhan đề. Cô thư viện hỏi Vy có biết các bạn đang muốn đọc gì không. Vy bắt đầu đặt một hộp câu hỏi nhỏ: bạn thích truyện phiêu lưu hay sách về cây, muốn đọc dài hay ngắn? Mỗi tuần, em chọn hai cuốn, ghi một lời giới thiệu không tiết lộ hết kết thúc. Có cuốn được mượn ít, Vy hỏi lại lí do rồi đổi cách trình bày. Ước mơ còn xa, nhưng em đã học biết lắng nghe người đọc hôm nay.

    (Ngữ liệu mới do nhóm biên soạn sáng tác/tổng hợp, không phải văn bản chép từ SGK.)

    Phiếu ghi tên/tác giả, ngày đọc, chi tiết có căn cứ và: Nhân vật; mơ ước; việc thực hiện; ý nghĩa và cảm nghĩ. Cuối phiếu thêm một câu hỏi muốn tìm hiểu; đánh giá mức thích theo cảm nhận thật. Nếu có điều kiện, chọn thêm một văn bản đúng thể loại để luyện cùng mẫu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay