Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 5. Chắp cánh ước mơ

Bài 25. Bay cùng ước mơ

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Bay cùng ước mơ”.
  • Thực hành Luyện từ và câu: Luyện tập về tính từ.
  • Thực hành Tìm hiểu cách viết bài văn miêu tả con vật.

Bài giảng

Đọc: Bay cùng ước mơ

Lời tóm tắt mới của bài “Bay cùng ước mơ” — tác giả/nguồn: Văn Thành Lê. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Sau khi chơi trên đồi, một nhóm bạn nằm ngắm làng và bầu trời. Cảnh rộng gợi các em nói về tương lai. Mỗi bạn mong làm một nghề: cô giáo, bộ đội, y tá, lái xe, phi công. Nghe ý tưởng của nhau, các bạn còn thay đổi lựa chọn, rồi nghĩ tới tàu vũ trụ hoặc hội họa. Đêm đến, người kể mơ những mong ước thành bóng nhiều màu đưa cả nhóm lên cao. Ước mơ tuổi nhỏ vừa hồn nhiên, vừa thể hiện tình cảm và trí tưởng tượng.

Minh họa chủ điểm Chắp cánh ước mơ

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Phân biệt cuộc trò chuyện ban ngày với giấc mơ ban đêm. Các bạn đổi ước mơ không có nghĩa mọi nghề đều dễ làm ngay; trẻ đang khám phá khả năng và sở thích.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Các bạn chơi rồi ngắm làng và trời.
  2. Nhóm trao đổi, thay đổi ước mơ.
  3. Người kể mơ thấy những quả bóng ước mơ.

Luyện từ và câu: Luyện tập về tính từ

Tính từ chỉ đặc điểm về màu sắc, hình dáng, kích thước, tính chất. Ví dụ: xanh, tròn, cao, chăm chỉ. Trong “Bông hoa trắng tỏa hương dịu”, trắng và dịu nêu đặc điểm. Có thể kết hợp với rất, hơi, quá hoặc dùng những từ như đỏ thắm, trắng tinh để làm rõ mức độ. Tuy nhiên, tránh lạm dụng rất với từ vốn đã chỉ mức cao như trắng tinh; chọn từ sát đối tượng.

Tìm hiểu cách viết bài văn miêu tả con vật

Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

**Trọng tâm tiết này:**Đọc bài mẫu theo ba câu hỏi: người viết muốn làm gì? Thông tin sắp theo cách nào? Chi tiết nào làm rõ mục đích? Dùng bút đánh dấu phần mở, chính, kết hoặc các mục thông tin. Sau đó thử viết một phần bằng lời riêng.

Bài mẫu tự soạn:
Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ.

Lông chú mềm, phần ngực có một mảng trắng nhỏ. Hai tai lúc nào cũng hướng về tiếng động, đôi mắt tròn sáng trong bóng râm. Mơ bước rất nhẹ trên hiên rồi cuộn mình cạnh chân bà. Khi nghe tiếng mở hộp thức ăn, chú ngẩng đầu, kêu khẽ. Em thích ngắm Mơ và luôn nhắc mình không kéo đuôi chú.

Em mong chú khỏe mạnh để tiếp tục làm bạn với bà.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích bài mẫu: chỉ ra mục đích, hai chi tiết phù hợp và một điều có thể áp dụng vào bài em.

    Xem lời giải

    Mẫu tả mèo Mơ bằng hình dáng và hoạt động, không kể một cuộc phiêu lưu. Mảng lông trắng ở ngực và bước đi nhẹ trên hiên là hai chi tiết cụ thể. Mở bài giới thiệu Mơ ở nhà bà; thân bài tả ngoại hình rồi hoạt động; kết bài nêu tình cảm và cách đối xử dịu dàng. Có thể học cách chọn nét quan sát được, tránh liệt kê “có đầu, có chân”.

Từ vựng

  • khát vọng

    mong muốn mạnh mẽ về điều tốt đẹp

  • hồn nhiên

    tự nhiên, trong sáng

  • tưởng tượng

    tạo hình ảnh, ý nghĩ về điều chưa có trước mắt

Ghi nhớ

Phân biệt cuộc trò chuyện ban ngày với giấc mơ ban đêm. Các bạn đổi ước mơ không có nghĩa mọi nghề đều dễ làm ngay; trẻ đang khám phá khả năng và sở thích.

Viết: Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Bay cùng ước mơ” — tác giả/nguồn: Văn Thành Lê. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Sau khi chơi trên đồi, một nhóm bạn nằm ngắm làng và bầu trời. Cảnh rộng gợi các em nói về tương lai. Mỗi bạn mong làm một nghề: cô giáo, bộ đội, y tá, lái xe, phi công. Nghe ý tưởng của nhau, các bạn còn thay đổi lựa chọn, rồi nghĩ tới tàu vũ trụ hoặc hội họa. Đêm đến, người kể mơ những mong ước thành bóng nhiều màu đưa cả nhóm lên cao. Ước mơ tuổi nhỏ vừa hồn nhiên, vừa thể hiện tình cảm và trí tưởng tượng.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Các bạn chia sẻ điều gì khi ngắm cảnh trên đồi?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Mọi bạn trong nhóm đều giữ cùng một ước mơ giống nhau.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Nhóm trao đổi, thay đổi ước mơ.
    2. 2Các bạn chơi rồi ngắm làng và trời.
    3. 3Người kể mơ thấy những quả bóng ước mơ.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Từ nào là tính từ trong “Chiếc lá xanh rung rinh”?

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chi tiết nào làm con mèo mẫu khác những con mèo khác?

    Bài mẫu:
    Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ.

    Lông chú mềm, phần ngực có một mảng trắng nhỏ. Hai tai lúc nào cũng hướng về tiếng động, đôi mắt tròn sáng trong bóng râm. Mơ bước rất nhẹ trên hiên rồi cuộn mình cạnh chân bà. Khi nghe tiếng mở hộp thức ăn, chú ngẩng đầu, kêu khẽ. Em thích ngắm Mơ và luôn nhắc mình không kéo đuôi chú.

    Em mong chú khỏe mạnh để tiếp tục làm bạn với bà.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích bài mẫu: chỉ ra mục đích, hai chi tiết phù hợp và một điều có thể áp dụng vào bài em.

    Yêu cầu thể loại: Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

    Bài mẫu tự soạn để phân tích:
    Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ.

    Lông chú mềm, phần ngực có một mảng trắng nhỏ. Hai tai lúc nào cũng hướng về tiếng động, đôi mắt tròn sáng trong bóng râm. Mơ bước rất nhẹ trên hiên rồi cuộn mình cạnh chân bà. Khi nghe tiếng mở hộp thức ăn, chú ngẩng đầu, kêu khẽ. Em thích ngắm Mơ và luôn nhắc mình không kéo đuôi chú.

    Em mong chú khỏe mạnh để tiếp tục làm bạn với bà.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc lời tóm tắt thành tiếng, người lớn nghe; tiếp đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay