Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 5. Chắp cánh ước mơ

Bài 28. Bốn mùa mơ ước

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Bốn mùa mơ ước”.
  • Thực hành Lập dàn ý cho bài văn miêu tả con vật.
  • Thực hành Đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Bốn mùa mơ ước

Lời tóm tắt mới của bài “Bốn mùa mơ ước” — tác giả/nguồn: Nguyễn Lam Thắng. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Bạn nhỏ ước mình hóa thành những điều có ích cho người và cảnh vật. Vào xuân, bạn muốn đem niềm vui như cánh én; ngày hạ, muốn như gió, mây, mưa làm dịu nắng; giữa đông, muốn như lửa đem hơi ấm. Các điều ước hướng tới cuộc sống ấm áp, tươi vui trên nhiều miền đất nước. Hành trình tưởng tượng không dừng ở một nơi, mà mở tới những đường xa và chân trời còn nhiều điều tốt đẹp cần thực hiện.

Minh họa chủ điểm Chắp cánh ước mơ

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Mỗi hình ảnh thiên nhiên gắn với một nhu cầu: niềm vui, dịu mát, ấm áp. Dù nhan đề nói bốn mùa, không nên tự thêm câu thơ về mùa chưa có trong phần đọc.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Bạn mơ đem vui, dịu mát qua hình ảnh thiên nhiên.
  2. Bạn mơ hơi ấm cho cuộc sống.
  3. Ước mơ mở theo những miền đất nước.

Lập dàn ý cho bài văn miêu tả con vật

Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

**Trọng tâm tiết này:**Chưa viết ngay thành bài dài. Ghi tên đối tượng/sự việc rồi xếp ý vào phần đầu, phần chính, phần kết. Mỗi ý lớn kèm một chi tiết thật; cắt ý trùng hoặc lạc đề. Dàn ý là bộ khung, không cần mọi câu hoàn chỉnh.

Bài mẫu tự soạn:
Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ. Lông chú mềm, phần ngực có một mảng trắng nhỏ. Hai tai lúc nào cũng hướng về tiếng động, đôi mắt tròn sáng trong bóng râm. Mơ bước rất nhẹ trên hiên rồi cuộn mình cạnh chân bà. Khi nghe tiếng mở hộp thức ăn, chú ngẩng đầu, kêu khẽ. Em thích ngắm Mơ và luôn nhắc mình không kéo đuôi chú. Em mong chú khỏe mạnh để tiếp tục làm bạn với bà.

Đọc mở rộng

Đúng yêu cầu phần in sách: đọc bài thơ về ước mơ. Dùng bài mới dưới đây để tự luyện ngay; sau đó tìm thêm một văn bản cùng thể loại trong sách/thư viện hoặc nguồn người lớn chọn.

Ước mơ cùng lớn

Em mơ làm nhịp cầu
Nối đôi bờ xa cách
Để bạn qua tới lớp
Không lấm bùn trang sách.

Em mơ làm vườn nhỏ
Cho ong về tìm hoa
Từ hôm nay chăm học
Ước mơ lớn cùng ta.

(Ngữ liệu mới do nhóm biên soạn sáng tác/tổng hợp, không phải văn bản chép từ SGK.)

Ghi phiếu: tên, tác giả/nguồn, ngày đọc; Ước mơ trong bài; hình ảnh nổi bật; cảm nghĩ; ước mơ riêng. Ghi chi tiết bằng lời riêng. Nói cho bạn một điều thú vị/xúc động và trả lời một câu hỏi; mang phiếu chia sẻ với người thân. Không chép toàn văn tác phẩm hiện đại vào phiếu.

Mẫu phiếu có nội dung cụ thể: Phiếu mẫu minh họa (ngày giả định: 6 tháng 9 năm 2026). Tên bài: Ước mơ cùng lớn. Tác giả: nhóm biên soạn; ngữ liệu mới trong học liệu này. Thể loại: bài thơ về ước mơ. Ước mơ: làm nhịp cầu giúp bạn tới lớp; làm vườn nhỏ đón ong. Hình ảnh thích: trang sách không lấm bùn vì gợi việc đi học thuận lợi. Cảm nghĩ: mơ ước hướng tới cả con người và thiên nhiên. Việc nối ước mơ với hiện tại: chăm học từ hôm nay. Ước mơ riêng trong phiếu mẫu: thiết kế một góc đọc có cây xanh; em sẽ ghi ước mơ thật của mình, không cần chọn giống mẫu. Mức yêu thích của người ghi mẫu: 4/5, vì bài có chi tiết rõ để trao đổi. Ngày và mức yêu thích của em cần ghi theo lần đọc, cảm nhận thật.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Lập dàn ý 3 phần cho yêu cầu sau: Tả một con vật em đã quan sát, ít nhất hai đặc điểm và một hoạt động, có tình cảm/cách chăm sóc.

    Xem lời giải

    Mở bài: giới thiệu mèo Mơ ở nhà bà. Thân bài: (1) Bao quát: mèo nhỏ, lông vàng mềm. (2) Nét riêng: ngực có mảng trắng, đuôi hơi cong, tai hướng theo tiếng động. (3) Hoạt động: bước nhẹ, cuộn mình cạnh bà, ngẩng đầu khi nghe mở thức ăn. Kết bài: quý Mơ, xin phép người lớn giúp thay nước và giữ nơi nằm sạch.

Từ vựng

  • ấm nồng

    có hơi ấm và tình cảm thân thiết

  • rộn rã

    âm thanh, không khí vui và náo nức

  • chân trời

    miền xa trong tầm nhìn hoặc tương lai rộng mở

Ghi nhớ

Mỗi hình ảnh thiên nhiên gắn với một nhu cầu: niềm vui, dịu mát, ấm áp. Dù nhan đề nói bốn mùa, không nên tự thêm câu thơ về mùa chưa có trong phần đọc.

Viết: Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Bốn mùa mơ ước” — tác giả/nguồn: Nguyễn Lam Thắng. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Bạn nhỏ ước mình hóa thành những điều có ích cho người và cảnh vật. Vào xuân, bạn muốn đem niềm vui như cánh én; ngày hạ, muốn như gió, mây, mưa làm dịu nắng; giữa đông, muốn như lửa đem hơi ấm. Các điều ước hướng tới cuộc sống ấm áp, tươi vui trên nhiều miền đất nước. Hành trình tưởng tượng không dừng ở một nơi, mà mở tới những đường xa và chân trời còn nhiều điều tốt đẹp cần thực hiện.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điểm chung của các điều ước là gì?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Ngọn lửa trong mơ gợi mong muốn đem hơi ấm mùa đông.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Bạn mơ hơi ấm cho cuộc sống.
    2. 2Ước mơ mở theo những miền đất nước.
    3. 3Bạn mơ đem vui, dịu mát qua hình ảnh thiên nhiên.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ bài đọc, dùng ít nhất một chi tiết trong lời tóm tắt để giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chi tiết nào làm con mèo mẫu khác những con mèo khác?

    Bài mẫu:
    Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ. Lông chú mềm, phần ngực có một mảng trắng nhỏ. Hai tai lúc nào cũng hướng về tiếng động, đôi mắt tròn sáng trong bóng râm. Mơ bước rất nhẹ trên hiên rồi cuộn mình cạnh chân bà. Khi nghe tiếng mở hộp thức ăn, chú ngẩng đầu, kêu khẽ. Em thích ngắm Mơ và luôn nhắc mình không kéo đuôi chú. Em mong chú khỏe mạnh để tiếp tục làm bạn với bà.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Lập dàn ý 3 phần cho yêu cầu sau: Tả một con vật em đã quan sát, ít nhất hai đặc điểm và một hoạt động, có tình cảm/cách chăm sóc.

    Yêu cầu thể loại: Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc ngữ liệu mới rồi lập phiếu, trình bày hoặc trao đổi với bạn.

    Ước mơ cùng lớn

    Em mơ làm nhịp cầu
    Nối đôi bờ xa cách
    Để bạn qua tới lớp
    Không lấm bùn trang sách.

    Em mơ làm vườn nhỏ
    Cho ong về tìm hoa
    Từ hôm nay chăm học
    Ước mơ lớn cùng ta.

    (Ngữ liệu mới do nhóm biên soạn sáng tác/tổng hợp, không phải văn bản chép từ SGK.)

    Phiếu ghi tên/tác giả, ngày đọc, chi tiết có căn cứ và: Ước mơ trong bài; hình ảnh nổi bật; cảm nghĩ; ước mơ riêng. Cuối phiếu thêm một câu hỏi muốn tìm hiểu; đánh giá mức thích theo cảm nhận thật. Nếu có điều kiện, chọn thêm một văn bản đúng thể loại để luyện cùng mẫu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay