Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 5. Chắp cánh ước mơ

Bài 26. Con trai người làm vườn

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Con trai người làm vườn”.
  • Thực hành Quan sát con vật.
  • Thực hành Nói và nghe: Ước mơ của em.

Bài giảng

Đọc: Con trai người làm vườn

Lời tóm tắt mới của bài “Con trai người làm vườn” — tác giả/nguồn: Lô Trân Trân; bản dịch SGK của Thiện Minh. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Con trai người làm vườn yêu biển qua sách báo và mong làm thuyền trưởng. Cha muốn con nối nghề nên ban đầu không hiểu lựa chọn ấy. Cậu vẫn tìm hiểu tàu thuyền, sau lớn lên làm thủy thủ. Trong một lần tàu gặp nguy hiểm, anh bình tĩnh phối hợp mọi người, vượt qua thử thách. Nhiều năm sau, anh trở về khi đã là thuyền trưởng. Cha thấy thành quả từ sự bền bỉ và công nhận ước mơ của con. Hai người xúc động vì tự hào và được thấu hiểu.

Minh họa chủ điểm Chắp cánh ước mơ

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Xung đột giữa mong muốn cha và con được giải bằng nỗ lực, khả năng và sự công nhận. Không cần coi nghề làm vườn thấp hơn; hai nghề đều đáng quý, con chỉ có hướng phù hợp riêng.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Cậu bé muốn theo nghề biển nhưng cha mong khác.
  2. Cậu học, làm thủy thủ và vượt thử thách.
  3. Khi con thành thuyền trưởng, cha hiểu và tự hào.

Quan sát con vật

Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

**Trọng tâm tiết này:**Dùng bảng Ai/cái gì? Ở đâu? Có chi tiết nào nổi bật? Em nghĩ/cảm thấy gì? Ghi ngắn, không chép thành câu mẫu có sẵn. Với sự vật thật, chỉ ghi điều đã quan sát an toàn; với truyện, đánh dấu chi tiết nằm trong văn bản và suy nghĩ riêng.

Bài mẫu tự soạn:
Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ. Lông chú mềm, phần ngực có một mảng trắng nhỏ. Hai tai lúc nào cũng hướng về tiếng động, đôi mắt tròn sáng trong bóng râm. Mơ bước rất nhẹ trên hiên rồi cuộn mình cạnh chân bà. Khi nghe tiếng mở hộp thức ăn, chú ngẩng đầu, kêu khẽ. Em thích ngắm Mơ và luôn nhắc mình không kéo đuôi chú. Em mong chú khỏe mạnh để tiếp tục làm bạn với bà.

Nói và nghe: Ước mơ của em

Nói về một ước mơ và hai việc cụ thể có thể làm bây giờ. Lắng nghe ước mơ khác mà không chế giễu hay ép bạn chọn nghề giống mình.

Bài nói mẫu tự soạn:
Em muốn trở thành người chăm sóc động vật. Bây giờ, em đọc sách phù hợp và học cách quan sát con vật từ xa. Em cũng giữ vệ sinh nơi thú nuôi của gia đình với sự hướng dẫn của người lớn.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Ghi ít nhất 4 ý cụ thể để chuẩn bị cho bài viết: Tả một con vật em đã quan sát, ít nhất hai đặc điểm và một hoạt động, có tình cảm/cách chăm sóc.

    Xem lời giải

    Phiếu quan sát mẫu (tình huống giả định): đối tượng: mèo Mơ ở hiên nhà bà; thời điểm: chiều Chủ nhật. Nhìn từ xa: lông vàng, mảng trắng nhỏ ở ngực, đuôi hơi cong. Khi nghe bà: tai hướng về cửa. Hoạt động: bước nhẹ rồi cuộn mình trên đệm. Cảm xúc/cách chăm: thấy gần gũi; xin phép bà trước khi thay nước, không kéo đuôi. Chỉ ghi điều thật sự quan sát khi làm phiếu của em.

Từ vựng

  • kế thừa

    tiếp nhận và tiếp tục việc của người trước

  • hão huyền

    xa thực tế, khó có cơ sở thực hiện

  • thấu hiểu

    hiểu sâu cả mong muốn, cảm xúc của người khác

Ghi nhớ

Xung đột giữa mong muốn cha và con được giải bằng nỗ lực, khả năng và sự công nhận. Không cần coi nghề làm vườn thấp hơn; hai nghề đều đáng quý, con chỉ có hướng phù hợp riêng.

Viết: Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Con trai người làm vườn” — tác giả/nguồn: Lô Trân Trân; bản dịch SGK của Thiện Minh. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Con trai người làm vườn yêu biển qua sách báo và mong làm thuyền trưởng. Cha muốn con nối nghề nên ban đầu không hiểu lựa chọn ấy. Cậu vẫn tìm hiểu tàu thuyền, sau lớn lên làm thủy thủ. Trong một lần tàu gặp nguy hiểm, anh bình tĩnh phối hợp mọi người, vượt qua thử thách. Nhiều năm sau, anh trở về khi đã là thuyền trưởng. Cha thấy thành quả từ sự bền bỉ và công nhận ước mơ của con. Hai người xúc động vì tự hào và được thấu hiểu.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cha thay đổi suy nghĩ khi nào?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Câu chuyện cho rằng nghề làm vườn không có giá trị.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Cậu học, làm thủy thủ và vượt thử thách.
    2. 2Cậu bé muốn theo nghề biển nhưng cha mong khác.
    3. 3Khi con thành thuyền trưởng, cha hiểu và tự hào.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ bài đọc, dùng ít nhất một chi tiết trong lời tóm tắt để giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chi tiết nào làm con mèo mẫu khác những con mèo khác?

    Bài mẫu:
    Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ. Lông chú mềm, phần ngực có một mảng trắng nhỏ. Hai tai lúc nào cũng hướng về tiếng động, đôi mắt tròn sáng trong bóng râm. Mơ bước rất nhẹ trên hiên rồi cuộn mình cạnh chân bà. Khi nghe tiếng mở hộp thức ăn, chú ngẩng đầu, kêu khẽ. Em thích ngắm Mơ và luôn nhắc mình không kéo đuôi chú. Em mong chú khỏe mạnh để tiếp tục làm bạn với bà.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Ghi ít nhất 4 ý cụ thể để chuẩn bị cho bài viết: Tả một con vật em đã quan sát, ít nhất hai đặc điểm và một hoạt động, có tình cảm/cách chăm sóc.

    Yêu cầu thể loại: Bài tả con vật có mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm/cách chăm sóc. Quan sát từ xa an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật để lấy hành động. Chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê mọi bộ phận. Có thể so sánh hoặc nhân hóa vừa phải, nhưng không biến tả thật thành chuyện phép thuật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Thực hành Nói và nghe: Ước mơ của em: Nói về một ước mơ và hai việc cụ thể có thể làm bây giờ. Lắng nghe ước mơ khác mà không chế giễu hay ép bạn chọn nghề giống mình. Ghi phiếu hoặc trình bày trước một người nghe.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay