Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 5. Cộng đồng gắn bó

Bài 32. Cây bút thần

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Cây bút thần.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện so sánh âm thanh · viết thư và phong bì và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Cây bút thần

Cây bút thần — bản tóm lược

Mã Lương yêu vẽ và chăm luyện dù hoàn cảnh nghèo. Khi có bút thần, cậu dùng khả năng ấy để làm vật dụng giúp người thiếu thốn. Cậu không làm theo lòng tham của kẻ giàu có ép buộc mình. Sức mạnh kì ảo trong truyện làm nổi rõ lựa chọn dùng tài năng vì điều thiện.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Cây bút thần” (nguồn Truyện cổ tích Trung Quốc) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Tài năng đáng quý khi được dùng có trách nhiệm và vì người khác.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Con chim bằng giấy

Ông hướng dẫn Khôi gấp một con chim từ giấy đã dùng một mặt. Khôi làm hỏng nếp cánh, ông chỉ cách mở ra và gấp lại. Khi hoàn thành, bạn vẽ thêm mắt và viết tên người làm ở mặt dưới. Khôi định mang ra sân bỏ lại cho bạn nhặt, nhưng ông nhắc đồ chơi cũng thành rác nếu không có người giữ. Bạn đem tặng trực tiếp cho em, kể cả cách sửa cánh.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: So sánh âm thanh · Viết thư và phong bì

Âm thanh cũng có thể được so sánh: “Tiếng nước khe khẽ như lời thì thầm.” Cần nêu hai âm thanh có nét giống, như nhỏ nhẹ hoặc vang mạnh. Phong bì ghi người gửi và người nhận rõ ràng, đúng vị trí theo mẫu bưu chính.

Ví dụ và cách dùng: Tả âm thanh cần nghe trước khi chọn so sánh; không lấy mọi âm to gọi là tiếng sấm. Phong bì luyện tập có thể dùng tên và địa chỉ giả, không công khai địa chỉ thật của trẻ.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Hoàn thiện thư gửi người ở xa rồi tập ghi phong bì bằng thông tin giả hoặc thông tin do người lớn cho phép.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Thư: Bạn An thân mến! Dạo này bạn đọc sách gì? Mình vừa gấp được một con chim giấy và muốn chỉ bạn cách sửa nếp cánh. Chúc bạn có kì nghỉ vui. Bạn của An: Huy.
Phong bì luyện: Người gửi Huy, lớp 3A, Trường Mẫu; Người nhận An, địa chỉ giả do giáo viên cung cấp. Không dùng địa chỉ thật khi chia sẻ trực tuyến.

Đọc mở rộng: nhân vật được yêu mến, cảm phục

Tìm thêm một bài phù hợp về nhân vật được yêu mến, cảm phục. Có thể bắt đầu bằng văn bản nguyên bản dưới đây.

Thạch Sanh — kể tóm lược bằng lời mới

Trong truyện dân gian, Thạch Sanh sống giản dị nhưng dũng cảm. Chàng cứu người, nhiều lần bị kẻ khác giành công mà không chọn trả thù bằng sự độc ác. Tiếng đàn và niêu cơm là những chi tiết kì ảo gợi ước vọng công lí, lòng nhân hậu. Khi đọc truyện đầy đủ từ sách phù hợp, em hãy phân biệt việc thật trong đời với sức mạnh tưởng tượng và suy nghĩ vì sao nhân vật được quý mến.

Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Mã Lương yêu vẽ và chăm luyện dù hoàn cảnh nghèo. Khi có bút thần, cậu dùng khả năng ấy để làm vật dụng giúp người thiếu thốn. Cậu không làm theo lòng tham của kẻ giàu có ép buộc mình. Sức mạnh kì ảo trong truyện làm nổi rõ lựa chọn dùng tài năng vì điều thiện.

    Tài năng đáng quý khi được dùng có trách nhiệm và vì người khác.

Từ vựng

  • tài năng

    khả năng nổi bật giúp làm tốt một việc

  • lòng tham

    ham muốn quá mức, chỉ nghĩ lợi cho mình

Ghi nhớ

Tài năng đáng quý khi được dùng có trách nhiệm và vì người khác.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Cây bút thần — bản tóm lược

    Mã Lương yêu vẽ và chăm luyện dù hoàn cảnh nghèo. Khi có bút thần, cậu dùng khả năng ấy để làm vật dụng giúp người thiếu thốn. Cậu không làm theo lòng tham của kẻ giàu có ép buộc mình. Sức mạnh kì ảo trong truyện làm nổi rõ lựa chọn dùng tài năng vì điều thiện.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Cây bút thần” (nguồn Truyện cổ tích Trung Quốc) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mã Lương dùng bút thần chủ yếu để làm gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Con chim bằng giấy — văn bản nguyên bản

    Ông hướng dẫn Khôi gấp một con chim từ giấy đã dùng một mặt. Khôi làm hỏng nếp cánh, ông chỉ cách mở ra và gấp lại. Khi hoàn thành, bạn vẽ thêm mắt và viết tên người làm ở mặt dưới. Khôi định mang ra sân bỏ lại cho bạn nhặt, nhưng ông nhắc đồ chơi cũng thành rác nếu không có người giữ. Bạn đem tặng trực tiếp cho em, kể cả cách sửa cánh.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Khôi làm con chim từ vật liệu gì?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao Khôi tặng trực tiếp cho em?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Con chim bằng giấy” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Khôi sửa theo hướng dẫn.
    2. 2Khôi tặng con chim cho em.
    3. 3Khôi gấp sai nếp cánh.
  8. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu có so sánh âm thanh là:

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phong bì cần ghi rõ nhất điều gì để gửi đúng?

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Hoàn thiện thư gửi người ở xa rồi tập ghi phong bì bằng thông tin giả hoặc thông tin do người lớn cho phép.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 3Tự luận

    Đọc văn bản mở rộng sau, lập phiếu đọc rồi chia sẻ một chi tiết có căn cứ với người lớn hoặc bạn. Các đoạn dưới đây do nhóm biên soạn viết mới; phần kể dân gian được tóm lược bằng lời mới.

    Thạch Sanh — kể tóm lược bằng lời mới

    Trong truyện dân gian, Thạch Sanh sống giản dị nhưng dũng cảm. Chàng cứu người, nhiều lần bị kẻ khác giành công mà không chọn trả thù bằng sự độc ác. Tiếng đàn và niêu cơm là những chi tiết kì ảo gợi ước vọng công lí, lòng nhân hậu. Khi đọc truyện đầy đủ từ sách phù hợp, em hãy phân biệt việc thật trong đời với sức mạnh tưởng tượng và suy nghĩ vì sao nhân vật được quý mến.

    Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Con chim bằng giấy

    Ông hướng dẫn Khôi gấp một con chim từ giấy đã dùng một mặt. Khôi làm hỏng nếp cánh, ông chỉ cách mở ra và gấp lại. Khi hoàn thành, bạn vẽ thêm mắt và viết tên người làm ở mặt dưới. Khôi định mang ra sân bỏ lại cho bạn nhặt, nhưng ông nhắc đồ chơi cũng thành rác nếu không có người giữ. Bạn đem tặng trực tiếp cho em, kể cả cách sửa cánh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay