Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 5. Cộng đồng gắn bó

Bài 26. Đi tìm mặt trời

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Đi tìm mặt trời.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện từ trái nghĩa · câu khiến và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Đi tìm mặt trời

Đi tìm mặt trời — bản tóm lược

Trong một khu rừng chưa có ánh sáng, gõ kiến tìm người đi gọi mặt trời. Nhiều con vật mải việc riêng, còn gà trống nhận nhiệm vụ. Trải qua vất vả, gà leo tới vị trí cao và cất tiếng gọi. Câu chuyện dân gian dùng tưởng tượng để ca ngợi người dám nhận việc có ích cho mọi người.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Đi tìm mặt trời” (Vũ Tú Nam) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Dám nhận việc chung và không bỏ cuộc là điều đáng quý.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Lối nhỏ sau mưa

Nước mưa làm lối vào nhà văn hoá có một hố bùn. Bác tổ trưởng báo với người lớn trong xóm để cùng sửa. Trẻ nhỏ được giao nhặt lá ở phần sân khô, không đứng cạnh dụng cụ nặng. Khi lối được san và rải vật liệu chống trơn, cả xóm thử đi chậm qua. Thu ghi lại vào bảng tin: việc chung sẽ nhẹ hơn nếu mọi người biết nhận phần phù hợp với mình.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Từ trái nghĩa · Câu khiến

Từ trái nghĩa biểu thị đặc điểm đối lập trong cùng một phương diện: sáng–tối, cao–thấp, rộng–hẹp. Không ghép hai từ chỉ khác nhau nhưng không đối lập thành một cặp. Dùng câu khiến phù hợp để rủ, nhờ, khuyên.

Ví dụ và cách dùng: “Bạn hãy cùng mình bật đèn ở góc tối nhé.” là lời đề nghị. Khi nêu ý kiến về nhân vật, chỉ ra việc cụ thể và giải thích lí do, không chỉ nói em thích vì rất thích.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Nói rồi viết 3–4 câu về một nhân vật em thích hoặc chưa đồng tình, nêu việc làm và lí do.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Em thích gà trống trong truyện Đi tìm mặt trời vì bạn nhận một việc khó cho cả rừng. Dù vất vả, bạn vẫn tìm cách gọi ánh sáng. Em học được rằng có thể bắt đầu giúp việc chung bằng một việc vừa sức.

Viết: Ôn chữ viết hoa L

L có nét lượn thân và nét kết thúc mềm; giữ hướng nét nối sang chữ sau.

Viết chữ hoa cỡ nhỏ trên ô li theo mẫu chữ viết tay đã học; quan sát điểm đặt, hướng đi, điểm dừng. Phần thân chữ hoa thông thường cao 2,5 li; chữ có phần kéo xuống phải giữ phần kéo đúng mẫu, không cắt ngắn. Viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng.

Từ luyện nguyên bản: Lan. Viết hoa đầu câu và tên riêng, giữ dấu phụ và dấu thanh tách rõ. Người lớn đánh giá trực tiếp nét, độ cao, khoảng cách; không chấm tự động hình dạng chữ.

Câu luyện nguyên bản: Lan lắng nghe bà kể chuyện.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Trong một khu rừng chưa có ánh sáng, gõ kiến tìm người đi gọi mặt trời. Nhiều con vật mải việc riêng, còn gà trống nhận nhiệm vụ. Trải qua vất vả, gà leo tới vị trí cao và cất tiếng gọi. Câu chuyện dân gian dùng tưởng tượng để ca ngợi người dám nhận việc có ích cho mọi người.

    Dám nhận việc chung và không bỏ cuộc là điều đáng quý.

Từ vựng

  • nhiệm vụ

    việc được giao hoặc tự nhận cần hoàn thành

  • dõng dạc

    rõ, to, tự tin khi nói

Ghi nhớ

Dám nhận việc chung và không bỏ cuộc là điều đáng quý.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Đi tìm mặt trời — bản tóm lược

    Trong một khu rừng chưa có ánh sáng, gõ kiến tìm người đi gọi mặt trời. Nhiều con vật mải việc riêng, còn gà trống nhận nhiệm vụ. Trải qua vất vả, gà leo tới vị trí cao và cất tiếng gọi. Câu chuyện dân gian dùng tưởng tượng để ca ngợi người dám nhận việc có ích cho mọi người.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Đi tìm mặt trời” (Vũ Tú Nam) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Con vật nhận đi tìm mặt trời là ai?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Lối nhỏ sau mưa — văn bản nguyên bản

    Nước mưa làm lối vào nhà văn hoá có một hố bùn. Bác tổ trưởng báo với người lớn trong xóm để cùng sửa. Trẻ nhỏ được giao nhặt lá ở phần sân khô, không đứng cạnh dụng cụ nặng. Khi lối được san và rải vật liệu chống trơn, cả xóm thử đi chậm qua. Thu ghi lại vào bảng tin: việc chung sẽ nhẹ hơn nếu mọi người biết nhận phần phù hợp với mình.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Ai báo việc cần sửa cho người lớn trong xóm?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao trẻ chỉ làm ở sân khô?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Lối nhỏ sau mưa” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Mọi người nhận phần phù hợp.
    2. 2Mưa làm lối có hố bùn.
    3. 3Lối đi được sửa xong.
  8. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối cặp trái nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Lời nhờ bạn giúp phù hợp là:

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói rồi viết 3–4 câu về một nhân vật em thích hoặc chưa đồng tình, nêu việc làm và lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Luyện viết tay các chữ L và các từ Lan. Viết thêm một câu có chữ hoa vừa luyện ở đầu câu hoặc trong tên riêng; chụp bài để người lớn nhận xét nét chữ. Có thể chọn một câu mẫu dưới phần bài làm tham khảo.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Lối nhỏ sau mưa

    Nước mưa làm lối vào nhà văn hoá có một hố bùn. Bác tổ trưởng báo với người lớn trong xóm để cùng sửa. Trẻ nhỏ được giao nhặt lá ở phần sân khô, không đứng cạnh dụng cụ nặng. Khi lối được san và rải vật liệu chống trơn, cả xóm thử đi chậm qua. Thu ghi lại vào bảng tin: việc chung sẽ nhẹ hơn nếu mọi người biết nhận phần phù hợp với mình.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay