Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 5. Cộng đồng gắn bó

Bài 29. Ngôi nhà trong cỏ

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Ngôi nhà trong cỏ.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Kể chuyện Hàng xóm của tắc kè; luyện Nghe – viết: Gió.

Bài giảng

Đọc: Ngôi nhà trong cỏ

Ngôi nhà trong cỏ — bản tóm lược

Dế than cất tiếng hát khi làm nhà trong đám cỏ. Tiếng hát khiến cào cào, nhái bén và chuồn chuồn tìm tới làm quen. Khi hiểu người bạn mới, các bạn cùng góp sức giúp ngôi nhà sớm hoàn thành. Âm nhạc và lòng tốt nối những người hàng xóm lại với nhau.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Ngôi nhà trong cỏ” (Lý Lan) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Sự cởi mở và giúp đỡ biến nơi ở gần nhau thành tình láng giềng.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Ánh sáng cuối bến

Chiều muộn, bố dẫn Kiên tới bến thuyền. Một ngọn đèn báo hiệu ở xa bắt đầu sáng. Bố giải thích người đi thuyền dùng các tín hiệu để xác định đường, nhưng không phải thấy đèn nào cũng đi theo giống nhau. Kiên hỏi ai chăm sóc đèn; bố kể có những người làm việc cả khi mình đã ngủ. Tối đó, Kiên viết lời cảm ơn người giữ cho chuyến đi của nhiều gia đình được an toàn.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Kể chuyện Hàng xóm của tắc kè

Tóm lược nguyên bản theo truyện Trần Đức Tiến: Những người hàng xóm ít gặp tắc kè nên thắc mắc về tiếng kêu khi bác trở về. Họ đoán khi chưa hiểu rõ. Cụ cóc giải thích bác làm công việc dự báo thời tiết ở xa và tiếng kêu thể hiện niềm vui được về nhà. Mọi người hiểu hơn, muốn tới thăm và sống thân tình với bác.

Thực hành: Kể lại thắc mắc–giải thích–thay đổi. Rút kinh nghiệm không kết luận xấu về người khác khi chỉ nghe một mẩu thông tin.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Gió

Phân biệt s/x và ao/au: sao và sau khác vần, nghĩa cũng khác. Đọc cả câu để chọn từ, không ghép ngẫu nhiên.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Chiều muộn, bố dẫn Kiên tới bến thuyền. Một ngọn đèn báo hiệu ở xa bắt đầu sáng.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Dế than cất tiếng hát khi làm nhà trong đám cỏ. Tiếng hát khiến cào cào, nhái bén và chuồn chuồn tìm tới làm quen. Khi hiểu người bạn mới, các bạn cùng góp sức giúp ngôi nhà sớm hoàn thành. Âm nhạc và lòng tốt nối những người hàng xóm lại với nhau.

    Sự cởi mở và giúp đỡ biến nơi ở gần nhau thành tình láng giềng.

Từ vựng

  • láng giềng

    những người sống ở gần nhà nhau

  • góp sức

    cùng bỏ công để giúp hoàn thành việc chung

Ghi nhớ

Sự cởi mở và giúp đỡ biến nơi ở gần nhau thành tình láng giềng.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Ngôi nhà trong cỏ — bản tóm lược

    Dế than cất tiếng hát khi làm nhà trong đám cỏ. Tiếng hát khiến cào cào, nhái bén và chuồn chuồn tìm tới làm quen. Khi hiểu người bạn mới, các bạn cùng góp sức giúp ngôi nhà sớm hoàn thành. Âm nhạc và lòng tốt nối những người hàng xóm lại với nhau.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Ngôi nhà trong cỏ” (Lý Lan) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì giúp các bạn tìm tới dế than?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Ánh sáng cuối bến — văn bản nguyên bản

    Chiều muộn, bố dẫn Kiên tới bến thuyền. Một ngọn đèn báo hiệu ở xa bắt đầu sáng. Bố giải thích người đi thuyền dùng các tín hiệu để xác định đường, nhưng không phải thấy đèn nào cũng đi theo giống nhau. Kiên hỏi ai chăm sóc đèn; bố kể có những người làm việc cả khi mình đã ngủ. Tối đó, Kiên viết lời cảm ơn người giữ cho chuyến đi của nhiều gia đình được an toàn.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Kiên tới đâu cùng bố?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao Kiên muốn gửi lời cảm ơn?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Ánh sáng cuối bến” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Kiên thấy đèn báo hiệu.
    2. 2Kiên viết lời cảm ơn.
    3. 3Bố giải thích công việc giữ đèn.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Vì bạn đến muộn? Sau giờ học, em xếp .

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn tiếng hoàn thành câu hỏi đúng: “Vì … bạn đến muộn?”

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Kể lại thắc mắc–giải thích–thay đổi. Rút kinh nghiệm không kết luận xấu về người khác khi chỉ nghe một mẩu thông tin.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Ánh sáng cuối bến

    Chiều muộn, bố dẫn Kiên tới bến thuyền. Một ngọn đèn báo hiệu ở xa bắt đầu sáng. Bố giải thích người đi thuyền dùng các tín hiệu để xác định đường, nhưng không phải thấy đèn nào cũng đi theo giống nhau. Kiên hỏi ai chăm sóc đèn; bố kể có những người làm việc cả khi mình đã ngủ. Tối đó, Kiên viết lời cảm ơn người giữ cho chuyến đi của nhiều gia đình được an toàn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay