Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Bài 17. Ngưỡng cửa

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Ngưỡng cửa.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Kể chuyện Sự tích nhà sàn; luyện Nghe – viết: Đồ đạc trong nhà.

Bài giảng

Đọc: Ngưỡng cửa

Ngưỡng cửa — bản tóm lược

Ngưỡng cửa gắn với những bước chân đầu đời và sinh hoạt của cả gia đình. Từ nơi quen thuộc ấy, bạn nhỏ dần bước ra trường học rồi tới một thế giới rộng hơn. Bài thơ nối sự trưởng thành với mái ấm luôn ở phía sau nâng đỡ. Đồ vật nhỏ vì thế mang ý nghĩa tình thân và nguồn cội.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Ngưỡng cửa” (Vũ Quần Phương) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Mái ấm nâng đỡ con người khi bắt đầu những hành trình mới.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Tấm thiệp ở cửa

Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào. Hai chị em viết lời chúc rồi cùng đọc lại để thêm tên người gửi. Bà giữ tấm thiệp bên bàn, kể rằng mình thích nhất vì nhìn thấy công sức của cả hai. Lộc hiểu món quà đẹp không nhất thiết phải giống đồ mua sẵn.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Kể chuyện Sự tích nhà sàn

Kể lại bằng lời mới truyện dân gian: Khi con người còn sống thiếu nơi trú an toàn, ông Cài tha cho một con rùa. Rùa gợi ông quan sát thân mình để nghĩ cách dựng nhà. Ông cùng gia đình làm nhà với cột, mái và nền cao; dân bản học theo để tránh mưa gió và thú dữ. Truyện dùng tưởng tượng để đề cao lòng tốt và sự sáng tạo, không phải toàn bộ lịch sử kiến trúc.

Thực hành: Kể theo khó khăn–gợi ý–việc làm–kết quả. Giải thích một đặc điểm nhà sàn có lợi trong hoàn cảnh truyện.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Đồ đạc trong nhà

iêu và ươu là hai vần khác: diều có iêu, hươu có ươu. Từ khuyết vần còn có dấu thanh sẵn cần giữ nguyên; có thể luyện bằng việc viết cả từ.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Ngưỡng cửa gắn với những bước chân đầu đời và sinh hoạt của cả gia đình. Từ nơi quen thuộc ấy, bạn nhỏ dần bước ra trường học rồi tới một thế giới rộng hơn. Bài thơ nối sự trưởng thành với mái ấm luôn ở phía sau nâng đỡ. Đồ vật nhỏ vì thế mang ý nghĩa tình thân và nguồn cội.

    Mái ấm nâng đỡ con người khi bắt đầu những hành trình mới.

Từ vựng

  • ngưỡng cửa

    phần ngang ở dưới khung cửa, nơi bước qua để ra vào

  • nguồn cội

    nơi bắt đầu, nơi mình gắn bó từ sớm

Ghi nhớ

Mái ấm nâng đỡ con người khi bắt đầu những hành trình mới.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Ngưỡng cửa — bản tóm lược

    Ngưỡng cửa gắn với những bước chân đầu đời và sinh hoạt của cả gia đình. Từ nơi quen thuộc ấy, bạn nhỏ dần bước ra trường học rồi tới một thế giới rộng hơn. Bài thơ nối sự trưởng thành với mái ấm luôn ở phía sau nâng đỡ. Đồ vật nhỏ vì thế mang ý nghĩa tình thân và nguồn cội.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Ngưỡng cửa” (Vũ Quần Phương) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ngưỡng cửa gợi lên điều gì gần gũi nhất?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Tấm thiệp ở cửa — văn bản nguyên bản

    Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào. Hai chị em viết lời chúc rồi cùng đọc lại để thêm tên người gửi. Bà giữ tấm thiệp bên bàn, kể rằng mình thích nhất vì nhìn thấy công sức của cả hai. Lộc hiểu món quà đẹp không nhất thiết phải giống đồ mua sẵn.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Tấm thiệp được làm tặng ai?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì làm bà quý tấm thiệp?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Tấm thiệp ở cửa” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Hai bạn đọc lại lời chúc.
    2. 2Bà đặt thiệp bên bàn.
    3. 3Hai chị em trang trí thiệp.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Con có cổ dài; cánh bay cao.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: Con … có cổ dài

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Kể theo khó khăn–gợi ý–việc làm–kết quả. Giải thích một đặc điểm nhà sàn có lợi trong hoàn cảnh truyện.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Tấm thiệp ở cửa

    Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào. Hai chị em viết lời chúc rồi cùng đọc lại để thêm tên người gửi. Bà giữ tấm thiệp bên bàn, kể rằng mình thích nhất vì nhìn thấy công sức của cả hai. Lộc hiểu món quà đẹp không nhất thiết phải giống đồ mua sẵn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay