Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Bài 19. Khi cả nhà bé tí

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Khi cả nhà bé tí.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Những người yêu thương; luyện Nghe – viết: Khi cả nhà bé tí.

Bài giảng

Đọc: Khi cả nhà bé tí

Khi cả nhà bé tí — bản tóm lược

Bạn nhỏ tưởng tượng về tuổi thơ của những người trong gia đình. Ông bà, bố mẹ từng là trẻ nhỏ, có sở thích và trò chơi riêng chứ không giống hệt vai trò của họ hôm nay. Những câu hỏi hồn nhiên làm khoảng cách giữa các thế hệ gần lại. Bài thơ mời người đọc tìm hiểu và yêu thêm người thân.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Khi cả nhà bé tí” (Huỳnh Mai Liên) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Lắng nghe câu chuyện tuổi thơ giúp hiểu hơn về các thế hệ trong nhà.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Chuyện của ông ngày nhỏ

Tối mất điện, cả nhà ngồi bên cửa sổ đón gió. Nam hỏi ông ngày bé thích chơi gì. Ông kể chuyện làm chong chóng bằng lá, còn bà nhớ những buổi nhảy dây với bạn. Nam xin phép ghi vài ý vào sổ, đợi ông bà nói xong mới hỏi tiếp. Khi đèn sáng trở lại, bạn vẫn muốn ngồi thêm. Những điều vừa nghe khiến Nam thấy tuổi thơ của ông bà gần với mình hơn.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Những người yêu thương

Hỏi người thân về việc họ thích làm, lắng nghe rồi nói lại để kiểm tra mình hiểu đúng. Ví dụ nguyên bản: Bà thích trồng cây vì có thể theo dõi từng chiếc lá mới. Em hỏi bà hồi nhỏ có thích việc ấy không. Bà kể ngày trước thường phụ mẹ chăm vườn. Em cảm thấy gần bà hơn.

Thực hành: Đóng vai một cuộc hỏi–đáp có lời chào, hai câu hỏi và lời cảm ơn. Có thể dùng nhân vật tưởng tượng nếu không muốn kể chuyện riêng.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Khi cả nhà bé tí

Phân biệt iu/ưu trong dịu dàng, líu lo và lưu giữ, quả lựu. Đọc theo nghĩa từ; không biến một âm tiết đúng thành từ mất dấu. Câu hỏi cần dấu hỏi đúng cuối ý hỏi.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Tối mất điện, cả nhà ngồi bên cửa sổ đón gió. Nam hỏi ông ngày bé thích chơi gì.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Bạn nhỏ tưởng tượng về tuổi thơ của những người trong gia đình. Ông bà, bố mẹ từng là trẻ nhỏ, có sở thích và trò chơi riêng chứ không giống hệt vai trò của họ hôm nay. Những câu hỏi hồn nhiên làm khoảng cách giữa các thế hệ gần lại. Bài thơ mời người đọc tìm hiểu và yêu thêm người thân.

    Lắng nghe câu chuyện tuổi thơ giúp hiểu hơn về các thế hệ trong nhà.

Từ vựng

  • thế hệ

    những người cùng khoảng tuổi hoặc cùng một lớp trong gia đình

  • hồn nhiên

    tự nhiên, trong sáng, chưa tính toán

Ghi nhớ

Lắng nghe câu chuyện tuổi thơ giúp hiểu hơn về các thế hệ trong nhà.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Khi cả nhà bé tí — bản tóm lược

    Bạn nhỏ tưởng tượng về tuổi thơ của những người trong gia đình. Ông bà, bố mẹ từng là trẻ nhỏ, có sở thích và trò chơi riêng chứ không giống hệt vai trò của họ hôm nay. Những câu hỏi hồn nhiên làm khoảng cách giữa các thế hệ gần lại. Bài thơ mời người đọc tìm hiểu và yêu thêm người thân.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Khi cả nhà bé tí” (Huỳnh Mai Liên) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều bạn nhỏ muốn khám phá là gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Chuyện của ông ngày nhỏ — văn bản nguyên bản

    Tối mất điện, cả nhà ngồi bên cửa sổ đón gió. Nam hỏi ông ngày bé thích chơi gì. Ông kể chuyện làm chong chóng bằng lá, còn bà nhớ những buổi nhảy dây với bạn. Nam xin phép ghi vài ý vào sổ, đợi ông bà nói xong mới hỏi tiếp. Khi đèn sáng trở lại, bạn vẫn muốn ngồi thêm. Những điều vừa nghe khiến Nam thấy tuổi thơ của ông bà gần với mình hơn.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Nam ghi các ý vào đâu?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao Nam vẫn muốn ngồi thêm?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Chuyện của ông ngày nhỏ” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Ông bà kể trò chơi.
    2. 2Nam muốn nghe thêm.
    3. 3Nam hỏi chuyện ngày nhỏ.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Mẹ nói dàng; em giữ tấm ảnh.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: Mẹ nói … dàng

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Đóng vai một cuộc hỏi–đáp có lời chào, hai câu hỏi và lời cảm ơn. Có thể dùng nhân vật tưởng tượng nếu không muốn kể chuyện riêng.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Chuyện của ông ngày nhỏ

    Tối mất điện, cả nhà ngồi bên cửa sổ đón gió. Nam hỏi ông ngày bé thích chơi gì. Ông kể chuyện làm chong chóng bằng lá, còn bà nhớ những buổi nhảy dây với bạn. Nam xin phép ghi vài ý vào sổ, đợi ông bà nói xong mới hỏi tiếp. Khi đèn sáng trở lại, bạn vẫn muốn ngồi thêm. Những điều vừa nghe khiến Nam thấy tuổi thơ của ông bà gần với mình hơn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay