Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Bài 18. Món quà đặc biệt

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Món quà đặc biệt.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện câu khiến · quan sát đồ vật và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Món quà đặc biệt

Món quà đặc biệt — bản tóm lược

Hai chị em tự làm thiệp mừng sinh nhật bố, nghĩ về nhiều điều bố làm được. Một lời nhận xét chưa kịp sửa khiến các em lo khi trao quà. Bố lại đón nhận bằng sự trìu mến và nhắc tới tình yêu dành cho các con. Tấm thiệp trở nên đặc biệt bởi tình cảm chân thành, không phải vì hoàn hảo.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Món quà đặc biệt” (Phong Điệp) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Quà tự làm quý ở tình yêu và sự quan tâm, không chỉ hình thức.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Tấm thiệp ở cửa

Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào. Hai chị em viết lời chúc rồi cùng đọc lại để thêm tên người gửi. Bà giữ tấm thiệp bên bàn, kể rằng mình thích nhất vì nhìn thấy công sức của cả hai. Lộc hiểu món quà đẹp không nhất thiết phải giống đồ mua sẵn.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Câu khiến · Quan sát đồ vật

Câu khiến dùng để yêu cầu, đề nghị, khuyên hoặc ngăn một việc. Có thể có hãy, đừng, chớ, đi, nhé. Chọn cách nói phù hợp người nghe: với người lớn cần thưa gửi lễ phép; với bạn vẫn lịch sự.

Ví dụ và cách dùng: “Bạn hãy đọc lại lời chúc nhé.” là đề nghị. Khi tả đồ vật, quan sát hình dáng, màu, bộ phận và công dụng; phân biệt điều nhìn thấy với điều tưởng tượng.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Quan sát một đồ vật quen thuộc rồi ghi 3–4 câu về màu, hình dáng, bộ phận và công dụng. Không nói “nhìn tranh” nếu không có tranh.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Chiếc hộp bút của em có dạng dài và màu xanh lá. Nắp hộp mở bằng một khoá kéo nhỏ. Bên trong có ngăn đựng bút và tẩy. Em giữ hộp khô sạch để dùng được lâu.

Viết: Ôn chữ viết hoa G, H

G có nét lượn và phần kéo xuống theo mẫu; H chú ý hai phần thân cùng độ cao và nét nối giữa.

Viết chữ hoa cỡ nhỏ trên ô li theo mẫu chữ viết tay đã học; quan sát điểm đặt, hướng đi, điểm dừng. Phần thân chữ hoa thông thường cao 2,5 li; chữ có phần kéo xuống phải giữ phần kéo đúng mẫu, không cắt ngắn. Viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng.

Từ luyện nguyên bản: Giang, Hà. Viết hoa đầu câu và tên riêng, giữ dấu phụ và dấu thanh tách rõ. Người lớn đánh giá trực tiếp nét, độ cao, khoảng cách; không chấm tự động hình dạng chữ.

Câu luyện nguyên bản: Giang cùng Hà dọn góc đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Hai chị em tự làm thiệp mừng sinh nhật bố, nghĩ về nhiều điều bố làm được. Một lời nhận xét chưa kịp sửa khiến các em lo khi trao quà. Bố lại đón nhận bằng sự trìu mến và nhắc tới tình yêu dành cho các con. Tấm thiệp trở nên đặc biệt bởi tình cảm chân thành, không phải vì hoàn hảo.

    Quà tự làm quý ở tình yêu và sự quan tâm, không chỉ hình thức.

Từ vựng

  • trìu mến

    biểu lộ tình yêu thương dịu dàng

  • chân thành

    thật lòng, không giả tạo

Ghi nhớ

Quà tự làm quý ở tình yêu và sự quan tâm, không chỉ hình thức.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Món quà đặc biệt — bản tóm lược

    Hai chị em tự làm thiệp mừng sinh nhật bố, nghĩ về nhiều điều bố làm được. Một lời nhận xét chưa kịp sửa khiến các em lo khi trao quà. Bố lại đón nhận bằng sự trìu mến và nhắc tới tình yêu dành cho các con. Tấm thiệp trở nên đặc biệt bởi tình cảm chân thành, không phải vì hoàn hảo.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Món quà đặc biệt” (Phong Điệp) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hai chị em chuẩn bị món gì cho bố?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Tấm thiệp ở cửa — văn bản nguyên bản

    Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào. Hai chị em viết lời chúc rồi cùng đọc lại để thêm tên người gửi. Bà giữ tấm thiệp bên bàn, kể rằng mình thích nhất vì nhìn thấy công sức của cả hai. Lộc hiểu món quà đẹp không nhất thiết phải giống đồ mua sẵn.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Tấm thiệp được làm tặng ai?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì làm bà quý tấm thiệp?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Tấm thiệp ở cửa” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Bà đặt thiệp bên bàn.
    2. 2Hai bạn đọc lại lời chúc.
    3. 3Hai chị em trang trí thiệp.
  8. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu khiến là:

  9. Câu 7Mức 2Điền vào chỗ trống

    Điền từ phù hợp để ngăn việc nguy hiểm: “ nghịch dao sắc!”

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Chọn một đồ vật thật em có; viết 3–4 câu về màu, hình dáng, bộ phận và công dụng. Nêu đặc điểm em đã tự kiểm tra, không đoán từ hình dung.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Luyện viết tay các chữ G, H và các từ Giang, Hà. Viết thêm một câu có chữ hoa vừa luyện ở đầu câu hoặc trong tên riêng; chụp bài để người lớn nhận xét nét chữ. Có thể chọn một câu mẫu dưới phần bài làm tham khảo.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Tấm thiệp ở cửa

    Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào. Hai chị em viết lời chúc rồi cùng đọc lại để thêm tên người gửi. Bà giữ tấm thiệp bên bàn, kể rằng mình thích nhất vì nhìn thấy công sức của cả hai. Lộc hiểu món quà đẹp không nhất thiết phải giống đồ mua sẵn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay