Ngữ văn 11
Ngữ vănLớp 11Bài 8. Cấu trúc của văn bản thông tin

Thực hành tiếng Việt: Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ

Mục tiêu bài học

  • Vận dụng được nhan đề bảng, đơn vị đo, chú giải nguồn vào nhiệm vụ cụ thể.
  • Tạo sản phẩm có căn cứ và tự chỉnh sửa theo tiêu chí.

Bài giảng

Công cụ và giới hạn sử dụng

Nhan đề bảng. Cho biết bảng nói về đối tượng và thời gian nào. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Đơn vị đo. Thông tin cần có để hiểu đúng đại lượng trong bảng hoặc biểu đồ. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Chú giải nguồn. Dấu hiệu giúp nhận ra xuất xứ, mức độ kiểm chứng và giới hạn dữ liệu. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Thực hành có hướng dẫn

Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

Dữ liệu giả định:

LớpSách quyên góp (cuốn)
11A24
11B30
Bảng mô tả một đợt quyên góp luyện tập, không đo số người hay giá trị tiền của sách.

Sản phẩm mẫu có căn cứ: Số sách quyên góp của hai lớp trong đợt luyện tập — dữ liệu giả định

LớpSố sách (cuốn)
11A24
11B30

11B góp hơn 11A 6 cuốn; cả hai lớp có 54 cuốn trong mô hình. Bảng không ghi số người, chất lượng hay giá tiền sách nên không dùng để kết luận lớp nào có nhiều người tốt bụng hơn. Tôi giữ đơn vị cuốn và chú giải giả định để số liệu không bị hiểu như khảo sát đã diễn ra.

Khái niệm chính

Nhan đề bảng
Cho biết bảng nói về đối tượng và thời gian nào.
Đơn vị đo
Thông tin cần có để hiểu đúng đại lượng trong bảng hoặc biểu đồ.
Chú giải nguồn
Dấu hiệu giúp nhận ra xuất xứ, mức độ kiểm chứng và giới hạn dữ liệu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Xử lí trọn vẹn tình huống đã cho.

    Xem lời giải

    Số sách quyên góp của hai lớp trong đợt luyện tập — dữ liệu giả định

    LớpSố sách (cuốn)
    11A24
    11B30

    11B góp hơn 11A 6 cuốn; cả hai lớp có 54 cuốn trong mô hình. Bảng không ghi số người, chất lượng hay giá tiền sách nên không dùng để kết luận lớp nào có nhiều người tốt bụng hơn. Tôi giữ đơn vị cuốn và chú giải giả định để số liệu không bị hiểu như khảo sát đã diễn ra.

Ghi nhớ

Nhan đề bảng → Đơn vị đo → Chú giải nguồn: vận dụng vào dữ kiện, giải thích tác dụng và tự kiểm tra giới hạn kết luận.

Dễ nhầm

  • Không coi ví dụ giả định là dữ kiện thực tế; không chép định nghĩa thay cho thao tác.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

    Dữ liệu giả định:

    LớpSách quyên góp (cuốn)
    11A24
    11B30
    Bảng mô tả một đợt quyên góp luyện tập, không đo số người hay giá trị tiền của sách.
  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với nội dung sử dụng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách làm nào phù hợp nhất khi xử lí ngữ liệu này?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá hai cách dùng mô hình học tập.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể phân tích mối quan hệ giữa chi tiết đã nêu và mục đích diễn đạt.
    b)Mọi chi tiết giả định trong ngữ liệu đều là kết quả nghiên cứu đã công bố.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình tạo một sản phẩm có căn cứ: từ xác định nhiệm vụ đến chỉnh sửa.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Chọn dữ kiện phù hợp, ghi rõ phạm vi nguồn.
    2. 2Đối chiếu tiêu chí để sửa diễn đạt, nguồn và kết luận.
    3. 3Tổ chức nhận định và giải thích bằng dữ kiện.
    4. 4Xác định nhiệm vụ và người đọc hoặc người nghe.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Dùng khái niệm “Nhan đề bảng” giải thích một chi tiết của ngữ liệu; chỉ rõ chi tiết, không chỉ chép định nghĩa.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Đề xuất một cách diễn đạt hoặc một thao tác làm rõ vấn đề trong ngữ liệu. Giải thích lợi ích và điều cần tránh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn phản hồi 4–6 câu cho người đang học bài này: nêu một phát hiện có căn cứ và một giới hạn cần giữ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Hoàn thành nhan đề, bảng có đơn vị và đoạn chú giải cho dữ liệu quyên góp; có một so sánh đúng và một giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay