NeoEdu
Ngữ văn 11
Ngữ vănLớp 11Bài 3. Cấu trúc của văn bản nghị luận

Tôi có một ước mơ

Mục tiêu bài học

  • Nhận diện đặc điểm diễn văn nghị luận trong Tôi có một ước mơ.
  • Phân tích có căn cứ: Ước mơ có sức thuyết phục khi gắn với quyền chính đáng và lựa chọn hành động.

Bài giảng

Định vị văn bản và đọc có điểm tựa

Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Tôi có một ước mơ (Martin Luther King Jr., diễn văn nghị luận); không phải nguyên văn tác phẩm.

Trong diễn văn tại Washington năm 1963, Martin Luther King Jr. yêu cầu chấm dứt phân biệt chủng tộc và thực hiện quyền bình đẳng. Ông đối chiếu lời hứa về quyền con người với sự bất công đang tồn tại. Viễn cảnh một xã hội công bằng gắn với lời thúc giục hành động không bạo lực.

Các ví dụ bất công liên quan chỗ nghỉ, quyền đi lại, quyền bầu cử và trẻ em bị hạ thấp vì màu da. Viễn cảnh tương lai gồm con cháu nô lệ và chủ nô ngồi cùng nhau, trẻ em được nhìn bằng phẩm cách và những cộng đồng cùng nắm tay; lời kêu gọi giữ kỉ luật bất bạo động.

Từ tổ chức nghệ thuật đến cách hiểu

1. Phân tích từ dữ kiện. Diễn giả đặt lời hứa về bình đẳng bên cạnh tình trạng người da đen còn bị cản trở đi lại, nghỉ ngơi và bầu cử. Đòi hỏi thay đổi vì thế được trình bày như thực hiện một cam kết công lí, không phải xin một đặc ân.

2. Phân tích từ dữ kiện. Các lời bày tỏ ước mơ lần lượt hướng tới con cháu người nô lệ và chủ nô, tới những đứa trẻ được nhìn nhận bằng phẩm chất. Sự trở lại của khung phát ngôn tích lũy các viễn cảnh, đưa hi vọng từ cá nhân thành mục tiêu chung.

3. Phân tích từ dữ kiện. Hình dung trẻ em được đánh giá bằng phẩm cách và các cộng đồng cùng nắm tay gắn tự do với sự chung sống. Nó đi cùng yêu cầu đấu tranh có kỉ luật, không dùng bạo lực; cảm xúc tương lai vì thế dẫn tới hành động có nguyên tắc chứ không kêu gọi trả thù.

Kết nối đọc – viết

Bắt đầu từ một nhận định có thể kiểm tra: Ước mơ có sức thuyết phục khi gắn với quyền chính đáng và lựa chọn hành động. Chọn hai dấu hiệu liên quan, giải thích cách chúng nâng đỡ nhận định. Phân biệt lời người phân tích với câu trích nguyên tác. Không biến bản tóm lược thành nguồn dẫn nguyên văn.

Khái niệm chính

Trọng tâm đọc
Ước mơ có sức thuyết phục khi gắn với quyền chính đáng và lựa chọn hành động.
Phạm vi ngữ liệu
Tóm lược nguyên gốc dùng để phân tích; việc khảo sát chính xác câu chữ cần đối chiếu bản tác phẩm hợp pháp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Diễn văn có cổ vũ trả đũa bạo lực không?

    Xem lời giải

    Không. Mục tiêu bình đẳng gắn với tinh thần đấu tranh không bạo lực. Cảm xúc mạnh không tự nó đồng nghĩa với chủ trương dùng bạo lực; cần nhìn vào nội dung lời kêu gọi.

  2. Ví dụ 2

    Viết đoạn phân tích hoàn chỉnh về Tôi có một ước mơ.

    Xem lời giải

    Trong Tôi có một ước mơ, ước mơ có sức thuyết phục khi gắn với quyền chính đáng và lựa chọn hành động. Diễn giả đặt lời hứa về bình đẳng bên cạnh tình trạng người da đen còn bị cản trở đi lại, nghỉ ngơi và bầu cử. Đòi hỏi thay đổi vì thế được trình bày như thực hiện một cam kết công lí, không phải xin một đặc ân. Các lời bày tỏ ước mơ lần lượt hướng tới con cháu người nô lệ và chủ nô, tới những đứa trẻ được nhìn nhận bằng phẩm chất. Sự trở lại của khung phát ngôn tích lũy các viễn cảnh, đưa hi vọng từ cá nhân thành mục tiêu chung. Đây là cách hiểu từ các dữ kiện trong hồ sơ diễn ý, không phải bản chép nguyên tác. Muốn khẳng định thêm về câu chữ hoặc toàn tác phẩm cần đối chiếu nguồn tương ứng.

Ghi nhớ

Ước mơ có sức thuyết phục khi gắn với quyền chính đáng và lựa chọn hành động.

Dễ nhầm

  • Diễn văn có cổ vũ trả đũa bạo lực không? Không. Mục tiêu bình đẳng gắn với tinh thần đấu tranh không bạo lực. Cảm xúc mạnh không tự nó đồng nghĩa với chủ trương dùng bạo lực; cần nhìn vào nội dung lời kêu gọi.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Tôi có một ước mơ (Martin Luther King Jr., diễn văn nghị luận); không phải nguyên văn tác phẩm.

    Trong diễn văn tại Washington năm 1963, Martin Luther King Jr. yêu cầu chấm dứt phân biệt chủng tộc và thực hiện quyền bình đẳng. Ông đối chiếu lời hứa về quyền con người với sự bất công đang tồn tại. Viễn cảnh một xã hội công bằng gắn với lời thúc giục hành động không bạo lực.

    Các ví dụ bất công liên quan chỗ nghỉ, quyền đi lại, quyền bầu cử và trẻ em bị hạ thấp vì màu da. Viễn cảnh tương lai gồm con cháu nô lệ và chủ nô ngồi cùng nhau, trẻ em được nhìn bằng phẩm cách và những cộng đồng cùng nắm tay; lời kêu gọi giữ kỉ luật bất bạo động.

    Hồ sơ ba dấu hiệu:

    1. Đối chiếu lời hứa và thực trạng tạo cơ sở đòi hỏi.
    2. điệp cấu trúc nối các ước vọng thành cao trào.
    3. hình ảnh tương lai hướng cảm xúc đến hành động có nguyên tắc.
  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai là tác giả hoặc chủ thể sáng tạo của Tôi có một ước mơ theo hồ sơ đã cho?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Những thao tác nào giúp kiểm tra nhận định: “Ước mơ có sức thuyết phục khi gắn với quyền chính đáng và lựa chọn hành động.”?

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 3Tự luận

    Chọn dấu hiệu thứ ba trong hồ sơ và giải thích tác dụng của nó bằng ít nhất một dữ kiện cụ thể. Không chỉ nhắc lại tên thủ pháp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá cách dùng bản tóm lược để học tác phẩm.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể dùng các dữ kiện đã cho để giải thích nhận định, nhưng không tự thêm sự kiện.
    b)Có thể coi từng câu của bản tóm lược này là nguyên văn của tác giả.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Diễn văn có cổ vũ trả đũa bạo lực không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Giải thích nhận định sau bằng ít nhất hai đầu mối trong ngữ liệu: Ước mơ có sức thuyết phục khi gắn với quyền chính đáng và lựa chọn hành động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một bạn chỉ kể lại nội dung Tôi có một ước mơ rồi kết luận đã phân tích xong. Viết 4–6 câu bổ sung một thao tác phân tích còn thiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kết nối đọc – viết: viết khoảng 150 chữ trình bày một phát hiện về Tôi có một ước mơ; dùng dữ kiện đã cho, không tạo câu trích dẫn. Có luận điểm, hai đầu mối và một giới hạn của cách hiểu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay