NeoEdu
Ngữ văn 11
Ngữ vănLớp 11Bài 3. Cấu trúc của văn bản nghị luận

Một thời đại trong thi ca

Mục tiêu bài học

  • Nhận diện đặc điểm phê bình văn học trong Một thời đại trong thi ca.
  • Phân tích có căn cứ: Cái tôi là một chìa khóa lịch sử văn học, không phải nhãn áp lên mọi bài thơ một cách tuyệt đối.

Bài giảng

Định vị văn bản và đọc có điểm tựa

Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Một thời đại trong thi ca (Hoài Thanh, phê bình văn học); không phải nguyên văn tác phẩm.

Trong phần tiểu luận thuộc Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh tìm tinh thần Thơ mới bằng cách khảo sát cái chung nổi bật và những bài thơ có giá trị. Ông đặt sự trỗi dậy của ý thức cá nhân bên cạnh truyền thống cộng đồng, đồng thời nhận ra nỗi bơ vơ và nhu cầu tìm chỗ dựa trong tiếng Việt.

Tiêu chí đọc là so bài hay với bài hay và nhìn xu hướng chung. Người viết lần lượt gợi các hướng sáng tạo của Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Huy Cận, rồi bàn việc gửi nỗi niềm riêng vào tiếng Việt và truyền thống.

Từ tổ chức nghệ thuật đến cách hiểu

1. Phân tích từ dữ kiện. Hoài Thanh yêu cầu so sánh những bài hay với nhau và nhìn vào xu hướng chung, vì cái mới vẫn có phần kế thừa cái cũ. Đặt nguyên tắc ấy trước kết luận giúp việc nhận diện Thơ mới không phụ thuộc một ví dụ dễ gây thiên lệch.

2. Phân tích từ dữ kiện. Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Xuân Diệu và Huy Cận được gợi nhắc như các hướng tìm lối thoát của cái tôi. Chuỗi trường hợp vừa cho thấy cá tính khác nhau vừa nâng đỡ nhận xét chung về sự bơ vơ, không biến phong trào thành một giọng duy nhất.

3. Phân tích từ dữ kiện. Sau khi nêu sự cô đơn của cái tôi, người viết lí giải việc các nhà thơ gửi gắm vào tiếng Việt và tìm chỗ dựa nơi truyền thống. Giọng cảm thông đi cùng phân tích làm lời phê bình vừa nhận ra bế tắc vừa hiểu khát vọng gắn bó; không phải phê phán đơn giản rằng các nhà thơ chỉ ích kỉ.

Kết nối đọc – viết

Bắt đầu từ một nhận định có thể kiểm tra: Cái tôi là một chìa khóa lịch sử văn học, không phải nhãn áp lên mọi bài thơ một cách tuyệt đối. Chọn hai dấu hiệu liên quan, giải thích cách chúng nâng đỡ nhận định. Phân biệt lời người phân tích với câu trích nguyên tác. Không biến bản tóm lược thành nguồn dẫn nguyên văn.

Khái niệm chính

Trọng tâm đọc
Cái tôi là một chìa khóa lịch sử văn học, không phải nhãn áp lên mọi bài thơ một cách tuyệt đối.
Phạm vi ngữ liệu
Tóm lược nguyên gốc dùng để phân tích; việc khảo sát chính xác câu chữ cần đối chiếu bản tác phẩm hợp pháp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chỉ chọn vài bài dở để phủ định một phong trào có hợp phương pháp không?

    Xem lời giải

    Không. Muốn nhận diện tinh thần của một thời đại phải chọn trường hợp tiêu biểu và xem xu hướng lớn. Một mẫu thiên lệch không đại diện cho toàn bộ phong trào.

  2. Ví dụ 2

    Viết đoạn phân tích hoàn chỉnh về Một thời đại trong thi ca.

    Xem lời giải

    Trong Một thời đại trong thi ca, cái tôi là một chìa khóa lịch sử văn học, không phải nhãn áp lên mọi bài thơ một cách tuyệt đối. Hoài Thanh yêu cầu so sánh những bài hay với nhau và nhìn vào xu hướng chung, vì cái mới vẫn có phần kế thừa cái cũ. Đặt nguyên tắc ấy trước kết luận giúp việc nhận diện Thơ mới không phụ thuộc một ví dụ dễ gây thiên lệch. Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Xuân Diệu và Huy Cận được gợi nhắc như các hướng tìm lối thoát của cái tôi. Chuỗi trường hợp vừa cho thấy cá tính khác nhau vừa nâng đỡ nhận xét chung về sự bơ vơ, không biến phong trào thành một giọng duy nhất. Đây là cách hiểu từ các dữ kiện trong hồ sơ diễn ý, không phải bản chép nguyên tác. Muốn khẳng định thêm về câu chữ hoặc toàn tác phẩm cần đối chiếu nguồn tương ứng.

Ghi nhớ

Cái tôi là một chìa khóa lịch sử văn học, không phải nhãn áp lên mọi bài thơ một cách tuyệt đối.

Dễ nhầm

  • Chỉ chọn vài bài dở để phủ định một phong trào có hợp phương pháp không? Không. Muốn nhận diện tinh thần của một thời đại phải chọn trường hợp tiêu biểu và xem xu hướng lớn. Một mẫu thiên lệch không đại diện cho toàn bộ phong trào.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Một thời đại trong thi ca (Hoài Thanh, phê bình văn học); không phải nguyên văn tác phẩm.

    Trong phần tiểu luận thuộc Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh tìm tinh thần Thơ mới bằng cách khảo sát cái chung nổi bật và những bài thơ có giá trị. Ông đặt sự trỗi dậy của ý thức cá nhân bên cạnh truyền thống cộng đồng, đồng thời nhận ra nỗi bơ vơ và nhu cầu tìm chỗ dựa trong tiếng Việt.

    Tiêu chí đọc là so bài hay với bài hay và nhìn xu hướng chung. Người viết lần lượt gợi các hướng sáng tạo của Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Huy Cận, rồi bàn việc gửi nỗi niềm riêng vào tiếng Việt và truyền thống.

    Hồ sơ ba dấu hiệu:

    1. Nguyên tắc so sánh được nêu trước kết luận.
    2. các trường hợp thơ phục vụ nhận diện xu hướng.
    3. lập luận phân tích đi cùng giọng văn đồng cảm với bi kịch cái tôi.
  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai là tác giả hoặc chủ thể sáng tạo của Một thời đại trong thi ca theo hồ sơ đã cho?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Những thao tác nào giúp kiểm tra nhận định: “Cái tôi là một chìa khóa lịch sử văn học, không phải nhãn áp lên mọi bài thơ một cách tuyệt đối.”?

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 3Tự luận

    Chọn dấu hiệu thứ ba trong hồ sơ và giải thích tác dụng của nó bằng ít nhất một dữ kiện cụ thể. Không chỉ nhắc lại tên thủ pháp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá cách dùng bản tóm lược để học tác phẩm.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể dùng các dữ kiện đã cho để giải thích nhận định, nhưng không tự thêm sự kiện.
    b)Có thể coi từng câu của bản tóm lược này là nguyên văn của tác giả.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Chỉ chọn vài bài dở để phủ định một phong trào có hợp phương pháp không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Giải thích nhận định sau bằng ít nhất hai đầu mối trong ngữ liệu: Cái tôi là một chìa khóa lịch sử văn học, không phải nhãn áp lên mọi bài thơ một cách tuyệt đối.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một bạn chỉ kể lại nội dung Một thời đại trong thi ca rồi kết luận đã phân tích xong. Viết 4–6 câu bổ sung một thao tác phân tích còn thiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kết nối đọc – viết: viết khoảng 150 chữ trình bày một phát hiện về Một thời đại trong thi ca; dùng dữ kiện đã cho, không tạo câu trích dẫn. Có luận điểm, hai đầu mối và một giới hạn của cách hiểu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay