Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.
Vợ nhặt (Kim Lân, truyện ngắn): Giữa nạn đói năm 1945, Tràng đưa một người phụ nữ xa lạ về làm vợ. Bà cụ Tứ bất ngờ, rồi đón nhận con dâu trong thương cảm và lo âu. Buổi sáng sau ngày cưới, căn nhà được thu dọn; bữa ăn nghèo vẫn chứa lời hướng về tương lai. Cuối truyện, trong suy nghĩ của Tràng xuất hiện đoàn người đi phá kho thóc và lá cờ đỏ.
Cuộc kết đôi bắt đầu sau lần gặp có bốn bát bánh đúc. Sáng hôm sau Tràng thấy gắn bó với nhà và có bổn phận lo cho gia đình. Bà cụ Tứ bàn chuyện mua gà; cháo hết, cả nhà phải ăn cám trong im lặng.
Chí Phèo (Nam Cao, truyện ngắn): Chí Phèo từng là người làm thuê hiền lành. Sau tù đày, Chí trở về làng Vũ Đại trong tình trạng tha hóa và bị Bá Kiến lợi dụng. Sự chăm sóc của thị Nở đánh thức nhu cầu trở lại đời sống lương thiện. Sự cự tuyệt gắn với định kiến làm con đường ấy bế tắc; Chí giết Bá Kiến rồi tự sát.
Truyện mở bằng tiếng chửi không được đáp, rồi mới ngược về quãng đời trước. Thị Nở nấu cháo hành khi Chí ốm; nhận chăm sóc, Chí ngạc nhiên và muốn sống lương thiện. Bà cô ngăn thị Nở, khiến hi vọng chung sống bế tắc. Cuối truyện thị thoáng nghĩ tới lò gạch cũ, không phải câu chuyện xác nhận đã sinh một đứa trẻ.
Tình huống vận dụng:
Lan thấy chiếc ghế trống rồi nhớ buổi bà còn ngồi vá áo. Người kể chỉ cho biết những điều Lan nhìn và nghĩ; không thuật suy nghĩ của người cha đang ngoài vườn. Sau đoạn nhớ lại, lời kể trở về chiếc ghế trong chiều hiện tại.
Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Cải ơi! (Nguyễn Ngọc Tư, truyện ngắn); không phải nguyên văn tác phẩm.
Cải, con riêng của vợ ông Năm Nhỏ, bỏ đi sau khi làm mất trâu. Ông Năm rời quê tìm con qua nhiều năm; lời đồn ở quê lại khiến ông mang tiếng làm hại con. Ông tìm cả cơ hội xuất hiện trên truyền hình để gọi tên Cải. Cuộc tìm kiếm cho thấy một tình phụ tử không phụ thuộc huyết thống.
Ở ngã ba Sương, ông sống cùng Quách Phú Thàn và gặp Diễm Thương. Cô giả làm Cải rồi thú nhận là trò đùa; bản thân cô cũng từng bị cha mẹ bỏ rơi. Cuối truyện ông cố tình trộm rồi đem trả đôi trâu để mong được truyền hình phỏng vấn, gọi con. Hai lời kể nghe đâu về việc phát tin đều giữ nỗi tuyệt vọng vì lời gọi không tới được người cần nghe; không có cảnh đoàn tụ.
