Ngữ văn 10 – Hai tập
Ngữ vănLớp 10Phần 10. Bài 8. Thế giới đa dạng của thông tin

Thực hành tiếng Việt – Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và phân tích yếu tố nội dung, nghệ thuật hoặc lập luận của Thực hành tiếng Việt – Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ.
  • Đánh giá có căn cứ, giữ giới hạn của bản tóm giải và tôn trọng quyền tác giả.

Bài giảng

Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

Thực hành tiếng Việt – Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ – Ngữ liệu và bản sửa nguyên gốc.

Bảng, ảnh, biểu đồ, sơ đồ truyền một phần thông tin trực quan, kết hợp lời để tiết kiệm và làm rõ quan hệ. Lựa chọn phải bắt đầu từ câu hỏi: so sánh, giải thích quy trình hay thể hiện vị trí? Mỗi hình cần tên, chú giải, nguồn, thời gian, đơn vị nếu có số. Ảnh minh hoạ không tự là bằng chứng quan sát, hình cắt ghép không được trình bày như ảnh tài liệu.

Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

Phân tích và đánh giá

Biểu đồ cột nên có mốc, nhãn dễ đọc, gốc trục không bóp méo chênh lệch; số tròn cần tổng phù hợp. Không bỏ lời giải thích vì người đọc khác khả năng thị giác. Văn bản cần chỉ ra phát hiện được hình hỗ trợ, không lặp mọi nhãn. Nếu chỉ có số liệu minh hoạ phải nói rõ, không gán là khảo sát lớp thật. Căn cứ nguồn trước khi suy từ tương quan ra nguyên nhân.

Cách đọc, kết nối và giới hạn

Bảng minh hoạ giả định: nhóm A đọc 3 cuốn, B 5, C 4 trong một tháng giả định; ba nhóm cùng phạm vi ghi. B cao hơn A 2 cuốn, tổng 12; không thể từ đó kết luận B yêu sách hơn, vì số không đo chất lượng đọc hay điều kiện tiếp cận. Biểu đồ cột hỗ trợ so lượng, còn lời phải ghi “số liệu minh hoạ, không phải khảo sát”. Ảnh một thư viện đẹp không chứng minh các con số này.

Hình và dữ liệu đối chiếu

Ba nhóm: A 3, B 5, C 4 cuốn trong tháng giả định; số liệu minh hoạ, không phải khảo sát.

Nguồn: tự biên soạn. Bảng đối chiếu: A = 3 cuốn; B = 5 cuốn; C = 4 cuốn. Tổng 12 cuốn, B hơn A 2 cuốn. Không đo mức yêu sách.

Khái niệm chính

Bảng
Sắp dữ liệu theo hàng và cột
Biểu đồ cột
So sánh độ lớn các nhóm
Nguồn và phạm vi
Điều kiện để hiểu và kiểm tra dữ liệu

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn dạng thể hiện phù hợp cho bảng A=3, B=5, C=4; tính chênh B-A và tổng, rồi viết kết luận có giới hạn, không gọi là quan sát thật.

    Xem lời giải

    Bảng minh hoạ giả định: nhóm A đọc 3 cuốn, B 5, C 4 trong một tháng giả định; ba nhóm cùng phạm vi ghi. B cao hơn A 2 cuốn, tổng 12; không thể từ đó kết luận B yêu sách hơn, vì số không đo chất lượng đọc hay điều kiện tiếp cận. Biểu đồ cột hỗ trợ so lượng, còn lời phải ghi “số liệu minh hoạ, không phải khảo sát”. Ảnh một thư viện đẹp không chứng minh các con số này.

Ghi nhớ

Bảng: Sắp dữ liệu theo hàng và cột; Biểu đồ cột: So sánh độ lớn các nhóm; Nguồn và phạm vi: Điều kiện để hiểu và kiểm tra dữ liệu.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

    Thực hành tiếng Việt – Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ – Ngữ liệu và bản sửa nguyên gốc.

    Bảng, ảnh, biểu đồ, sơ đồ truyền một phần thông tin trực quan, kết hợp lời để tiết kiệm và làm rõ quan hệ. Lựa chọn phải bắt đầu từ câu hỏi: so sánh, giải thích quy trình hay thể hiện vị trí? Mỗi hình cần tên, chú giải, nguồn, thời gian, đơn vị nếu có số. Ảnh minh hoạ không tự là bằng chứng quan sát, hình cắt ghép không được trình bày như ảnh tài liệu.

    Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

    Phân tích và đánh giá

    Biểu đồ cột nên có mốc, nhãn dễ đọc, gốc trục không bóp méo chênh lệch; số tròn cần tổng phù hợp. Không bỏ lời giải thích vì người đọc khác khả năng thị giác. Văn bản cần chỉ ra phát hiện được hình hỗ trợ, không lặp mọi nhãn. Nếu chỉ có số liệu minh hoạ phải nói rõ, không gán là khảo sát lớp thật. Căn cứ nguồn trước khi suy từ tương quan ra nguyên nhân.

    Cách đọc, kết nối và giới hạn

    Bảng minh hoạ giả định: nhóm A đọc 3 cuốn, B 5, C 4 trong một tháng giả định; ba nhóm cùng phạm vi ghi. B cao hơn A 2 cuốn, tổng 12; không thể từ đó kết luận B yêu sách hơn, vì số không đo chất lượng đọc hay điều kiện tiếp cận. Biểu đồ cột hỗ trợ so lượng, còn lời phải ghi “số liệu minh hoạ, không phải khảo sát”. Ảnh một thư viện đẹp không chứng minh các con số này.

    Hình và dữ liệu đối chiếu

    Ba nhóm: A 3, B 5, C 4 cuốn trong tháng giả định; số liệu minh hoạ, không phải khảo sát.

    Nguồn: tự biên soạn. Bảng đối chiếu: A = 3 cuốn; B = 5 cuốn; C = 4 cuốn. Tổng 12 cuốn, B hơn A 2 cuốn. Không đo mức yêu sách.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn quan hệ thuật ngữ – nghĩa đúng theo hồ sơ.

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các yếu tố với vai trò/đặc điểm được trình bày trong bản tóm giải.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đọc các nhận định về văn bản và cách sử dụng nguồn.

    ÝĐúngSai
    a)Trong hồ sơ này, Bảng được gắn với sắp dữ liệu theo hàng và cột.
    b)Trong hồ sơ này, Biểu đồ cột được gắn với điều kiện để hiểu và kiểm tra dữ liệu.
    c)Các lời tóm giải ở đây là nguyên văn toàn bộ tác phẩm hoặc bản dịch trong sách.
    d)Khi đánh giá cần phân biệt điều ngữ liệu cung cấp với suy diễn ngoài căn cứ.
  5. Câu 4Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai cặp đúng theo các yếu tố đã phân biệt trong hồ sơ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Chọn dạng thể hiện phù hợp cho bảng A=3, B=5, C=4; tính chênh B-A và tổng, rồi viết kết luận có giới hạn, không gọi là quan sát thật.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích luận điểm của mục “Phân tích và đánh giá”: chỉ ra hai chi tiết hoặc quan hệ cụ thể được dùng và giải thích tác dụng, không chỉ kể tên thuật ngữ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Từ mục “Cách đọc, kết nối và giới hạn”, nêu cách đọc có trách nhiệm và một kiểu suy diễn cần tránh; giải thích vì sao.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Viết bản tóm giải ngắn gọn về Thực hành tiếng Việt – Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ, chỉ dùng thông tin đã cung cấp; phân biệt lời tóm giải với nguyên văn.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay